ปลาสุกดิบเป็นเหตุไทยป่วยมะเร็งตับ-มะเร็งท่อน้ำดีมากสุดในโลก | คมชัดลึก

       เมื่อวันที่ 2 ส.ค. ที่โรงแรมพูลแมน จ.ขอนแก่น นพ.โสภณ เมฆธน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ลงนามความร่วมมือกับมหาวิทยาลัยขอนแก่น ในโครงการกำจัดปัญหาโรคพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี ถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เสด็จขึ้นครองราชย์ครบ 70 ปี ในปี 2559 พร้อมทั้งสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถจะทรงเจริญพระชนมพรรษา 84 พรรษา ตลอดจนในปี 2560 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จะทรงเจริญพระชนมพรรษา 90 พรรษา  

      นพ.โสภณ กล่าวว่า ในแต่ละปีจะมีคนไทยป่วยและเสียชีวิตจากโรคมะเร็งตับและมะเร็งท่อน้ำดี ประมาณ 20,000 คน ซึ่งสูงที่สุดในโลก ผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นผู้ชายวัยทำงาน เมื่อตรวจพบแล้วมักเสียชีวิตภายใน 1 ปี ทำให้ครอบครัวประสบปัญหาขาดผู้นำครอบครัว เกิดปัญหาสังคมตามมา สาเหตุสำคัญอย่างหนึ่งของการป่วยเป็นมะเร็งท่อน้ำดี คือพฤติกรรม การบริโภคปลาน้ำจืดมีเกล็ดแบบดิบๆ สุกๆ ทำให้เกิดโรคพยาธิใบไม้ตับ ซึ่งสธ.ร่วมกับภาคีเครือข่าย ทั้งภาครัฐ เอกชนและประชาสังคม ผลักดันให้ปัญหาพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดี เป็นวาระประเทศ โดยจัดทำแผนยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการทศวรรษกำจัดพยาธิใบไม้ตับและมะเร็งท่อน้ำดีพ.ศ. 2559-2568 มีเป้าหมายใน 10 ปีข้างหน้า คนไทยจะติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับน้อยกว่า 6 แสนราย กลุ่มเสี่ยงมะเร็งท่อน้ำดีได้รับการคัดกรองและรักษา ลดอัตราการเสียชีวิตลงร้อยละ 50 จาก 40 ต่อแสนประชากร เหลือ 20 ต่อแสนประชากร ด้วย

        การดำเนินงาน 5 มาตรการ คือ 1.ปลาปลอดพยาธิ 2.คนปลอดพยาธิ 3.การคัดกรองมะเร็งท่อน้ำดีด้วยเครื่องอัลตร้าซาวด์ 4.การส่งต่อและการรักษาหวังผลรักษาหายขาด การรักษาแบบประคับประคอง และ5.ระบบสนับสนุน อาทิ การจัดทำฐานข้อมูล การวิจัย ให้ความรู้ประชาชนเป็นต้น โดยจะดำเนินการในหน่วยบริการทุกระดับในพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ในระดับปฐมภูมิให้โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล(รพ.สต.) ตรวจคัดกรองพยาธิใบไม้ตับในประชาชนอายุ 15 ปีขึ้นไป ส่งต่อประชาชนที่อายุ 40 ปีขึ้นไปที่มีประวัติเสี่ยงไปโรงพยาบาลชุมชนเพื่อคัดกรองมะเร็งท่อน้ำดี ให้การรักษาด้วยยาถ่ายพยาธิ ติดตามผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับทุกรายให้มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันการติดเชื้อซ้ำ ลงข้อมูลผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับ การรักษา และผลการตรวจ พยาธิในปลา สุนัขและแมว ในฐานข้อมูล รวมถึง คัดกรองกลุ่มเสี่ยงด้วยอัลตร้าซาวด์ ส่งรักษาต่อในกรณีพบว่าสงสัยเป็นมะเร็งท่อน้ำดีไปโรงพยาบาลที่มีศักยภาพในการรักษาและโรงพยาบาลศรีนครินทร์ มข. ตรวจยืนยันผลการวินิจฉัย และรักษาด้วยการผ่าตัดและยา เคมีบำบัด

      ศ.ดร.ศุภชัย กล่าวว่า โรคมะเร็งท่อน้ำดีเป็นปํยหาสาธารณสุขที่สำคัญของภาคตะวันออกเฉียเหนือ พบผู้ป่วยมากกว่า 1 หมื่นรายต่อปี สาเหตุสำคัญคือการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับประมาณการว่าประชาชนที่ติดเชื้อพยาธิชนิดนี้มีมากกว่า 6 ล้านคน โดยพยาธิสามารถมีชีวิตในร่างกายคนได้นานถึง 20 ปี และมีคนป่วยมะเร็งท่อน้ำดีปีละ 1-2 หมื่นราย จากนั้นเสียชีวิตภายใน 1 ปี สร้างความเสียหายให้กับชาวอีสานอย่างมาก

        รศ.นพ.ชาญชัย พานทองวิริยะ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ มข. กล่าวว่า จากรายงานล่าสุดในช่วง พ.ศ.2549-2554 ของทีมศัลยแพทย์ของโรงพยาบาลศรีนครินทร์ มข. พบ่วาอัตราการรอดชีวิต 5 ปี หลังการผ่าตัดแบบเอามะเร็งออกหมดสูงถึง 47% นับเป็นความหวังว่าถ้าพบผู้ป่วยในระยะแรกๆ โอกาสที่ผู้ป่วยจะรอดสูงมาก ////////////