นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกกาน้ำใหญ่ | คมชัดลึก

 

                      วันนี้เป็นวันแรกของกิจกรรมนับนกน้ำกลางฤดูหนาว (Mid-winter Asian Waterbird Census) อย่างเป็นทางการทั่วทั้งทวีปเอเชีย ท่านใดที่ยังไม่มีโปรแกรมไปเที่ยวไหนและสนใจเป็นอาสาสมัคร สามารถสอบถามไปยังสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย ทางเพจ facebook.com/bcst.or.th ได้เลยครับ มีพื้นที่ชุ่มน้ำให้เลือกนับนกกระจายอยู่ทั่วประเทศไทย ลงพื้นที่เก็บข้อมูลกันได้จนถึงวันที่ 24 มกราคม

 

                      สัปดาห์นี้ขอแนะนำให้รู้จัก นกกาน้ำใหญ่ (Great Cormorant) เป็นนกน้ำที่เรียกได้ว่าหาค่อนข้างยากในเมืองไทย แต่มีการกระจายพันธุ์กว้างขวางในหลายทวีปทั่วโลก ชาวประมงบางแห่งในจีนเลี้ยงนกกาน้ำใหญ่ เพื่อใช้ประโยชน์จากความเก่งกาจในการว่ายน้ำจับปลาของมัน ในอดีตมันเคยทำรังวางไข่ในไทย หลังจากประชากรประจำถิ่นลดฮวบจนสูญพันธุ์จากการโดนล่าและสูญเสียไม้ยืนต้นขนาดใหญ่อันเป็นแหล่งทำรังในหลายทศวรรษที่ผ่านมา ปัจจุบันประชากรนกน้ำหลายชนิดเริ่มฟื้นตัวกลับมาแล้ว เป็นผลจากการที่นกแทบทุกชนิดถูกประกาศเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง และจิตสำนึกด้านอนุรักษ์ที่ดีขึ้นของสังคม

 

                      อย่างไรก็ตาม การที่นกกาน้ำมีเยอะขึ้นอาจใช่สัญญาณที่ดีเสมอไป สาเหตุสำคัญอีกประการของการเพิ่มจำนวนขึ้นของนกน้ำ โดยเฉพาะนกกินปลา คือการที่ระบบนิเวศถูกปรับเปลี่ยนโดยมนุษย์ ป่าที่ราบขนาดใหญ่ต้องหายไปเพื่อแลกกับการสร้างเขื่อน ขอบตลิ่งของแม่น้ำลำคลองถูกฉาบด้วยปูน แน่นอนว่าแหล่งอาศัยของสิ่งมีชีวิตตามตลิ่งในธรรมชาติก็หายไปด้วย มีไม่กี่ชนิดที่ดูจะได้ประโยชน์จากการเปลี่ยนแปลงเช่นนี้

 

 

 

 

                      นกกาน้ำและญาติของมันอย่าง นกอ้ายงั่ว (Oriental Darter) เพิ่มจำนวน “กลับมา” เพราะพวกมันมีแหล่งอาหารเพิ่มขึ้นนั่นเอง จุดดูนกกาน้ำใหญ่ที่นักดูนกไทยรู้จักกันดีคืออ่าวบางตะบูน เพราะสารอาหารที่ไหลมารวมกันจากคลองหลายสายส่งผลให้มีสัตว์น้ำอาศัยอยู่ชุกชุม มิหนำซ้ำยังเต็มไปด้วยเสาคอนกรีตให้นกเกาะพัก นอกจากนี้ยังมีที่ทะเลสาบเชียงแสน ซึ่งน่าจะเป็นนกที่อพยพมาจากตอนเหนือของเอเชีย และมีรายงานพบตามอ่างเก็บน้ำใกล้ชายแดนทางอีสานใต้ ที่อาจเป็นประชากรทำรังบริเวณทะเลสาบเขมร

 

                      นอกจากขนาดตัวที่ใหญ่โตกว่านกกาน้ำอื่นๆ ลักษณะเด่นของนกกาน้ำใหญ่คือจะงอยปากที่หนา ถุงใต้คอขนาดใหญ่สีเหลือง ซึ่งในชุดขนฤดูผสมพันธุ์จะมีสีเข้มขึ้น มีปื้นสีขาวที่โคนขา และมีขนสีขาวบริเวณด้านข้างของหัว สีขาวบริเวณคอตัดกับลำตัวสีดำชัดเจน แต่ของนกวัยเด็กจะกลืนไปกับลำตัวสีน้ำตาลเข้ม และมีสีขาวที่ใต้ท้อง

 

 

---------------------

 

 

 

 

ชื่ออังกฤษ  Great Cormorant

 

ชื่อวิทยาศาสตร์  Phalacrocorax carbo (Linnaeus, 1758)

 

วงศ์ (Family)  Pharacrocoracidae (วงศ์นกกาน้ำ)

 

อันดับ (Order)  Suliformes (อันดับนกโจรสลัด นกบู๊บบี้ และนกกาน้ำ)

 

 

---------------------