เหยื่อล่อแห่งโลก
เหยื่อล่อแห่งโลก : บาตรเดียวท่องโลก พระพิทยา ฐานิสสโร
ขณะที่อยู่รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา ลูกศิษย์โทรศัพท์มาจากประเทศไทย ปรารภว่ามีเรื่องราวปาฏิหาริย์เกิดขึ้นหลายๆ ครั้ง หลังจากได้เข้าปฏิบัติธรรมเป็นเวลา ครึ่งเดือนบ้าง ๑๐ วันบ้าง เช่นเดียวกับครั้งล่าสุด หลังจากออกจากงานภาวนาใจนึกอยากได้เสื้อกันหนาวยี่ห้อหนึ่ง ปรากฏว่าได้จริงๆ อย่างที่ตั้งใจโดยไม่ต้องซื้อ ทำให้เกิดความรู้สึกปลาบปลื้มดีใจเป็นที่สุด ตั้งแต่แรกเห็น รู้สึกเหมือนบุญเยอะ
คนส่วนใหญ่วิ่งเข้าหาธรรมหรือต้องการปฏิบัติภาวนาเมื่อเกิดทุกข์ใหญ่หลวง ไม่ว่าทางร่างกายหรือ จิตใจ และมีอีกไม่น้อยเมื่อหายทุกข์กายใจ ในระดับหนึ่ง ก็กลับไปเป็นอย่างเดิม ไม่ปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง เพลิดเพลินไปวันๆ เมื่อทุกข์ หรือไม่สบายใจ ก็ใช้กิจกรรมสนุกสนาน รื่นเริง ดื่มสังสรรค์ กิน เที่ยว แชทไลน์ เฟซบุ๊ก เล่นเกม ดูหนัง ฟังเพลง ฯลฯ จนต้องเจอสภาพสะบักสะบอมอีกระลอกถึงจะคิดได้ หรือไม่ อาจคิดไม่ได้เลย
การดำเนินชีวิตด้วยการมอมเมาจิตให้หลงใหล เพลิดเพลินในกามสุข ไม่ว่าทางรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส หรือ ทำให้ร่างกายทุกข์ทรมานมากเกินไป ทั้งสองอย่างล้วนเป็นวิถีชีวิตแห่งความประมาท เพราะความทุกข์ยังไม่ได้รับการดับอย่างแท้จริง
ดังนั้นผู้ที่มีปัญญาทั้งหลาย จึงพยายามขวนขวาย ศึกษา ปฏิบัติ ตระหนักรู้ เท่าทันกับสิ่งที่มากระทบ ไม่ให้ค่า ยินดี หรือยินร้ายกับทุกสิ่งในยามที่ยังมีสุขภาพที่ดี เพราะสุขภาพกายที่แข็งแรง ปกติ มีส่วนช่วยให้จิตใจสงบได้ดีกว่า และสามารถเข้าถึงปัญญาที่แท้ได้มากกว่าเมื่อร่างกายป่วยหรือพิการ แต่ก็มิได้หมายความว่า ผู้ป่วยหรือบุคคลพิการทางกายจะทำไม่ได้ เพราะมีหลายคนเข้าถึงธรรมที่แท้ เมื่อกายป่วยหรือพิการ แต่อาจต้องใช้ความพยายามและจิตใจที่เข้มแข็งมากกว่าคนปกติ และส่วนใหญ่รอจนกว่าเหตุร้ายเกิดกับชีวิตจึงจะเข้าถึงธรรม ซึ่งบางทีอาจสายเกินไป
ณ ปัจจุบันคนอยู่กับธรรมชาติสมมุติ สิ่งประดิษฐ์ที่สร้างขึ้นมา มากกว่าธรรมชาติบริสุทธิ์ หรือความเป็นจริง จึงกลายเป็นกระแสแห่งการโหยหา ไขว่คว้า อยากดื่มด่ำธรรมชาติบริสุทธิ์ แต่ก็ทำกันเป็นแฟชั่นอีกเช่นกัน เพียงเพื่อให้ได้เป็นส่วนหนึ่งตามกระแส เพื่อให้มีเรื่องป่าวประกาศว่าฉันก็เป็นหนึ่งในนั้น จิตใจที่ซับซ้อนเช่นนีี้ก็ยากยิ่งนักจะสัมผัสความสุขสงบที่แท้ เพราะจิตใจล่องลอย ไปข้างหน้าอยู่เกือบตลอดเวลา
การปฏิบัติธรรม เจริญจิตตภาวนา เป็นวิธีการให้เราเข้าใจความจริงแห่งชีวิตถูกต้องชัดเจนและดำเนินชีวิตไปในทิศทางที่ถูกต้อง เพราะคนส่วนใหญ่กำลังพาร่างกายจิตใจสู่ความหายนะ และใช้รูปนี้ทำร้ายกันและกันด้วยการเสพสุขที่ฉาบฉวย ไร้ซึ่งการเคารพ ทำให้จิตใจยิ่งเปราะบาง ทุกข์ง่าย ไร้ความสุขที่แท้จริง เรียกร้อง วิ่งหาความรัก ความสุขจอมปลอมอยู่ตลอดเวลา เพราะเรามีความเห็นผิดกับ เป้าหมายแห่งชีวิต หรือ คุณค่าของการมีชีวิตที่แท้จริง แม้แต่การไปปฏิบัติิธรรม เมื่อได้ในสิ่งที่ตนคิดอยากจะได้ก็เป็นสุข เช่นนี้ หาใช่ผลของการปฏิบัติธรรมไม่
เราเดินตามกิเลสที่มองไม่เห็นอย่างเนียนๆ แล้วเราก็คิดว่ารู้ทันมัน แต่จริงๆ เราอาจไม่รู้หรอกว่า กิเลสมันเก่งแค่ไหน เราไปปฏิบัติธรรมมันก็ไปกับเราด้วยตลอดเวลา มันมอมเมาเราได้แม้ขณะปฏิบัติธรรม
ไม่ว่า นักบวช ผู้ปฏิบัติธรรมหรือบุคคลทั่วไป ถ้ายังหลงในลาภ ยศ สรรเสริญ สุข นั่นหมายถึง ความทุกข์กำลังรอการปรากฏ และจงอย่าฝากศาสนาพุทธไว้กับนักบวช เพราะ พุทธ แปลว่า ตื่น รู้ เบิกบาน มีอยู่ในทุกชีวิตตามระดับแห่งปัญญา แม้นักบวชอาจเป็นสัญลักษณ์ทางสังคมที่ชัดที่สุดเกี่ยวกับศาสนา แต่เมื่อใด ความเห็นผิดเข้าครอบงำ นักบวชก็จะทุกข์ไม่จบถ้าพยายามหาความถูกต้องในความเห็นผิดนั้นด้วยตนเอง
สิ่งที่ดีสุด กลับมาดูจิตใจเราว่าสงบหรือไม่ นั่นคือ สิ่งสำคัญที่สุด ถ้าไม่สงบในทางความคิด คำพูด การกระทำ ต่อสิ่งที่มากระทบเมื่อได้เห็น ได้ยิน ได้กลิ่น ได้ลิ้มรส และได้สัมผัส ถือว่า เรากำลังทำผิด ทำร้ายตัวเอง ไม่มากก็น้อย การมองเห็นเช่นนั้นไม่ว่าเราอยู่ในรูปสมมุติใดทางสังคม เรากำลังได้ชื่อว่า เป็นชาวพุทธ เพราะจิตใจของเรากำลังตื่นรู้ เบิกบานต่อสิ่งที่มากระทบ
การเจริญจิตตภาวนาจึงมีประโยชน์เสมอไม่ว่ากับใคร และระหว่างทางแห่งการปฏิบัติธรรม เราจะค่อยๆ ได้รับประสบการณ์สิ่งดีๆ ทั้งภายในและภายนอก แต่ผู้ปฏิบัติที่ดีจะตระหนักรู้กับเหยื่อล่อแห่งโลก แม้หลายคนกลับไปตกเป็นเหยื่อครั้งแล้วครั้งเล่า แต่ในที่สุด เมื่อสติแข็งแรงพอ สมาธิมั่นคงจนปัญญาเกิด เราจะไม่ยินดีกับสิ่งดีที่กำลังเกิดขึ้น ไม่ยินร้ายกับสิ่งร้าย แต่เราจะเข้าใจว่า เพราะมีเหตุ ผลจึงปรากฏ และทุกอย่างที่เกิดขึ้นล้วนไม่แน่นอนยั่งยืน ด้วยปัญญาที่รู้เท่าทันเช่นนี้ จิตใจจึงสงบเป็นปกติต่อสิ่งที่เกิดขึ้น
ร้ายหรือดี อยู่ที่การปรุงแต่งแห่งจิต
ธรรมชาติ ไม่มีร้าย หรือ ดี มีแต่การปรากฏ
ทุกอย่างล้วนมีเหตุ จึงปรากฏ
จิตใจที่ยึด หลงใหล ผลักไส รังเกียจ ต่อสิ่งที่ปรากฏ เป็นทุกข์ร่ำไป