
เดินถนนโบราณล่องแม่น้ำชมธรรมชาติในระยอง
14 เม.ย. 2559
ศิลปวัฒนธรรม : เดินถนนโบราณ ล่องแม่น้ำชมธรรมชาติในระยอง : เรื่อง รพินทร์ ศรีวิไล
อีกหนึ่งจังหวัดใกล้กรุงเทพมหานคร ใช้เวลาเดินทางเพียง 2 ชั่วโมงเศษๆ จังหวัด “ระยอง” เป็นเมืองที่หลายท่านเมื่อได้ยินชื่อแล้วจะนึกถึงทะเล หาดทราย หรือสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยม อย่างเกาะเสม็ด เป็นอันดับแรกๆ แต่นอกเหนือจากที่กล่าวมาแล้ว จังหวัดระยองยังมีสถานที่ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์อีกด้วย เพื่อเป็นการเผยแพร่การท่องเที่ยวจ.ระยองให้เป็นที่รู้จักมากขึ้น “เคป แอนด์ แคนทารี โฮเทลส์ ระยอง” จึงจัดทริปพาสื่อมวลชนเที่ยวชมสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ของเมืองระยองที่มีความน่าสนใจไม่น้อย
สถานที่แรกที่อยากแนะนำให้รู้จักคือ “ถนนยมจินดา” ถนนสายวัฒนธรรมที่จังหวัดระยองยังอนุรักษ์ไว้ให้คนระลึกถึงอดีต เป็นถนนสายเล็กๆ ที่สองข้างทางรายล้อมไปด้วยบ้านเรือนเก่าๆ สถาปัตยกรรมที่พบได้ยากในปัจจุบัน มีร้านอาหารและร้านกาแฟเจ้าอร่อยมากมาย เช่นร้าน “ราย็อง” ร้านกาแฟที่ตกแต่งบรรยากาศร้านสไตล์ไทยโบราณ ดูกลมกลืนกับถนนสายนี้ มีเมนูเครื่องดื่มและขนมปังปิ้งต่างๆ
บอกเล่าถึงประวัติศาสตร์ถนนยมจินดากันสักนิด ถนนนี้ได้ชื่อว่าเป็นถนนสายแรกของจ.ระยอง โดย พระศรีสมุทรโภค (อิ่ม ยมจินดา) เจ้าเมืองระยองคนสุดท้ายได้ริเริ่มให้มีการตัดถนนตรงกลางเมือง เพื่อเป็นเส้นทางคมนาคมสายแรกแห่งใหม่ จากเดิมที่ชาวบ้านเคยมีแหล่งแม่น้ำเป็นศูนย์กลาง พอมีถนนสายใหม่แห่งนี้ ทำให้ถนนยมจินดากลายเป็นศูนย์กลางเมืองที่เป็นแหล่งชุมชน ย่านการค้า ตลาดสด โรงภาพยนตร์ ธนาคาร
กระทั่งเวลาผ่านไป ถนนยมจินดาเริ่มทรุดโทรมลงตามเวลา จากที่เคยเป็นแหล่งชุมชนสำคัญของเมืองบรรยากาศคึกคักก็กลับกลายเป็นเงียบเหงา สาเหตุเพราะมีการเติบโตของเมืองทำให้มีการตัดถนนใหม่หลายสายและมีตึกใหม่ๆ เกิดขึ้นมากมาย แหล่งชุมชนเมืองจึงเริ่มขยายตัวออกไปกินพื้นที่มากขึ้น ทิ้งให้แหล่งชุมชนย่านถนนยมจินดากลายเป็นตึกร้างและบ้านเช่าทรุดโทรม จนมาถึงปัจจุบัน จ.ระยองจึงหันมาพัฒนาย่านนี้ให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดอีกครั้ง
บนถนนสายประวัติศาสตร์แห่งนี้ยังเป็นที่ตั้งของบ้านเจ้าเมืองระยอง ต้นตระกูลยมจินดา ก่อสร้างขึ้นเมื่อประมาณ พ.ศ. 2474 เจ้าของคนแรกคือ “พระยาศรีสมุทรโภคชัยโชคชิตสงคราม (เกตุ ยมจินดา) โดยเจ้าปัจจุบันถือเป็นหลานของเจ้าเมืองระยองท่านสุดท้าย “พระศรีสมุทรโภค” (อิ่ม ยมจินดา) บ้านหลังนี้สร้างหลังจากท่านเกษียณแล้วในปี พ.ศ. 2475 เมื่อท่านสิ้น ลูกหล่นก็อยู่อาศัยกันต่อเรื่อยมา ปัจจุบันเปิดเป็นร้านอาหารริมน้ำชื่อ “บ้านครูหมู”
ร้านอาหาร “บ้านครูหมู” ดำเนินการโดย วลัยพร ใจหนักแน่น หรือที่คนแถบนั้นเรียกว่า “ครูหมู” ทายาทตระกูลยมจินดา ร้านอาหารแห่งนี้เป็นบ้านไม้ชั้นเดียวสีฟ้าติดริมแม่น้ำ บรรยากาศสงบร่มเย็น ซึ่งนอกจากจะเปิดบริการเสิร์ฟเมนูอร่อยๆ แล้ว ยังเป็นเหมือนพิพิธภัณฑ์ขนาดย่อมเพราะที่นี่เต็มไปด้วยของสะสมโบราณ เช่น ถ้วยโถโอชาม กล้อง เตารีด วิทยุ โทรศัพท์ ตู้เก็บของ ของเล่น ฯลฯ สำหรับเมนูที่นี่เป็นอาหารที่สืบทอดกันมาแต่โบราณอย่าง ผัดวุ้นเส้นโบราณ, แกงระยอง, พล่าสามเกลอ, แพนงสับปะรด และอื่นๆ อีกมากมาย ซึ่ง ครูหมู จะเป็นคนเข้าครัวจับตะหลิวเอง ใครอยากลิ้มรสอาหารแบบโบราณของจ.ระยองซึ่งหาไม่ได้ง่ายๆ ที่ไหน เชิญมาที่ร้านนี้ เปิดบริการตั้งแต่เวลา 17.00-21.00 น.
สำหรับการเดินทางมาถนนยมจินดา จากถนนสุขุมวิทเลี้ยวเข้าถนนภักดีบริรักษ์ ถนนยมจินดาจะอยู่แยกที่ 2 ซ้ายมือ หรือเข้าทางถนนตากสินมหาราช เข้ามาประมาณ 400 เมตร ถนนยมจินดาจะอยู่ขวามือ ร้านค้าทั่วไป เปิดทุกวัน เวลา 10.00-20.00 น.
อีกหนึ่งการท่องเที่ยวเพื่อซึมซับบรรยากาศธรรมชาติของที่นี่คือการล่องเรือในแม่น้ำระยอง ตลอด 2 ข้างทางจะพบกับต้นไม้พืชพรรณต่างๆ เช่นต้นแสม ต้นโกงกางใบเล็กและโกงกางใบใหญ่ ปอทะเล โพธิ์ทะเล ตะบูน ลำพู ฯลฯ รวมถึงสัตว์น้ำต่างๆ เช่น ปลากะพงขาว ปลานวลจันทร์ทะเล ปลากระบอก ปลาหมอเทศ กุ้งก้ามกราม กุ้งกุลาดำ หอยพอก หอยกาบ ปูทะเล ปูม้า เมื่อล่องไปสู่ปากน้ำที่จะไหลลงสู่ทะเล จะพบกับเรือประมงน้อยใหญ่ของชาวบ้านที่เป็นวิถีชีวิตด้านการประกอบอาชีพของผู้คนแถบนี้ ไฮไลท์สำคัญของแม่น้ำสายนี้คือ “พระเจดีย์กลางน้ำ” ลักษณะเป็นเจดีย์สีขาวทรงระฆัง สูงราว 10 เมตร ตั้งอยู่บนเกาะกลางแม่น้ำระยองท่ามกลางป่าชายเลน เทศบาลนครระยองได้สร้างสะพานคอนกรีตเข้าไปสู่เจดีย์ เจดีย์นี้สร้างเมื่อ พ.ศ. 2416 ในสมัยพระยาศรีสมุทรโภคชัยชิตสงคราม (เกตุ ยมจินดา) เป็นเจ้าเมืองระยอง เพื่อเป็นสัญลักษณ์ ให้ชาวเรือ หรือผู้โดยสารที่เดินทางผ่านถึงบริเวณนั้นได้ทราบว่ามาถึงเมืองระยองแล้ว เพราะสมัยโบราณมีแต่เส้นทางคมนาคม ทางน้ำเพียงทางเดียวเท่านั้นที่จะเข้าสู่ตัวเมืองระยองได้สะดวก พระเจดีย์กลางน้ำเป็นที่เคารพสักการะของชาวระยองเป็นอย่างมาก ในคืนวันเพ็ญเดือนสิบสองของทุกปี จะมีงานประเพณี
“งานห่มผ้าเจดีย์กลางน้ำ” โดยมีขบวนแห่มาทางแม่น้ำ ในพิธีมีการใช้ผ้าสีแดง ความยาว 6 เมตร ห่มองค์เจดีย์ เพื่อเป็นการสักการะ บูชาองค์พระเจดีย์ นอกจากนี้ยังมีการจัดแข่งเรือยาว และลอยกระทงประจำปี ซึ่งจัดสืบทอดกันมานานกว่า 60 ปี บริเวณพระเจดีย์กลางน้ำ ยังมีสถานที่ท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ อยู่ในส่วนของ “ศูนย์การเรียนรู้ป่าชายเลน พระเจดีย์กลางน้ำ” เป็นเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติบริเวณป่าชายเลน มีสะพานปูน กั้นรั้วทั้งสองข้างทางเดิน ยาวประมาณ 200 เมตร ทอดยาวตามแนวป่าชายเลน เพื่อให้ได้ศึกษา เรียนรู้ระบบนิเวศของป่าชายเลย พื้นที่ป่าชายเลนแห่งนี้เกิดจากทะเลจากอ่าวไทยและน้ำจืดจากแม่น้ำระยอง มีสภาพเป็นดินเลยราบลุ่ม คลุมพื้นที่ภายในเขตเทศบาลระยองมากถึง 300 ไร่ กินพื้นที่ในชุมชนสมุทรเจดีย์ ชุมชนเนินพระ ชุมชนทุ่งโตนด ชุมชก้นปึก-ปากคลอง ชุมชนปากน้ำ 1 ชุมชนปากน้ำ 2
ทัศนียภาพจากธรรมชาติของแม่น้ำระยอง บรรยากาศบ้านเรือนแบบโบราณของถนนยมจินดา สถานที่ท่องเที่ยวที่อาจจะไม่ติดอยู่ในหัวเมื่อนึกถึงระยอง แต่รับรองว่าเมื่อมาเยือนแล้วจะติดใจจนลืมนึกถึงทะเลไปเลย



