นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกซ่อมทะเลอกแดง | คมชัดลึก

 

                    ท่ามกลางอากาศร้อนระอุในเดือนเมษายน การออกไปตากแดดดูนกดูจะเป็นกิจกรรมที่ไม่น่าอภิรมย์เอาเสียเลย ทว่า ช่วงเดือนเมษายนนี้ก็เป็น “ช่วงพีค” ของนกอพยพผ่าน (passage migrants) เช่นกัน และเป็นโอกาสอันดีที่นักดูนกจะช่วยกันเก็บข้อมูลนกอพยพผ่านชนิดที่มีสถานภาพถูกคุกคาม สัปดาห์นี้จึงมีนักดูนกจำนวนมากออกไปยืนตากแดดนับนกซ่อมทะเลอกแดง (Asian Dowitcher) อย่างทรหด เพราะหาดเลนบริเวณอ่าวไทยตอนในนั้นนับเป็นแหล่งหากินระหว่างอพยพผ่าน (staging sites) ที่สำคัญของนกชายเลนชนิดนี้

 

                    เช่นเดียวกับนกชายเลนชนิดอื่นๆ ที่พบเฉพาะในเส้นทางอพยพเอเชียตะวันออก-ออสเตรเลีย (East Asian – Australasian Flyway) นกซ่อมทะเลอกแดงถูกจัดให้อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคามระดับโลกในบัญชีแดงของ IUCN เนื่องจากสูญเสียถิ่นอาศัย มีประชากรโลกไม่กี่หมื่นตัวเท่านั้น ถือว่ามีจำนวนตัวน้อยที่สุดในบรรดานกชายเลนอพยพทั้งหมดที่ถูกจัดให้อยู่ในสถานภาพเดียวกัน

 

                    มันทำรังวางไข่ตามทุ่งหญ้าแฉะๆ ทางตอนเหนือของเอเชีย ซึ่งพื้นที่ชุ่มน้ำแห้งขอดจากการสูบน้ำไปใช้ในภาคการเกษตร อย่างไรก็ตาม แหล่งอาศัยนอกฤดูผสมพันธุ์ดูจะประสบปัญหาหนักกว่าเสียอีก หาดเลนและพื้นที่ชุ่มน้ำริมชายฝั่งในจีนและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ถูกปรับเปลี่ยนจนแทบไม่เหลือจุดให้มันพักพิงและหาอาหาร

 

                    ชื่อไทยของนกซ่อมทะเลน่าจะมาจากจะงอยปากที่คล้ายกับของนกปากซ่อม (snipes) ซึ่งเป็นกลุ่มที่มีเชื้อสายใกล้ชิดกับมันที่สุดในบรรดานกชายเลนทั้งหมด ปากของพวกมันยาวตรง ค่อนข้างหนาและโป่งออกบริเวณใกล้ปลายปาก พฤติกรรมการหากินของนกซ่อมทะเลค่อนข้างเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวทีเดียว มันจะใช้จะงอยปากจิ้มซ้ำๆ ลงไปในดินเลน เพื่อสัมผัสหาสัตว์ขนาดเล็กแล้วจับกิน ดูไปก็คล้ายกับการทำงานของจักรเย็บผ้า

 

                    นกซ่อมทะเลอกแดงมีขาที่ยาวทำให้มันเดินหากินในน้ำลึกได้ ดูเผินๆคล้ายกับนกปากแอ่น (godwits) ที่มีขนาดใหญ่กว่า จะงอยปากเรียวกว่าและแอ่นขึ้นเล็กน้อย นอกจากนี้ยังมีโคนปากสีชมพูชัดเจน ต่างจากนกซ่อมทะเลอกแดงซึ่งมีปากสีดำ ลวดลายและสีสันมีโอกาสสับสนกับนกปากแอ่นหางลาย (Bar-tailed Godwit) มากที่สุด โดยทั้งสองชนิดมีขอบขนบนปีกสีขาว ทำให้เห็นเป็นลวดลายชัดเจนทั้งในชุดขนฤดูหนาวสีเทาๆ เหมือนนกชายเลนทั่วไป และชุดขนฤดูร้อนที่มีลำตัวสีน้ำตาลแดงไว้ดึงดูดเพศตรงข้ามเพื่อจับคู่ผสมพันธุ์

 

 

----------------------

 

 

 

 

ชื่ออังกฤษ   Asian Dowitcher, Asiatic Dowitcher, Snipe-billed Dowitcher

 

ชื่อวิทยาศาสตร์   Limnodromus semipalmatus (Blyth, 1848)

 

วงศ์ (Family)  Scolopacidae (วงศ์นกอีก๋อย นกชายเลน และนกปากซ่อม)

 

อันดับ (Order)  Charadriiformes (อันดับนกชายเลนและนกนางนวล)

 

 

----------------------