พิธีกรรม : บาตรเดียวท่องโลก
พิธีกรรม : บาตรเดียวท่องโลก โดยพระพิทยา ฐานิสสโร
ร้านอาหารไทย ซูชิ ที่เดียร์ฟิลด์บีช รัฐฟลอริดา เจ้าของร้านได้เอื้อเฟื้อถวายเพลทั้งพระและลูกศิษย์ ซึ่งตอนแรกเมื่อพนักงานในร้านเห็นพระเถรวาท และเด็กหนุ่มต่างชาติเดินเข้าร้านพร้อมเป้สะพายหลังด้านหลัง ไม่แน่ใจว่าเป็นพระไทยหรือไม่?เมื่อได้ยินการพูดคุยระหว่างพนักงานสักพัก ก็ตอบไปว่าเป็นพระไทย และเมื่อฉันเสร็จก็มิได้สวดมนต์ให้พรแต่ประการใด เพียงแต่นั่งนิ่งสงบครู่หนึ่ง ส่งพลังเมตตาให้เจ้าของร้าน พนักงาน และสรรพสิ่ง ณ ที่นั้น
คนไทยส่วนใหญ่ไม่ว่าอยู่ที่ไหนบนมุมโลกใบนี้ เมื่อพบเจอพระภิกษุเถรวาทจะให้การเคารพ เกื้อกูล ปฏิบัติด้วยความอ่อนน้อมถ่อมตน โดยเฉพาะในต่างประเทศ หลายครั้งที่รู้สึกปลาบปลื้มยินดี ทั้งโยมทั้งพระ
จำได้ว่าครั้งหนึ่งขณะที่เดินกับลูกศิษย์ชาวสวิสที่กรุงโรม ประเทศอิตาลี มีผู้หญิงไทยวิ่งตามหลัง เรียกหลวงพ่อ หลวงพ่อ หนูขอนิมนต์ไปที่ร้านหนูหน่อย ซึ่งเวลานั้นก็เลยเวลาเพล แต่ด้วยเห็นท่าที ใบหน้าที่ดีใจเหมือนได้รับรางวัลอะไรสักอย่างในชีวิต ทั้งพระและลูกศิษย์ จึงยิ้มรับและเดินตาม คิดว่าบางทีโยมอาจต้องการถวายน้ำ
ปรากฏว่าเป็นร้านนวดแผนไทย เพิ่งเปิดได้ไม่นาน นั่งสนทนาธรรมสักพัก ขอความเมตตาช่วยเจิมร้านให้ ก็ได้บอกตามความจริงว่า พระรูปนี้ไม่เคยเจิมร้าน มิเคยรดน้ำมนต์ ฯลฯ ในใจรู้สึกสงสารในความตั้งใจและอยากให้ร้านได้รับสิริมงคลของเจ้าของร้าน
พราหมณ์ พุทธ เป็นสิ่งที่แยกยากยิ่งนักกับวิถีชีวิตของคนไทย เพราะในขนบธรรมเนียมประเพณีไทยที่ชาวพุทธกระทำกัน มีความเป็นพราหมณ์รวมอยู่ด้วยมากมาย และสืบทอดกันมาเป็นรุ่นๆ อย่างไม่เข้าใจความหมายอย่างแท้จริง แต่ทำแล้วสบายใจสุขใจ และทำต่อๆ กันไปเช่นนั้น บางครั้งถึงกับว่าถ้าไม่ได้ทำจะเป็นบาปติดตัว ทุกข์ใจ ร้อนใจอย่างไม่รู้จบ จึงขอทำดีกว่าเพื่อความสบายใจ
เมื่อก่อนที่จะบวชหรือแม้ตอนบวชแล้วก็ตาม ตัวเราเองรู้สึกต่อต้านการกระทำต่างๆ ที่ไม่ได้เป็นเชิงพุทธ รู้สึกว่างมงาย ไร้สาระ แต่เมื่อต้องมาอยู่ในภาวะสมมุติแห่งนักบวชที่ต้องทำพิธีกรรม เกี่ยวกับการสวดมนต์ขึ้นบ้านใหม่ งานแต่งงาน การใช้สายสิญจน์ สายมงคล การรดน้ำมนต์ในพิธีกรรมต่างๆ ทำให้เกิดความรู้สึกอึดอัด ไม่สบายใจในหลายๆ ครั้งที่ต้องเกี่ยวข้องกับพิธีกรรมเหล่านั้น ทั้งเรายังเป็นพระผู้น้อยก็ต้องทำตาม
เมื่อมองอย่างลึกซึ้ง บางทีขณะที่เราเข้าสู่พิธีกรรมในพระพุทธศาสนา แต่ในขณะนั้นใจของเราเป็นทุกข์ อึดอัด ร้อนรน รีบเร่ง ฯลฯ ถึงแม้การกระทำของเราดี ถูกต้อง แต่จิตใจไม่ปกติ สงบสุข จิตใจเช่นนั้นก็หาได้มีความเป็นพุทธอยู่ไม่
ขณะเดียวกันเมื่อเราอยู่ท่ามกลางพิธีกรรมที่ไม่ใช่พุทธ การมองโลกอย่างเข้าใจเขาอาจเป็นการดำรงอยู่กับโลกได้อย่างมีความสุข ทั้งๆ ที่เราไม่จำเป็นต้องทำเหมือนกับเขา แต่เราเข้าใจในสิ่งที่เขาทำ ก็จะทำให้จิตใจเต็มเปี่ยมด้วย การรู้ ตื่น เบิกบานได้เช่นกัน ยิ่งเมื่อจิตใจได้ฝึกฝนพัฒนาไปเรื่อยๆ ก็จะเข้าใจอย่างถูกต้องว่าน้ำมนต์ คือน้ำใจ เมื่อทุกครั้งที่กำลังทำอะไรให้ใคร ทำหน้าที่ใดๆ ที่ได้รับมอบหมายหรือทำให้ตัวเองด้วยน้ำใจที่บริสุทธิ์ เรากำลังรดน้ำมนต์ที่ใจของเรา ความเย็น ความสงบแห่งจิตใจ คือน้ำมนต์อย่างแท้จริง
ฉะนั้นพิธีกรรมใดๆ ที่ประกอบด้วยความเรียบง่าย สงบ พิธีกรรมนั้นจะรักษาความสมดุลของธรรมชาติได้มาก เพราะเราไม่ได้ทำลายทรัพยากรธรรมชาติเพื่อทำอะไรบางอย่าง นั่นหมายถึงเรากำลังรักษาตัวเอง รักษารากของบรรพบุรุษให้ยังคงอยู่ยั่งยืนที่สุดเพื่อลูกหลานและสรรพชีวิตไว้ด้วยอีกทางหนึ่ง เพราะเมื่อพลังแห่งความสงบปกคลุม ณ พิธีกรรมใดๆ ก็ตาม พลังแห่งความศักดิ์สิทธิ์ และบุญที่เต็มเปี่ยมดำรงอยู่ตรงนั้นเสมอ
ต่อให้มีพิธีกรรมจัดงานที่ยิ่งใหญ่แต่ไร้ซึ่งความเข้าใจของผู้กระทำ ผู้ร่วมกระทำ ความศักดิ์สิทธิ์หาได้อยู่ ณ ที่นั้นไม่
“จิตเป็นนาย จิตเป็นใหญ่ ทุกสิ่งสำเร็จได้ด้วยจิตดวงนี้” คำตรัสของพระพุทธองค์เป็นจริงเสมอทุกยุคทุกสมัย
จะทำดี หรือ ชั่ว ก็มาจากจิตดวงนี้
ทุกข์เกิดขึ้นที่จิต ย่อมต้องดับที่จิต หาใช่ดับด้วยพิธีกรรม หรือบุคคลอื่นไม่