แม่ ครูคนแรกของผม
แม่ ครูคนแรกของผม : ศิลป์แแห่งแผ่นดิน โดยศักดิ์สิริ มีสมสืบ
แม่ผมเป็นครู ...ลูกศิษย์เรียก “ครูชุ่ม” แม่ชื่อ ชุมสาย ครับ
ผมก็เคยเป็นครูสอนโรงเรียนระดับมัธยมศึกษา ระหว่างปี พ.ศ.2521-2535 สอนวิชาศิลปศึกษา และวิชาดนตรี ที่สอบบรรจุเป็นครูก็เพราะ “คุณแม่ขอร้อง” ผมเป็นข้าราชการที่ไม่ค่อยดีนัก คือไม่ค่อยมีระเบียบวินัย ไม่ถึงกับแหกคอก แต่ก็ชอบแอบเล็ดลอดตามช่องโหว่ออกไปเตร็ดเตร่อยู่บ่อยๆ ไม่ใช่ “แกะดำ” เสียทีเดียว คือมีจุดดำๆ เทาๆ ประปรายบนพื้นขาว แบบว่าเป็น “แกะกะดำกะด่าง” ดื้อเล็กๆ ไม่ถึงกับกระด้างกระเดื่อง ดื้อเงียบๆ ไม่ชอบถกเถียง ชีวิตข้าราชการก็ราบรื่นดีอยู่ ไม่สวยหรูแต่ก็ไม่สะดุด.. รับราชการอยู่ 15 ปี ก็ลาออกมาเป็นศิลปินอิสระ อิสระเสียจนเคว้งคว้าง ทำอะไรไม่ถูกไปสอง-สามปี บินไปบินมาหาที่ลงไม่ได้ ไม่รู้จะเกาะต้นไม้ต้นไหนดี ได้รู้ซึ้งว่าไอ้อิสรเสรีนี่เวิ้งว้างเอาการ
ชีวิตนี้ทำอะไรไม่เป็น นอกจากแต่งกลอน เขียนเรื่อง วาดรูป เล่นดนตรีร้องเพลง ..เป็นครูอยู่ช่วงหนึ่งก็เป็นได้ไม่เต็มตัว ไม่เต็มใจ พอออกจากกรงราชการมาได้ก็ร่าเริง บินเหลิงไปพักใหญ่ ฟ้าช่างกว้างไกลโลกช่างไพศาล บินจนปีกล้า แล้วก็หาที่ลง... ที่ไหนจะอุ่นใจเท่าโผลงที่ตรงตักแม่
แม่คือต้นไม้ที่ร่มเย็นที่สุดหาใดปาน
ผมมีแม่ที่แสนดี คุณสมบัติพิเศษคือ “อดทน อดกลั้น และอดออม...ครบเลย อดทนต่อความยากลำบากทางกาย อดกลั้นต่อสิ่งกระทบทางใจ และอดออมมัธยัสถ์ รู้ประหยัด แม้แต่ถ้อยคำ แม่ไม่ใช้โดยไม่จำเป็น คือไม่พูดจาสุรุ่ยสุร่าย ..แม่ไม่เคยดุด่า ไม่หลุดวาจาร้าย ไม่ระเบิดอารมณ์ก้าวร้าว เมื่อผมมองย้อนไป ตายายของผมก็เป็นอย่างนั้น เป็นคนใจดี มีเมตตา
แม่ผมมีนิสัยรักการอ่าน มาตั้งแต่เด็ก บ้านตายายมีหนังสือ “วัดเกาะ” แม่ผมเป็นสมาชิก “สกุลไทย” “สตรีสาร” พ่อรับ “วิทยาสาร” บ้านน้ามีหนังสือชาวกรุง มีหนังสือวรรณคดีไทยครบครัน บ้านเรามีเครื่องเล่นแผ่นเสียง และวิทยุทรานซิสเตอร์แบบใช้ถ่านเป็นโหลๆ ญาติข้างแม่มีวงปี่พาทย์, แตรวง, น้าชายตั้งวงดนตรี เล่นหุ่นกระบอก
แม่ของผมมีนิสัยทางการประพันธ์ เขียนกลอนไว้เป็นเล่มๆ ผมยังเก็บไว้จำนวนหนึ่ง เป็นเสมือนบันทึกเรื่องราวที่ผ่านล่วงทั้งสุข และทุกข์ของครอบครัวเรา
แม่มีงานเขียนตีพิมพ์แล้ว 2 เรื่อง คือ “ดึกแล้วคุณขา” และ “เปิดกรุครัวเก่า”
แม่ชอบวาดรูป วาดจริงจังมาตั้งแต่อายุ 70 ผ่านมาเกือบ 20 ปี แม่วาดรูปเป็นร้อยๆ เคยแสดงงานทั้งเดี่ยวและกลุ่มหลายครั้ง ปัจจุบัน แม่ยัง “ถือศิลป์ ปฏิบัติทำ” การวาดรูปคือกิจกรรมที่เป็นกิจวัตร แม่ “เข้าวัตร” สม่ำเสมอมิได้ขาด
เนื่องในวันแม่ ผมขออนุญาตเขียนถึงแม่ แนะนำแม่ต่อแฟนๆ คอลัมน์นี้อีกครั้ง
แม่รอวันเวลาดีๆ คอยโอกาสที่จะได้แสดงผลงาน ภาพเขียนชุดใหม่อีกครั้ง ก่อนสังขารจะโรยรา
ก่อนวันนั้นจะมาถึง ขอนำภาพเขียนของแม่มาให้ชมกันอีกที แม่ไม่ใช่ศิลปินผู้ยิ่งใหญ่ แม่แค่หญิงชราผู้หนึ่งที่ตกหลุมรักการวาดรูป แม่ไม่ได้มีอุดมคติแข็งกล้า เพียงแค่ว่าวาดรูปแก้เหงา จัดการกับวันเวลาที่เหลือให้ผ่านล่วงไปอีกวันอีกวัน
อีกวัน อีกภาพ อีกวันของแม่ อีกภาพของแม่ ชุมสาย มีสมสืบ ชมเทอญ