ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน : ท้องผูก | คมชัดลึก

 

      ผู้ป่วยชายท่านหนึ่ง อายุ 52 ปี ท้องผูกมานาน และบ่อยมาก จนเป็นริดสีดวงทวาร เจ็บปวดทรมาน หมอจึงแนะนำให้ผ่าตัดริดสีดวงทวารเมื่อ 6-7 ปีก่อน หลังผ่าตัด อาการท้อผูกและปวดริสีดวงทวารทุเลาลง ผ่านไปได้ไม่นานก็เริ่มเป็นๆ หายๆ

 

      กินยาระบายของหมอถ่ายดีขึ้น แต่กินมานาน กลัวว่าจะมีผลข้างเคียง จึงไปหาหมอแผนไทย หมอบอกว่าลำไส้ไม่เคลื่อนไหว ให้ยาหม้อมากิน ถ่ายดีขึ้น แต่รู้สึกว่าไม่แก้ที่ต้นเหตุ จึงไปหาหมอจีนอีกแห่งหนึ่ง บอกว่าลำไส้ร้อนแห้ง ให้ยามาต้มกิน ก็ถ่ายดีขึ้น หมดทุกคนทุกศาสตร์ล้วนแนะนำให้กินผักผลไม้เยอะๆ กินเนื้อสัตว์น้อย ดื่มน้ำมากๆ ก็ทำตามอย่างเคร่งครัด ท้องก็ยังผูก จึงรู้สึกยังไม่กระจ่างในต้นเหตุของการท้องผูก

 

      เมื่อมาพบที่คลินิก สิ่งที่บอกคำแรกคือท้องผูก ผู้เขียนเองก็เล็งไปที่ลำไส้แห้งร้อนเช่นเดียวกัน คิดว่าต้องได้ใช้ยาเสริมยินเสริมน้ำหล่อลื่นลำไส้แน่ๆ

 

      แต่พอแมะรู้เลยว่ามีชี่ตับอั้น แม้ว่าผู้ป่วยจะบอกว่าไม่ได้นอนดึก มีเครียดบ้าง และที่สำคัญลิ้นของเขาฝ้าขาวหนา ทั้งยังไม่ราบเรียบ เว้าๆ แหว่งๆ ลิ้นค่อนข้างซีด อันบ่งบอกถึงว่า ม้ามไม่เพียงอ่อนแอ ยังชื้นมากอีก ถึงตอนนี้ความคิดที่ว่าเขาท้องผูกจากลำไส้ใหญ่ร้อนในตอนแรกเปลี่ยนไปทันที

 

      กลับมาสู่การทำงานของม้ามในทันที ม้ามเขาอ่อนแอ ทั้งยังมีความชื้นมาก ท้องผูกน่าจะมาจากม้ามพร่องมากกว่า จึงต้องมาไล่ซักถามเรื่องอาหารการกิน ปรากฏว่า ชอบกินแตงโม มะระ และน้ำเต้าหู้เพราะถือว่าเย็น จะทำให้ลำไส้ร้อนน้อยลง แต่กลับยังท้องผูกเหมือนเดิม

 

      ทีนี้มาถามเรื่องท้องผูก ว่าผูกแบบแข็งปั๋งหรือแบบเหนียวๆ เขาบอกว่า ก้อนแรกแข็ง หลังจากนั้นนิ่ม แล้วแข็งแล้วนิ่มสลับกัน

 

      จึงได้ข้อสรุปในเบื้องต้นว่า เขาท้องผูกจากม้ามพร่อง รวมทั้งชี่ตับอั้นกระทบการทำงานของม้ามร่วมกับกินอาหารฤทธิ์เย็นด้วย จึงให้ยาสงบตับ บำรุงม้ามและแก้ท้องผูกจากการบำรุงม้ามไป อีก 1 สัปดาห์ค่อยมาพิสูจน์ว่า ที่คิดอย่างนี้ถูกต้องหรือไม่