เสมหะมาจากไหน | คมชัดลึก

เสมหะมาจากไหน

     ผู้ป่วยชายอายุ 69 ถูกรถชนจากด้านหลังขณะขี่จักรยานบนถนนในหมู่บ้าน จักรยานล้ม ศีรษะฟาดพื้น สลบต้องเย็บแผล 10 กว่าเข็ม ขาหัก 3 ท่อนต้องผ่าตัดดามเหล็ก อยู่ในห้อง ไอซียู จนสัปดาห์ที่ 2 จึงฟื้น แม้จะฟื้นลืมตาได้แล้วแต่ยังสื่อสารอะไรไม่ได้

     แค่ในช่วงปลายสัปดาห์แรกมีแนวโน้มปอดติดเชื้อ ไข้สูง 38.5-39 ไม่ลดหมอต้องให้ยาปฏิชีวนะในปริมาณมากขึ้นเรื่อยๆ เสมหะเหลืองเขียว ปริมาณมาก ต้องดูดเสมหะทุก 2 ชม. ผู้ป่วยกินอาหารเองไม่ได้ ต้องให้อาหารทางสายยาง ร่างกายจึงผอมมาก หมอจะเจาะคอ ญาติๆ ปฏิเสธ จึงเพียงใส่สายยางทางจมูก

แม้มีเสมหะมากแต่ผู้ป่วยไม่ไอ เสมหะเหนียว ออกยากจึงต้องใช้วิธีดูดออกเท่านั้น ญาติจึงมาหาหมอจีนอยากใช้ยาจีนช่วย

ปรมาจารย์แพทย์จีนโบราณสอนเกี่ยวกับเสมหะไว้ให้เราเข้าใจว่า บ่อเกิดเสมหะอยู่ที่ม้าม หากม้ามทำงานอ่อนแอ ไม่สามารถเก็บหรือขับน้ำได้ตามปกติ จะเกิดความชื้น สั่งสมจนเป็นเสมหะ ไปขังที่ปอดแล้วขับออกทางหลอดลม ทางปาก โดยไม่มีอาการไอ

    ผู้ป่วยท่านนี้ได้รับบาดเจ็บแสนสาหัส เสียเลือด เสียพลังชี่ไปมาก ชี่ม้ามชี่ปอดสูญเสียไปมาก บวกกับเจ็บหนักต้องนอนบนเตียงนาน ไม่ได้เคลื่อนไหว ย่อมทำให้ชี่ม้ามชี่ปอดอ่อนแอ เมื่อปอดม้ามอ่อนแอ การบริหารจัดการน้ำทำได้ไม่ดี จึงเกิดเสมหะขึ้น แล้วไปขังที่ปอด แล้วขับออกมาเป็นเสมหะ ด้วยความเข้าใจในเหตุผลนี้ การให้ยาขับเสมหะหรือใช้วิธีดูดเสมหะออกอย่างเดียวจะไม่สามารถแก้ต้นตอของโรคได้ เสมือนวิดน้ำออกจากเรือเมื่อเรือรั่ว แต่ไม่หาทางอุดรูรั่วของเรือ วิดอย่างไรก็ไม่มีวันหมด

     จึงให้ยาที่ช่วยบำรุงชี่ เสริมความแข็งแรงม้าม ซับชื้น เพื่ออุดกั้นบ่อเกิดเสมหะ พร้อมกับยาจีนที่ช่วยบำรุงชี่ขับพิษร้อนชื้นในปอด เพราะการที่เสมหะเขียวข้นหมายถึงปอดมีความร้อนมาก และเสมหะเหนียวมากหมายถึงมีความชื้นสูง การป่วยหนัก นอนนาน ขาดการเคลื่อนไหว ชี่ปอดจึงอ่อนแอ จำเป็นต้องเพิ่มยาเสริมพลังชี่ปอดร่วมด้วย เมื่อม้ามแข็งแรง ปอดแข็งแรง บ่อเกิดของเสมหะขจัดไป ที่ขังเสมหะแข็งแรงขจัดเสมหะออกไป เสมหะก็จะหายไปเอง      กินไป 2 วันแรก ผู้ป่วยไอเองได้ เพราะชี่ปอดแข็งแรงขึ้น ขับเสมหะออกมาเยอะมาก เป็นก้อนเหนียวๆ ออกทั้งวัน วันที่ 3 ไอน้อยลงมาเรื่อยๆ จนวันที่ 8-9 ไอน้อยลงอย่างเห็นได้ชัด ก่อนนี้ 2 ชม. ต้องดูดเสมหะครั้งหนึ่ง ตอนนี้ดูดวันละ6-7 ครั้ง เสมหะเริ่มหายเขียวบ้างแล้ว ปริมาณก็น้อยลงอย่างเห็นได้ชัด ญาติพอใจ

     มารับยาไปกินเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม กินยาไป 3 ห่อ วันนี้ที่ 26 สิงหา มารับยาเพิ่ม ตอนนี้ผู้ป่วย มีไข้ ต้องกินยาพาราทุก 6 ชม. (ออกจากโรงพยาบาลแล้ว ญาติดูแลเอง) เกรงว่าปอดจะติดเชื้อ จึงเพิ่มยาจีนแก้ปอดอักเสบเพิ่มจากตำรับเดิม  ได้แต่เอาใจช่วยอยู่ห่างๆ ทำได้ก็เพียงรอติดตามความคืบหน้ากันต่อไป