นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกแอ่นฟ้าเคราขาว | คมชัดลึก

 

                      นกแอ่นฟ้า (treeswifts) เป็นหนึ่งในนกไม่กี่วงศ์ที่มีการกระจายพันธุ์เกือบจะจำกัดอยู่ในเขต Indo-Malaya ecozone ซึ่งครอบคลุมภูมิภาคเขตร้อนประกอบไปด้วยทวีปเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อนุทวีปอินเดีย และตอนใต้ของจีน ในบรรดานกแอ่นฟ้าทั้งหมด 4 ชนิด มีเพียงชนิดเดียวที่พบในเขต Australasia คือ Moustached Treeswift อีก 3 ชนิดที่เหลือนั้นสามารถพบได้ในประเทศไทย ส่วนใหญ่ชอบหากินตามชายป่าหรือพื้นที่โล่งที่มีต้นไม้ให้เกาะ นกแอ่นฟ้าเคราขาว (Whiskered Tern) เป็นชนิดเดียวที่อาศัยอยู่เฉพาะในป่า

 

                      ในขณะที่นกแอ่นฟ้าโดยทั่วไปมักเกาะตามยอดไม้โล่งๆ บินฉวัดเฉวียนหากินบนฟ้าปะปนกับนกแอ่น (swifts) และนกนางแอ่น (swallows) นกแอ่นฟ้าเคราขาวชอบเกาะไม่สูงมาก บางครั้งอาจพบลงมาเกาะต่ำๆ เพียงไม่กี่เมตรจากพื้นดิน และบินโฉบกินแมลงเป็นระยะสั้นๆ ในพื้นที่โล่งตามป่าเท่านั้น ส่วนหนึ่งที่มันมีพฤติกรรมเช่นนี้อาจเป็นการวิวัฒนาการมาเพื่อลดการแข่งขันกับ นกแอ่นฟ้าตะโพกเทา (Grey-rumped Treeswift) ที่มีขนาดตัวใหญ่กว่า และมีถิ่นอาศัยทับซ้อนกันอย่างกว้างขวางตั้งแต่คาบสมุทรมลายู ไปจนถึงเกาะสุมาตราและบอร์เนียว

 

                      ลักษณะเด่นของนกแอ่นฟ้าเคราขาวคือแถบสีขาวบริเวณคิ้วและใต้แก้มที่ลากยาวมาบรรจบกันที่บริเวณใต้คาง ลำตัวสีน้ำตาลเข้ม ปีกและหัวสีเหลือบน้ำเงินเข้ม แต่ดูเผินๆ เห็นเป็นสีดำ ขนคลุมปีกชั้นในมีแต้มสีขาว มักพองขนบนหัวให้ฟูขึ้นยามตกใจ เพศผู้ต่างจากเพศเมียตรงที่มีสีน้ำตาลแดงที่แก้ม

 

                      ขณะบินสามารถจำแนกชนิดจากนกแอ่นฟ้าตะโพกสีเทาได้ไม่ยาก โดยนกแอ่นฟ้าเคราขาวจะมีขอบสีขาวที่ท้ายปีก และมีก้นสีขาวตัดกับลำตัวสีน้ำตาลเข้มชัดเจน ต่างจากแอ่นฟ้าตะโพกเทาซึ่งมีท้องขาวกลืนไปกับสีเทาของลำตัว แต่ชนิดย่อยฟิลิปปินส์ (ยกเว้นเกาะปาลาวัน) มีสีขาวขึ้นไปถึงท้อง และมีแฉกหางตื้นกว่าชนิดย่อยหลัก

 

                      นกแอ่นฟ้าทุกชนิดเป็นนกประจำถิ่นที่เห็นตัวได้ง่ายในถิ่นอาศัยที่เหมาะสม มักพบเป็นคู่หรือฝูงเล็กๆ นอกจากปีกที่โค้งยาวและขนหางจะยาวกว่านกแอ่น (swifts) ซึ่งเป็นญาติของมันอย่างชัดเจน สีสันของพวกมันก็ดูจะมีเสน่ห์น่าดูกว่า มิหนำซ้ำยังเกาะกิ่งไม้หรือสายไฟฟ้าให้ตั้งกล้องดูกันชัดๆ โดยเฉพาะนกแอ่นฟ้าเคราขาวซึ่งชอบเกาะไม่สูงนัก จึงไม่แปลกที่นักดูนกมักมองข้ามนกแอ่น แต่กลับตื่นเต้นกับการส่องกล้องดูพฤติกรรมของนกแอ่นฟ้า

 

 

-------------------------

 

 

 

 

ชื่ออังกฤษ  Whiskered Treeswift, Lesser Treeswift

 

ชื่อวิทยาศาสตร์  Hemiprocne comata (Temminck, 1824)

 

วงศ์ (Family)  Hemiprocnidae (วงศ์นกแอ่น)

 

อันดับ (Order)  Caprimulgiformes (อันดับนกปากกบ นกตบยุง และนกแอ่น)

 

 

-------------------------