นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกอัญชันป่าขาแดง | คมชัดลึก

 

                      เมื่อราวๆ 4 ปีที่แล้ว มีรายงานการพบนกป่าหายากอย่างนกอัญชันป่าขาเทา (Slaty-legged Crake) ในใจกลางกรุงที่จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย และไม่นานมานี้เอง ก็มีรายงานเหนือความคาดหมายจากที่เดียวกัน เมื่อญาติสนิทของมันอย่างนกอัญชันป่าขาแดง (Red-legged Crake) มาปรากฏตัวในวันที่ 20 ก.พ.ที่ผ่านมา ทั้งสองชนิดล้วนเป็นนกที่เห็นตัวยาก แม้โดยรวมนกอัญชันป่าขาแดงจะพบได้ง่ายกว่า แต่สำหรับ กทม.นั้นถือว่าหายากกว่านกอัญชันป่าขาเทาเสียอีก นกที่จุฬาฯตัวนี้อาจเป็นรายงานแรกของนกอัญชันป่าขาแดงในกรุงเทพฯก็เป็นได้

 

                      นอกจากขายาวๆ สีแดงอมชมพูสมชื่อ นกอัญชันป่าขาแดงก็มีวงรอบตาและม่านตากลมโตสีแดงเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ลักษณะเด่นอื่นๆของมันที่เห็นได้ชัดคือลายพาดสีขาวสลับดำที่ท้องจนถึงขนคลุมใต้หาง และลายขีดสีขาวดำกระจัดกระจายบนปีก ดูเผินๆคล้ายกับนกอัญชันจีน (Band-bellied Crake) ซึ่งเป็นนกอพยพที่หายากมากและมีสถานภาพใกล้ถูกคุกคามระดับโลก แต่นกอัญชันป่าขาแดงมีลำตัวสีส้มเข้มสดกว่าอย่างเห็นได้ชัด และไม่มีกระหม่อมและหลังสีน้ำตาลตุ่นแบบนกอัญชันจีน นอกจากนี้นกอัญชันจีนยังอาศัยอยู่ตามบึงมากกว่าป่า

 

                      นกอัญชันป่าขาแดงมีสถานภาพเป็นนกประจำถิ่นทางภาคใต้และตอนใต้ของภาคตะวันตก ประชากรที่พบในป่าต่ำทางตอนบนของประเทศเป็นนกอพยพเข้ามาสร้างรังวางไข่ ทางภาคใต้บางส่วนมีสถานภาพเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์หรือนกอพยพผ่าน ที่ผ่านมายังไม่มีรายงานกลางฤดูหนาวสำหรับประชากรที่เป็นนกอพยพ สถานภาพตามฤดูกาลของนกอัญชันแสนลึกลับที่จุฬาฯตัวนี้จึงเป็นปริศนา

 

                      เมื่อพิจารณาจากสถานที่ คาดว่านกอัญชันตัวนี้น่าจะเป็นแวะหากินระหว่างอพยพ มากกว่าที่จะมาอาศัยเป็นแหล่งพักพิงในฤดูหนาว และการที่มันวนเวียนอยู่ในจุฬาฯหลายวันแทนที่จะอพยพต่อไปยังป่าหรือแหล่งอาศัยที่เหมาะสมกว่า น่าจะเป็นเพราะปีกของมันได้รับบาดเจ็บ ทำให้ไม่สามารถบินเป็นระยะทางไกลได้ เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา กาญจน์ สฤษดิ์นิรันดร์ ผู้พบนกตัวนี้เป็นคนแรก จึงนำทีมนิสิตและอาสาสมัครช่วยกันจับส่งตัวไปรักษาที่หน่วยช่วยเหลือนกป่า ม.เกษตรศาสตร์

 

                      สำหรับคนที่อยากเห็นตัวเป็นๆในธรรมชาติ สถานที่ที่เจอนกอัญชันป่าทั้งสองชนิดได้ง่ายที่สุดเห็นจะไม่พ้น อช.แก่งกระจาน เป็นที่ทราบกันดีว่านกอัญชันป่าขาแดงเป็นขาประจำที่มาใช้บริการ“บ่อนก” ซึ่งเป็นแอ่งน้ำที่จำลองขึ้นเพื่อดึงดูดนกและสัตว์ป่าอื่นๆ โดยเฉพาะในฤดูแล้งซึ่งน้ำในป่าขาดแคลน

 

 

---------------------------

 

 

 

 

ชื่ออังกฤษ  Red-legged Crake, Malaysian Banded Crake

 

ชื่อวิทยาศาสตร์  Rallina fasciata (Raffles, 1822)

 

วงศ์ (Family)  Rallidae (วงศ์นกอัญชัน)

 

อันดับ (Order)  Gruiformes (อันดับนกอัญชันและนกกระเรียน)

 

 

---------------------------