
นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกกินแมลงตะโพกแดง
24 เม.ย. 2559
นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกกินแมลงตะโพกแดง
ชั่วโมงนี้คงไม่มีข่าวในวงการสัตว์ป่าที่มาแรงเท่ากับการพบ นกแต้วแล้วท้องดำ (Gurney’s Pitta) ในธรรมชาติ หลังจากไม่มีการพบเห็นมาราวๆ 3 ปี เชื่อกันว่าน่าจะเป็นตัวสุดท้ายของเผ่าพันธุ์มันในป่าเมืองไทย การที่นกแต้วแล้วท้องดำลดจำนวนลงจนใกล้จะสูญพันธุ์เต็มที เป็นเพราะมันสูญเสียถิ่นอาศัยป่าดิบที่ราบต่ำ ซึ่งล้วนถูกปรับเป็นสวนปาล์มน้ำมันและสวนยางพาราไปเกือบจะหมดแล้ว เป็นความจริงที่ว่านกแต้วแล้วท้องดำมีสถานภาพน่าเป็นห่วงที่สุดในบรรดานกป่าต่ำของไทย เพราะการกระจายพันธุ์ของมันจำกัดอยู่ที่ตอนบนของคาบสมุทรมลายูเท่านั้น แต่ก็ยังมีนกอีกหลายชนิดเผชิญชะตากรรมคล้ายกัน ในบรรดานกป่าดิบที่ราบต่ำทั้งหมด กลุ่มที่มีความหลากหลายทางชนิดพันธุ์จำกัดอยู่กับป่าประเภทนี้มากที่สุดคือ นกกินแมลง (babblers)
ป่าที่ราบต่ำผืนเดียวกับที่พบนกแต้วแล้วท้องดำนั้นเป็นบ้านของนกกินแมลง 7-8 ชนิด ที่แทบไม่พบในป่าระดับเชิงเขา แม้จะสูงเพียงไม่กี่ร้อยเมตรจากน้ำทะเล บางชนิดอาจสูญพันธุ์ไปแล้วจากประเทศไทยด้วยซ้ำ แต่บางชนิดยังคงพบได้พอสมควรในถิ่นอาศัยที่เหมาะสม (ซึ่งมีเหลือน้อยเต็มที) สัปดาห์นี้ขอเลือก นกกินแมลงตะโพกแดง (Chestnut-rumped Babbler) เป็นตัวแทนของนกป่าถูกคุกคามมาแนะนำให้รู้จักกันครับ
มันเป็นนกกินแมลงที่มีขนาดตัวค่อนข้างใหญ่และมีหางยาว ลำตัวด้านบนสีน้ำตาลอมเทา หางและตะโพกสีน้ำตาลแดงสมชื่อ อกและท้องสีนวล จุดเด่นที่น่าจะสังเกตง่ายที่สุดคือลายขีดสีดำที่อกและหน้าผาก คอสีดำ ม่านตาสีเหลือง บริเวณใบหน้ามีสีฟ้าสด จะงอยปากค่อนข้างใหญ่และมีสีฟ้าอมเทา มีหนังเปลือยสีฟ้าอ่อนบริเวณด้านข้างคอทั้งสองข้าง ซึ่งจะพองออกจนเห็นได้ชัดขณะที่มันโก่งคอส่งเสียงร้อง โดยเฉพาะยามประสานเสียงกันหลายๆ ตัว
แต่การจะเห็นตัวพวกมันชัดๆ นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เรามักได้ยินเสียงร้องของมันก่อนเห็นตัว โดยทั่วไปนกกินแมลงที่อาศัยอยู่ในป่าต่ำภาคใต้จะมีนิสัยขี้อายและชอบมุดหากินในพุ่มไม้รกๆ อันที่จริงนกกินแมลงตะโพกแดงนั้นมักเกาะโล่งกว่าญาติของมันชนิดอื่น มันชอบกระโดดหากินอย่างผาดโผนตามกิ่งไม้ค่อนข้างโล่ง
นกกินแมลงเป็นกลุ่มที่มีพฤติกรรมน่าสนใจหลายประการ พวกมันเป็นสัตว์สังคมที่บางครั้งหากินรวมกันเป็นฝูง ไซ้ขนให้แก่กัน นักปักษีวิทยาตั้งข้อสังเกตว่าบางชนิดน่าจะมีผู้ช่วยเลี้ยงลูก (helpers at nest) ด้วย หากเข้าไกลรังมากเกินไป มันจะลงมากระโดดบนพื้น แล้วยกปีกทั้งสองข้างขึ้นเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจไปจากรังนั่นเอง
--------------------
นกกินแมลงตะโพกแดง
ชื่ออังกฤษ Chestnut-rumped Babbler, Red-rumped Babbler
ชื่อวิทยาศาสตร์ Stachyris maculata (Temminck, 1836)
วงศ์ (Family) Timaliidae (วงศ์นกกินแมลง)
อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)
--------------------



