
อนาคตแห่งการลงทุน
อนาคตแห่งการลงทุน กับการออกแบบที่สลับซับซ้อนเพื่อความสำเร็จของโครงการ : คอลัมน์ แต่งร้านให้ได้ล้าน : โดย...ผศ.เอกพงษ์ ตรีตรง
ยุคสมัยเปลี่ยนไป การสร้างธุรกิจต่อจากนี้จะมีความละเอียดหลายขั้นตอนมากขึ้น ตลอดจนความสลับซับซ้อนของธุรกิจที่จะทำให้ผู้ลงทุนรุ่นใหม่ต้องปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลง และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง นวัตกรรมในธุรกิจนั่นเอง
ธุรกิจที่จำเป็นต้องนำการออกแบบมาพัฒนาให้เกิดความก้าวหน้าก็เช่นกัน การออกแบบในอนาคตจึงมีปัจจัยสำคัญมาเป็นองค์ประกอบจำนวนมาก โดยการเปลี่ยนแปลงนี้ได้แบ่งเป็นระยะๆ สามารถวิเคราะห์ได้ดังนี้
ยุคเริ่มแรก งานออกแบบจะคละเคล้าไปด้วยกับงานศิลปะ ยุคแห่งศิลปิน การออกแบบมีปัจจัยไม่มาก เน้นพลังแห่งแรงบันดาลใจ และศรัทธา งานออกแบบในยุคนั้น เป็นการสร้างสรรค์ ผ่านความเชื่อ ผ่านพิธีกรรม ซึ่งส่วนใหญ่เป็นผลงานจากเจ้านายชั้นสูง และผู้มีอิทธิพลของเมือง ในขณะที่ชาวบ้านมีศิลปะพื้นบ้านที่ตอบสนองชีวิตประจำวัน การออกแบบในยุคนี้เน้นรูปแบบ ลวดลาย สีสัน มีรายละเอียดอันเกิดจากฝีมือ และความงามที่สั่งสมอยู่ในประสบการณ์ มีสไตล์ที่เกิดจากความชำนาญจนเป็นสไตล์แห่งยุคสมัยที่ปรากฏในช่วงเวลาตรงนี้กินเวลาหลายพันปี จนเมื่อเข้าสู่การปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งสำคัญของโลก ปลายศตวรรษที่ 18 ที่เริ่มจะมีการออกแบบมีการจัดจ้างให้ออกแบบเกิดขึ้นในช่วงนั้น นักออกแบบเกิดขึ้นเพื่อตอบสนองธุรกิจยุคใหม่และสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป
ในยุคช่วงปฏิวัติอุตสาหกรรม เป็นช่วงที่การออกแบบเน้นไปในการตอบสนองการเริ่มต้นของการแปรรูปวัสดุแนวใหม่ สู่การสร้างปริมาณผลผลิต เครื่องจักรหนัก เน้นการใช้ประโยชน์ โดยเริ่มมีคำกล่าวที่ว่า “form follow function” คือรูปทรงที่เกิดขึ้นต้องตอบสนองประโยชน์ใช้สอยด้วย มิใช่งดงามแต่ขาดการใช้สอยที่มีประสิทธิภาพ
ผลงานในยุคนี้จะคลั่งไคล้ การพัฒนาวัตถุดิบที่เข้าสู่กระบวนการทางอุตสาหกรรม มีการคิดค้นการแปรรูปวัสดุให้สามารถผลิตได้ในครั้งละมากๆ สถาปนิกในยุคนั้นเน้นการออกแบบที่ลดทอนรายละเอียด มุ่งสู่การใช้สอยที่ดี พอดีๆ ไม่เน้นการประดับตกแต่งเหมือนในยุคก่อน ใช้สุนทรียภาพที่เกลี้ยงเกลา โดยให้การใช้สอยเป็นหลักสำคัญก่อนเสมอ แต่ในช่วงเวลานี้ก็มักจะเกิดกลุ่มปฏิวัติซ้อนทางความคิดอยู่เป็นระยะๆ เช่น อันโตนิโอ เกาดี้ (Antonio Gaudi) ได้ปฏิวัติรูปแบบที่แตกต่าง ในช่วงเชื่อมต่อระหว่างยุคแรกสู่ยุคปฏิวัติอุตสาหกรรม จนเกิดเป็นผลงานแลนด์มาร์คอยู่ทั่วเมือง บาเซโลนา ประเทศสเปนอยู่ ณ เวลานี้ แสดงให้เห็นถึงความพิเศษ ของนักคิดอัจฉริยะที่มักจะหาหนทางนอกกรอบอยู่อย่างต่อเนื่องทุกยุค
หรือแม้กระทั่ง โคโค ชาเนล (Coco Chanel หรือชื่อจริง Gabrielle Bonheur) ได้ปฏิวัติการแต่งตัวและการออกแบบเสื้อผ้าที่แตกต่างจากสมัยนิยมในฝรั่งเศส จนเกิดการริเริ่มสร้างสรรค์ใหม่ จวบจนปัจจุบัน แต่เขาเหล่านั้นก็ต้องเผชิญกับความยากลำบากในการนำเสนอ แนวคิดสู่สังคม โดยในช่วงแรกๆ ได้รับการดูถูกเหยียดหยามจากคนในสังคมว่าเป็นพวกนอกรีตบ้างหรือบ้าคลั่งบ้าง แต่หลายคนในยุคนั้นก็สามารถพ้นโลกแห่งการยึดติดกับสไตล์ที่เป็นมา
ยุคต่อมาคือ ยุคแห่งกระบวนการทางความคิด เป็นยุคที่แสดงขั้นตอนก่อนเป็นการออกแบบอย่างถี่ถ้วน ใช้การค้นคว้าเพื่ออธิบายแนวความคิดเป็นเครื่องมือให้การออกแบบบรรลุผล มีการออกแบบที่มีศูนย์กลางจากนักออกแบบ โดยจบการออกแบบด้วยการวิเคราะห์ในสำนักงานออกแบบ แต่ด้วยการใช้นักออกแบบและการค้นคว้า หาข้อมูล มีการระดมสมองจากบุคคลอื่น และผู้ใช้งาน เพื่อตอบสนองการออกแบบที่สมบูรณ์ ในช่วงแรกๆของยุคนี้จะเห็นได้ว่าจะเกิดนักออกแบบที่มีอัตลักษณ์มากมาย มีการใช้ชื่อสำนักงานออกแบบมาจากชื่อตัวของผู้ริเริ่ม มีนักออกแบบที่เกิดเป็นตัวตนมากมาย บางครั้งก็อีโก้ มองตัวเองเป็นจุดศูนย์กลางซะหมด จนละเลยหน้าที่สำคัญคือความสำเร็จของลูกค้า แต่หลายคนในยุคนี้ก็สร้างความสำเร็จให้แก่โครงการมากมาย จนเกิดนักออกแบบที่มีแนวทางเฉพาะอยู่ทั่วโลก เป็นแรงบันดาลใจให้คนในโลกจนเกิดเป็นฮีโร่ทางการออกแบบในแต่ละแขนงถึงปัจจุบันยุคนี้ กินเวลาถึงเกือบ 100 ปี จากกลางศตวรรษที่ 19 จนถึงปลายศตวรรษที่ 20
ยุคต่อมา จากปี ค.ศ.2000 การเปลี่ยนแปลงก็เกิดขึ้น อันเกิดจากสังคมสลับซับซ้อนมากขึ้น มีการใช้เทคโนโลยีนวัตกรรมใหม่ๆ มากมายในการผลิต มีระบบการตลาดที่หนักแน่น สังเกตให้เห็นถึงการขยับของยุคที่ไม่กินเวลาเหมือนสมัยก่อน การเปลี่ยนแปลงมีความซับซ้อนแต่รวดเร็ว จนหลายธุรกิจ ถ้าไม่ปรับตัวอาจตามไม่ทัน อาจตกยุคในเวลาที่ไม่ทันตั้งตัว โดยสาเหตุแห่งการเปลี่ยนแปลงนี้ มาจากระบบการเรียนรู้ที่สะดวกมากขึ้น การไขว้ไปมาของระบบการเชื่อมต่อซับซ้อน เกิดศาสตร์ใหม่ที่ท้าทายในทุกช่วงเวลา จากการแข่งขันทางการตลาด จากมิติแห่งพฤติกรรมผู้บริโภค ศูนย์กลางจะไม่อยู่ภายใต้คนคนเดียวหรือแนวคิดเดียว
“นักออกแบบ จะต้อง เปิดใจ” เรียนรู้แบบไม่ยึดติด ผสานศาสตร์ต่างๆ การทำงานในระบบทีมเวิร์กมีมากขึ้น ร่วมมือกันคิดค้นจากศาสตร์ที่แตกต่างสุดขั้ว มิใช่ศาสตร์ในขั้วใกล้เคียง มีกระบวนการที่แยบยล ลอกเลียนแบบกันยาก หรือแทบจะไม่สามารถลอกเลียนกันได้เลย เพื่อความสัมฤทธิ์ และมีประสิทธิผลขั้นสูงสุด มีให้เห็นจากเทคโนโลยีขั้นสูงในการสร้างผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ออกสู่โลกการค้า ในทีมอาจประกอบด้วย นักการแพทย์ นักจิตวิทยา นักวิทยาศาสตร์ ศิลปิน วิศวกร นักวิชาการทางโบราณคดี นักออกแบบทุกแขนง ตลอดจนนักการตลาด นักสื่อสารการตลาด ร่วมระดมสมองคิดค้น ในองค์กรนั้นๆ
แล้วคุณล่ะ จะอยู่เฉยๆ ให้ทุกอย่างเปลี่ยนไป หรือเพียงแค่ยึดติด แนวคิดและความสำเร็จแบบเดิมๆ โดยไม่เปิดใจกว้าง รับรู้สู่การเปลี่ยนแปลงเลยหรือ
ติดตามสาระสำคัญแห่งการประกอบธุรกิจสร้างสรรค์ใหม่ เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีแห่งมนุษยชาติ ในรายการอยู่สบาย ทางเนชั่นทีวี ถ่ายทอดสดทุกวันเสาร์ เวลา 11.00-12.00 น. ห้ามพลาดแม้สักตอนเดียว



