
ผ้าพื้นเมืองทอมือ 'มัญจาคีรี' มรดกปัญญา - การันตี 5 ดาว
18 พ.ค. 2559
ทำมาหากิน : ผ้าพื้นเมืองทอมือ 'มัญจาคีรี' มรดกปัญญา - การันตี 5 ดาว : โดย...ธานี กุลแพทย์
กรรมวิธีถักทอผ้าพื้นเมือง ถือเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น โดยชิ้นงานส่วนใหญ่กลายเป็นอาชีพที่สร้างชื่อ สร้างรายได้ให้กับชุมชน ดังกลุ่มทอผ้าบ้านหนองหญ้าปล้อง ต.โพกเพ็ก อ.มัญจาคีรี จ.ขอนแก่น ที่ใช้เวลากว่า 1 ทศวรรษ สร้างสรรค์ผลงานอันมีอัตลักษณ์โดดเด่น ประณีต สวยงาม การันตีรางวัลโอท็อป จนได้รับความนิยมในปัจจุบัน
นางทองเลิศ สอนจันทร์ ประธานกลุ่มทอผ้าบ้านหนองหญ้าปล้อง เล่าว่า กลุ่มตั้งขึ้นปี 2544 มีสมาชิกแรกเริ่มซึ่งเป็นแม่บ้าน 12-13 คน โดยได้รับการสนับสนุนการพัฒนาฝีมือจากกระทรวงวัฒนธรรม จ.ขอนแก่น และสหกรณ์การเกษตรจังหวัด 2 ปีถัดมาจึงเริ่มส่งผ้าทอเข้าประกวด ได้รับคัดสรรให้เป็นสินค้าโอท็อประดับ 3 ดาว, ระดับ 4 ดาว ปี 48 และสินค้าโอท็อประดับ 5 ดาว โครงการพัฒนาเครือข่ายองค์ความรู้ KBO จ.ขอนแก่น พร้อมได้รับรองผลิตภัณฑ์จากกระทรวงอุตสาหกรรม ในปี 2549
โดยเอกลักษณ์ของกลุ่ม เธอบอกว่า คือการย้อมสีผ้าไหมจากสีธรรมชาติจากเปลือกไม้ เช่น เปลือกประดู่ (สีแดง) เปลือกต้นมะม่วง (สีม่วง) เปลือกต้นขนุน (สีเหลือง) อันถือเป็นกรรมวิธีดั้งเดิมซึ่งได้รับการสืบทอดจนถึงปัจจุบัน ที่สำคัญปลอดภัยต่อผู้ผลิตและผู้อุปโภคบริโภค
สำหรับผลงานของกลุ่มที่ชูสุดยอดคุณภาพจนคว้ารางวัลโอท็อปทุกระดับนั้น นางทองเลิศ เล่าให้ฟังว่า แต่ละชิ้นงานต้องใช้เวลาร่วม 3 เดือนกว่าจะสมบูรณ์เป็นผลิตภัณฑ์ โดย 45 วันแรก เริ่มจากการเตรียมแปลงเพาะเลี้ยงตัวหม่อน ซึ่งแม่พันธุ์นั้นกลุ่มจะได้รับมาจากส่วนกลาง (เกษตรจังหวัด) ที่ให้การสนับสนุน จากนั้นจึงนำมาเพาะเลี้ยงด้วยตนเอง เลี้ยงจนเป็นรังไหม รวมระยะเวลาในการเพาะเลี้ยงตัวหม่อน 45 วัน ส่วนอีก 45 วันให้หลัง จะเข้าสู่กระบวนการถักทอ
“ทุกชิ้นงานถักทอด้วยมือ ไม่ใช้เครื่องจักร ที่สำคัญอย่างที่กล่าว ผลงานของเราย้อมสีธรรมชาติเท่านั้น ได้รับการตอบรับดีมากในทุกครั้งที่กลุ่มนำผลิตภัณฑ์ร่วมออกบูธ ตามที่จังหวัด หน่วยงานภาครัฐและเอกชนจัดขึ้น รวมถึงงานโอท็อปซึ่งจัดขึ้นทุกปี ที่เมืองทองธานี สินค้าจะขายดีมาก” ประธานกลุ่ม แจง
ด้านราคา เธอบอกว่า เริ่มต้นเมตรละ 300 บาท ไปจนถึงเมตรละ 5,000 บาท และการที่ราคาถูกหรือแพงนั้น ขึ้นอยู่กับการนำเส้นไหมมาถักทอเป็นผ้าจนแล้วเสร็จ แต่ละชิ้นใช้จำนวนเส้นไหมมากเท่าไหร่ รวมถึงลวดลายที่ลูกค้าต้องการยากง่ายเพียงใด เพราะการถักทอสมาชิกกลุ่มต้องประณีต พิถีพิถัน อดทน โดยทั้งกระบวนถักทอใช้เวลาเดือนครึ่ง
เธอยังบอกอีกถึงผ้าไหมว่าปัจจุบันมี 2 ชนิด คือแบบย้อมสีธรรมชาติ และย้อมสีเคมี ทั้ง 2 ชนิดนี้ จะมีสีสันแตกต่างกันไป โดยผ้าย้อมสีธรรมชาติจะมีสีอ่อน ไม่เงางาม แต่ปลอดภัยต่อผู้ผลิตและลูกค้า ส่วนที่ย้อมสีเคมีจะมีสีสดใสเงางาม แต่ความปลอดภัยอาจไม่เต็มร้อยสำหรับทั้งผู้ผลิตและลูกค้า ทว่า ด้านคุณภาพของทั้ง 2 ประเภทใกล้เคียงกัน ขึ้นอยู่กับการรักษา การถนอมเนื้อผ้าให้ถูกหลักกรรมวิธี
ส่วนแฟนพันธุ์แท้ผ้าพื้นเมือง หรือผู้ที่สนใจผลิตภัณฑ์ผ้าทอของกลุ่มทอผ้าบ้านหนองหญ้าปล้อง นางทองเลิศ สอนจันทร์ บอกว่า เข้าไปชมรายละเอียดได้ที่ www.facebook.com/กลุ่มทอผ้าบ้านหนองหญ้าปล้อง หรือโทรศัพท์สอบถามที่ 0-4321-1844
--------------------
(ทำมาหากิน : ผ้าพื้นเมืองทอมือ 'มัญจาคีรี' มรดกปัญญา - การันตี 5 ดาว : โดย...ธานี กุลแพทย์)



