ต้านมะเร็งด้วยเซลล์นักฆ่า | คมชัดลึก

 

      จากสถิติผู้ป่วยโรคมะเร็งมีแนวโน้มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง และไม่จำเป็นต้องเป็นในผู้สูงวัยอีกต่อไปแล้ว แม้วัยหนุ่ม-สาวก็เกิดขึ้นกันได้มากมาย ซึ่งกว่าจะรู้ตัวว่าเป็นก็เกือบสายซึ่งเป็นเรื่องที่น่าใจหาย นั่นเพราะยังไม่มียาหรือวิธีการใดที่สามารถรักษาให้หายขาดได้ ล่าสุด ภาควิชาเภสัชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล โดย อ.ดร.นพ.กิติพงศ์ สุนทราภา หัวหน้าหน่วยเภสัชวิทยาภูมิคุ้มกัน แถลงถึงผลการรักษาต่อยอดการรักษาโรคมะเร็งที่ให้ผลได้สูงสุดด้วย CIK (Cytokine-Induced Killer) Cells “การเปลี่ยนเซลล์เม็ดเลือดขาวให้เป็นเซลล์นักฆ่า” ที่นำมาใช้การรักษาโรคมะเร็งควบคู่กับการรักษาในแนวทางปัจจุบัน

 

      อ.ดร.นพ.กิติพงศ์ สุนทราภา ผู้ค้นคว้าและวิจัยโดยมุ่งเน้นเรื่องโรคมะเร็งโดยเฉพาะ กล่าวว่า มะเร็งเกิดขึ้นจากจุดเล็กๆ แล้วค่อยๆ ลุกลามไปเรื่อยๆ จนกลายเป็นก้อน กระจายไปตามส่วนต่างๆ ทั่วร่างกายในที่สุด ซึ่งมะเร็งในระยะลุกลามนั้นไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่ทั้งนี้ร่างกายมีกลไกต่อต้านการเกิดเซลล์แปลกปลอมนั่นคือเม็ดเลือดขาว คอยวิ่งตามเส้นเลือดไปตามท่อน้ำเหลืองเพื่อไปหาศรัตรู ซึ่งอาจเป็นเชื้อโรคหรือเป็นเซลล์มะเร็ง เมื่อเม็ดเลือดขาวค้นพบว่ามีเซลล์ประหลาดเกิดขึ้นก็จะทำลาย แต่ผู้ป่วยที่เป็นมะเร็งคือผู้ป่วยที่เม็ดเลือดขาวจัดการไม่ทัน มะเร็งก็จะก่อตัวขึ้น ยิ่งมีขนาดใหญ่ขึ้นเท่าไหร่เซลล์เม็ดเลือดขาวจะจัดการยากขึ้น อีกทั้งมะเร็งเองมีกลไกที่จะปล่อยสารกดการทำงานของเม็ดเลือดขาวที่มาทำลายมัน เป็นที่มาว่าอัตราการรอดชีวิตของผู้ป่วยมะเร็งต่ำลงเรื่อยๆ

 

      สำหรับการเพิ่มอัตรารอดชีวิตจากมะเร็งแบ่งเป็น 3 ประเด็น อย่างแรกคือการป้องกัน ด้วยการรับประทานอาหารที่มีสารต้านมะเร็งสูงอย่างกระเทียม และกะหล่ำปลี ร่วมด้วยการออกกำลังอย่างน้อยวันละครึ่งชั่วโมง เพื่อให้เม็ดเลือดขาวได้ดี ถัดมาคือการวินิจฉัยอย่างรวดเร็วและแม่นยำ ด้วยการตรวจสุขภาพเป็นประจำปี ส่วนข้อสุดท้ายเมื่อเป็นแล้วต้องได้รับการรักษาอย่างมีประสิทธิภาพโดยแบ่งเป็น 3 วิธี คือ การผ่าตัด การฉายรังสี และการให้เคมีบำบัด ซึ่งทุกวิธีมีผลข้างเคียง

 

      ปัจจุบันงานวิจัยด้านมะเร็งก้าวหน้าอย่างมาก เป้าหมายคือการค้นพบยาที่ทำลายเฉพาะแต่เซลล์มะเร็งโดยไม่ทำลายเนื้อเยื่อปกติ และนอกจากการคิดค้นยาใหม่ๆ แล้ว ในช่วงกว่า 10 ปีที่ผ่านมาได้เกิดการรักษาโรคมะเร็งแนวใหม่ “เซลล์บำบัด” ขณะนี้ยังอยู่ในขั้นของวิจัยแต่สามารถพิสูจน์ให้เห็นชัดว่าสามารถฆ่าเซลล์มะเร็งได้จริง และปลอดภัยซึ่งเป็นคีย์เวิร์ดอันดับแรกสำหรับคนไข้ อีกทั้งวิธีนี้ยังไม่มีผลข้างเคียง เนื่องจากใช้เซลล์ของตัวเอง

 

      เซลล์บำบัดที่เลือกมาใช้คือ CIK  Cells ซึ่งคิดค้นขึ้นเมื่อราว 20 ปีก่อน จากการศึกษาทั้งในระดับสัตว์ทดลองและการศึกษาใช้จริงในผู้ป่วยโรคมะเร็งระยะลุกลามชนิดต่างๆ พบว่าการใช้เซลล์บำบัดชนิดนี้ ร่วมกับการรักษามาตรฐานพบว่าสามารถเพิ่มอัตราการรอดชีวิตในเวลา 5 ปีหลังวินิจฉัยเป็นมะเร็ง เมื่อเทียบกับการรักษาแบบมาตรฐานเพียงอย่างเดียว

 

      หลักการคือการเจาะเลือดจากคนไข้ แล้วแยกเอาเซลล์เม็ดเลือดขาวออกมาเลี้ยงในห้องปฏิบิติการโดยใช้สารกระตุ้นเซลล์ที่ชื่ิอไซโตไคน์ (Cytokine) มีคุณสมบัติในการทำลายสิ่งแปลกปลอม และกระตุ้นให้เม็ดเลือดขาวแข็งแรงราว 3-4 สัปดาห์ที่อุณหภูมิ 37 องศาเซลเซียสเท่ากับอุณภูมิร่างกายคนปกติ ทำให้เม็ดเลือดขาวซึ่งปกติมีหน้าที่กำจัดเซลล์มะเร็งอยู่แล้วแข็งแรงยิ่งขึ้น สามารถทำลายเซลล์มะเร็งได้อย่างมีประสิทธิภาพดียิ่งกว่าเดิม รวมถึงเพิ่มจำนวนเม็ดเลือดขาวให้มีจำนวนมากขึ้น แล้วนำกลับมาฉีดกลับเข้าไปในเส้นเลือดให้ผู้ป่วย เพื่อให้กลับไปฆ่าเซลล์มะเร็ง แต่อาจจะฆ่าได้หมดหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับชนิดของมะเร็ง อาการว่าเป็นมากแค่ไหน รวมถึงสภาพร่างกายว่าเป็นอย่างไรด้วย

 

      ในประเทศไทยการวิจัยเซลล์บำบัดชนิด CIK Cells ถูกนำมาศึกษาแล้วที่รพ.ศิริราช และรพ.รามาธิบดี แต่เพราะเป็นงานวิจัยที่ต้องใช้ทุนสูงมาก จึงทำให้การศึกษาถูกจำกัดอยู่ในวงแคบ ดังนั้นเพื่อให้การวิจัยเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น กองทุนวิจัยเซลล์บำบัดเพื่อการรักษาโรคมะเร็ง (D-003658) จึงถูกจัดตั้งขึ้นภายใต้ศิริราชมูลนิธิ ระดมทุนในการจัดซื้ออุปกรณ์ เครื่องมือ สารเคมี ตลอดจนการว่าจ้างบุคลากรที่มีคุณภาพ เพื่อสานต่อโครงการวิจัยชิ้นสำคัญนี้ให้สำเร็จสมบูรณ์โดยเร็วที่สุด ซึ่งจะเกิดประโยชน์กับผู้ป่วยที่ทุกข์ทรมานกับโรคมะเร็งระยะลุกลามในประเทศไทยและทั่วโลก