ไลฟ์สไตล์

นกปีกสั้นสีน้ำเงิน : นกป่าสัปดาห์ละตัว

นกปีกสั้นสีน้ำเงิน : นกป่าสัปดาห์ละตัว

31 ม.ค. 2559

นกปีกสั้นสีน้ำเงิน : นกป่าสัปดาห์ละตัว

            หากพูดถึงการสำรวจและติดตามนกในประเทศไทย งานนับนกประจำปีดอยอินทนนท์น่าจะเป็นกิจกรรมที่มีการจัดอย่างต่อเนื่องยาวนานที่สุด และกำลังจะจัดขึ้นอีกครั้งในสุดสัปดาห์ที่ 13-14 ก.พ. โดยชมรมอนุรักษ์นกและธรรมชาติล้านนา งานนี้มีผู้เชี่ยวชาญสิ่งมีชีวิตกลุ่มอื่นมาร่วมทำการสำรวจด้วย เมื่อสิ้นสุดงานก็มีการสรุปผล ประเมินการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมโดยใช้นกเป็นดัชนีหลักในการชี้วัด เราทราบกันดีว่าดอยอินทนนท์เป็นภูเขาที่มียอดสูงจากระดับน้ำทะเลที่สุดในไทย ภูเขาแห่งนี้จึงประกอบไปด้วยประเภทป่าและสภาพพื้นที่หลากหลาย

            ปฏิเสธไม่ได้ว่าพื้นที่ที่มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวและอาจเรียกได้ว่าเปราะบางที่สุด ก็คือพรุน้ำจืดบริเวณยอดดอยที่มีชื่อว่า“อ่างกา” นอกจากความพิเศษของสภาพพื้นที่แล้ว นกที่พบในบริเวณนี้ก็ล้วนมีพฤติกรรมเชื่องคนอย่างน่าทึ่ง อันที่จริงการที่นกเหล่านี้ยอมให้คนเข้าใกล้ได้มากกว่าที่อื่นๆ น่าจะเป็นเพราะในอดีตไม่มีคนอาศัยอยู่บนนี้ พวกมันจึงไม่เคยโดนมนุษย์ล่า ทำให้ไม่ค่อยแสดงอาการกลัวคนมาก สัปดาห์นี้เป็นคิวของนกปีกสั้นสีน้ำเงิน (White-browed Shortwing) ซึ่งอ่างกาน่าจะเป็นเพียงแห่งเดียวในไทยที่สามารถเจอมันได้ง่าย

            จริงๆ แล้ว นกชนิดนี้อาจจะมีจำนวนมากพอสมควรในไทย แต่ตามปกติแล้วนกที่ชอบหากินตามพื้นป่ามักลึกลับและพบเห็นตัวได้ยาก ข้อมูลของมันจากที่อื่นๆในไทยจึงมีน้อยมาก ชื่อนกปีกสั้นมาจากลักษณะขนปีกที่สั้นกว่านกเขนกลุ่มอื่นๆ คงเพราะมันไปไหนมาไหนโดยการกระโดดเป็นหลัก แทบไม่ได้ใช้ปีกบินไกลๆเลย

            นกปีกสั้นสีน้ำเงินกระจายอยู่ตามป่าดิบเขาระดับสูงทั่วทั้งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมทั้งแถบเทือกเขาหิมาลัย มีสีสันและเสียงร้องที่หลากหลายแตกต่างกันไปตามพื้นที่ ชนิดย่อยที่พบในไทยมีการกระจายพันธุ์กว้างขวางที่สุดในประชากรทั้งหมด เพศผู้มีลำตัวสีน้ำเงินเข้มจนเกือบดำ มีแถบคิ้วหนาสีขาวโพลนซึ่งมักเป็นลักษณะแรกๆที่นักดูนกเห็น ยามที่มันกระโดดหากินในพื้นป่าที่มืดครึ้ม เพศผู้ที่ยังโตไม่เต็มวัยมีลำตัวสีน้ำตาลคล้ายเพศเมีย แต่มีแถบคิ้วสีขาว ต่างจากเพศเมียที่มีเพียงสีส้มอมน้ำตาลที่บริเวณรอบๆตาและหน้าผาก

            ชนิดย่อยที่ไต้หวันมีแถบคิ้วสีขาวทั้งสองเพศ เพศผู้จะมีแถบคิ้วหนากว่านกไทย ส่วนบนเกาะบอร์เนียวนั้นแม้แต่เพศผู้ก็มีแถบคิ้วสั้นมากจนแทบมองไม่เห็น แต่โดยรวมแล้วเพศเมียของแต่ละชนิดย่อยมีลักษณะต่างกันมากกว่าเพศผู้ เพศเมียของกลุ่มประชากรในฟิลิปปินส์มีลำตัวสีเทาอมฟ้าตัดกับหัวสีน้ำตาล จะมีข้อยกเว้นก็ตรงชนิดย่อยบนเกาะฟลอเรส ซึ่งเพศผู้มีลำตัวด้านบนสีฟ้าอมเทาและท้องสีขาว แตกต่างจากชนิดย่อยอื่นๆ อย่างชัดเจน นกปีกสั้นสีน้ำเงิน ชื่ออังกฤษ White-browed Shortwing, Indigo-blue Shortwing ชื่อวิทยาศาสตร์ Brachypteryx montana (Horsfield, 1821) วงศ์ (Family) Muscicapidae (วงศ์นกเขนและนกจับแมลง) อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)