
จัดระเบียบความจำเลี่ยงภาวะผิดปกติทางจิต
06 ก.พ. 2552
ภาวะผิดปกติทางจิตใจจากเหตุการณ์วินาศภัย (Doastraumatic stress disorder) หรือ PTSD เป็นปฏิกิริยาทางอารมณ์ จิตใจ ที่เกิดกับผู้ที่รอดชีวิตหรืออยู่ในเหตุการณ์รุนแรงที่ทำให้เกิดการสูญเสียตามมา เช่น เหตุการณ์เพลิงไหม้ที่ซานติก้าผับ ภัยพิบัติจากสึนามิ ภาวะสงครา
ซึ่งผู้ที่ได้รับผลกระทบล้วนต้องการลืมหรือหลุดพ้นจากความทุกข์ทรมานเหล่านั้น แต่ก็เป็นเรื่องยาก โดยเฉพาะในหลายๆ รายต้องการจะลืมแต่กลับจำมากขึ้น จนส่งผลกระทบต่อปัญหาสุขภาพจิตอื่นๆ ตามมา
นพ.กัมปนาท ตันสิถบุตรกุล จิตแพทย์โรงพยาบาลมนารมย์ กล่าวว่าประสบการณ์ที่เลวร้ายหรือเรื่องราวที่กระทบกระเทือนจิตใจ หากไม่จัดระเบียบให้ดี ก็จะส่งผลรบกวนต่อชีวิตประจำวันได้ เพราะจิตใจของคนเราไม่เหมือนคอมพิวเตอร์ที่สามารถกดปุ่มลบข้อมูลออกไปในเวลาไม่กี่วินาที ดังนั้นการอยู่กับความทรงจำเหล่านี้ จึงจำเป็นต้องอาศัยการจัดการให้อยู่ในที่ในทางที่เหมาะสมที่สุด โดยเฉพาะการทำใจยอมรับ และมองว่าสิ่งที่เกิดขึ้นเป็นเหตุสุดวิสัย มิใช่ความผิดของใครคนใดคนหนึ่ง เพราะการที่เรากล่าวโทษผู้อื่นหรือแม้แต่ตัวเองจะคอยกระตุ้นเตือนความทรงจำอยู่ตลอดเวลา
นอกจากนี้ นพ.กัมปนาท ยังได้แนะวิธีสังเกตอาการขั้นต้นของผู้ที่เสี่ยงต่อการเกิดภาวะดังกล่าวว่า ในรายที่ต้องเผชิญกับเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับการเสียชีวิตหรือคุกคามต่อชีวิต จะมีอาการหวาดกลัวอย่างรุนแรงและความหวาดผวาตื่นกลัว รู้สึกแปลกแยกหรือเหินห่างไม่สนิทสนมกับผู้อื่น ขณะเดียวกันหากเกิดในเด็กอาจแสดงออกมาเป็นพฤติกรรมที่สับสน หรือกระวนกระวายแทน
"สำหรับแนวทางการจัดการเพื่อขจัดภาวะผิดปกติทางจิตฯ ควรรีบปรึกษาจิตแพทย์และอธิบายให้แพทย์ทราบเกี่ยวกับเหตุการณ์รุนแรง หรือเป็นอันตรายที่เคยเผชิญมาก่อน พร้อมทั้งบอกถึงความรู้สึกต่างๆ ที่กำลังเผชิญอยู่ด้วย เช่น อาการนอนไม่หลับหรือหวาดผวาต่างๆ โดยปกติแล้วการรักษาจะต้องใช้หลายๆ วิธีร่วมกัน ขึ้นอยู่กับอาการและความรุนแรง เช่น การทำจิตบำบัด กลุ่มบำบัดร่วมกับพฤติกรรมบำบัด รักษาตัวในโรงพยาบาล และ การใช้ยา" แพทย์ผู้เชี่ยวชาญกล่าว



