'การแปรรูป ยาง และพืชพันธุ์ทางการเกษตรให้มีมูลค่า' | คมชัดลึก

 

          เกษตรกรมักประสบวิกฤติเป็นระยะๆ จากประเด็นต่างๆ มาโดยตลอดหลายปี โดยเฉพาะอย่างยิ่งผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรล้นตลาด พืชผักผลไม้ ขาดความสมดุลแห่สนับสนุนการปลูกโดยขาดความเหมาะสมพอดี ขาดการวางแผนวงจรการเกษตรอย่างรัดกุม แห่ปลูกตามกระแสโดยขาดการวางแผนอนาคตด้านการตลาด ในขณะที่หน่วยงานส่งเสริมก็ขาดมุมมองในเชิงองค์รวมและหลักความพอดีสมดุล

 

          เกษตรกรก็ต้องรับกรรมกันไปเป็นระลอกๆ มีให้เห็นหลากหลายมาโดยตลอด ตั้งแต่ ข้าว เงาะ กาแฟ ปาล์ม ลำไย มะพร้าว มังคุด สัปปะรด สินค้าประมงบางประเภทก็ขาดตลาดบางช่วงก็ล้นตลาด ไปจนถึงราคายาง ที่เจอวิกฤตในขณะนี้ สมัยก่อนปลูกกันเฉพาะภาคใต้ ปัจจุบันมีให้เห็นทุกภูมิภาค โดยไม่มีวงจรการตลาดที่แข็งแกร่งรับมือในอนาคต อีกทั้งการลงทุนต้องใช้เวลา ต้องบ่มเพาะจนสามารถนำไปใช้ได้อย่างมีคุณภาพ

 

          ที่เห็นได้ชัดคือการไม่ใส่ใจในการนำนวัตกรรมและการส่งเสริมให้เกิดต้นน้ำและปลายน้ำอย่างสัมฤทธิผล มีแต่โวหารวาทกรรมกันมาโดยตลอดทุกยุคทุกสมัย พูดง่ายๆไม่ทำจริง คิดโครงการแบบขอไปทีไม่ยั่งยืนเป็นอีเวนท์เทศกาลๆ ไป

 

          จุดบกพร่องเห็นจะได้แก่การขาดกระบวนการพัฒนาให้มีศูนย์ส่งเสริมการพัฒนาผลิตภัณฑ์ต้นแบบจากสินค้าการเกษตรทุกชุมชนโดยนำการออกแบบมาเป็นส่วนส่งเสริมให้สามารถเพิ่มมูลค่าสินค้าได้ แต่ควรส่งเสริมแบบครบวงจร รอบด้าน ทั้งการออกแบบและการตลาด การขนส่ง การพัฒนาจริยธรรม การตรงต่อเวลา การเข้าใจในธุรกิจ การให้บริการ เทคโนโลยี และหลักพื้นฐานในความเข้มแข็งของชุมชน

 

          ความล้มเหลวบางชุมชนเกิดจากการไม่พัฒนาผลิตภัณฑ์มาเลย ลอกเลียนกันไปมา และไม่ลงลึก บางแห่งร้าง ขายของไม่ได้เพราะขาดเสน่ห์และการออกแบบ สินค้าขาดนวัตกรรม ขาดการต่อยอดวัฒนธรรม ขาดรสนิยม จากการสำรวจเห็นได้ในหลายจังหวัดขาดแคลนศูนย์บ่มเพาะต่อยอดแบบครบวงจรเพราะละเลยไม่ให้ความสำคัญของวิชาการออกแบบสมัยใหม่ที่พัฒนาไปมากแล้ว

 

          กรณียางพารา พืชเศรษฐกิจสำคัญที่ปล่อย ละเลยกันมาโดยไม่ได้นับการเหลียวแล เคยให้ข้อเสนอในคอลัมน์นี้ไปหลายครั้งในสัญญาณเตือน ไปหลายรอบ แต่ก็กลายเป็นเหมือนเสียงบ่นแล้วหายไป เช่นเคยเสนอให้ออกแบบศูนย์พัฒนาผลิตภัณฑ์ยาง ผลิตภัณฑ์ที่มาจากยางต้นแบบ ประจำจังหวัดหรืออำเภอ โดยชี้ให้เห็นผลิตภัณฑ์ที่มาจากยางโดยมีไอเดียที่หลากหลายมากมาย ตรงนี้ควรอยู่ในรูปการวิจัยเชิงประจักษ์ มีนักออกแบบประจำชุมชน และนักการตลาด ในขณะที่รัฐบาลควรจัดตั้งสถาบันเฉพาะในการแปรรูปสินค้าทางการเกษตรด้วยนวัตกรรมใหม่ และคิดค้นผลิตภัณฑ์แบรนด์ใหม่ๆให้กับชาติ โดยผลิตภัณฑ์ที่เกิดขึ้นอาจเป็นสิ่งของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน อะไหล่เครื่องจักร เฟอร์นิเจอร์เรืองแสง ผลิตภัณฑ์ภาชนะต่างๆ องค์ประกอบของบ้าน และรถยนต์ที่ไม่ใช่แค่ล้อยาง 

 

          สนับสนุนนักวิจัยและนักออกแบบ ลงพื้นที่สำรวจชุมชนอาจจะบ่มเพาะจากรายวิชาต่างๆในมหาวิทยาลัย ระหว่างครูและนักเรียน มีการจัดตั้งโครงข่าย หน่วยงานเอกชนและสถาบันการศึกษาในพื้นที่ให้เกิดการจุดติดจุดระเบิดในการสนับสนุนสินค้าประจำจังหวัด หรืออาจบ่มเพาะให้ธุรกิจรายใหญ่ดูแลธุรกิจรายเล็ก ไปพร้อมกันให้อยู่ในนโยบายCSR เชิงประจักษ์ หรือแนวคิด 1 ห้องเรียน 1 ชุมชน1 ผู้ประกอบการ หรือแนวคิดการจัดตั้งศูนย์ต้นน้ำทางปัญญา ตลอดจนเมื่อก่อเกิดผลิตภัณฑ์จากการแปรรูปทางการเกษตรแล้ว ก็ต้องเปิดสนามการแสดงผลงานและบุกตลาดในระดับโลก ด้วย เช่นการทำโร้ดโชว์ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยการจัดกิจกรรมต้องจัดแบบมีพลังไม่ใช่แค่ตัดริบบิ้นแล้วหายไป ตลอดการนำเสนอผลิตภัณฑ์ให้โลกรู้ ในเวทีต่างๆทั่วโลก ทั้งนี้ก็ต้องรู้จักสนามและเวทีที่เหมาะสมด้วย บูรณาการกันจริงๆจังๆกันเสียที่สำหรับหน่วยงานรัฐ ผลกรรมความดีจะตกถึงประชาชนเกษตรกรคนไทยเต็มๆ เสียที