นกนางนวลพันธุ์มองโกเลีย | คมชัดลึก

         เป็นประจำทุกปีที่อาสาสมัครผู้มีใจรักธรรมชาติทั่วทั้งทวีปเอเชียนัดกันออกไปดูนกและส่งข้อมูลให้แก่โครงการ Mid-winter Asian Waterbird Census ซึ่งเป็นงานนับนกน้ำกลางฤดูหนาว โดยสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) เป็นองค์กรหลักที่ทำหน้าที่รวบรวมข้อมูลจากอาสาสมัคร ครอบคลุมพื้นที่ชุ่มน้ำที่สำคัญทั่วทั้งประเทศไทย ในปีนี้ผู้ประสานงานของภูมิภาคกำหนดให้ทำการนับภายในวันที่ 9-24 มกราคม

         นกน้ำส่วนใหญ่มีการอพยพย้ายถิ่นตามฤดูกาล บางชนิดรวมฝูงในช่วงนอกฤดูผสมพันธุ์และบินเป็นระยะทางไกลเพื่อไปอาศัยอยู่ในประเทศที่เหมาะสมต่อการหากินช่วงฤดูหนาว ผลการนับเมื่อเทียบกับปีก่อนๆ จะทำให้ทราบถึงการเปลี่ยนแปลงของประชากรและถิ่นอาศัยที่มีความสำคัญต่อความอยู่รอด ฤดูหนาวปีนี้มีรายงานนกน้ำบางชนิดที่ไม่ได้พบทุกปีในประเทศไทย อาจเพราะสภาพอากาศแห้งแล้งอันเป็นผลจากปรากฏการณ์เอลนีโญ ทำให้นกอพยพลงใต้มากกว่าทุกปี สัปดาห์นี้ขอแนะนำให้รู้จักกับนกนางนวลพันธุ์มองโกเลีย (Mongolian Gull) ซึ่งเป็นหนึ่งในนกที่อพยพมาอาศัยอยู่ในไทยหลายตัวในปีนี้ ตามปกติแล้วบางปีไม่มีรายงานการพบในเมืองไทยด้วยซ้ำ

         นกนางนวลพันธุ์มองโกเลีย ทำรังวางไข่ตามพื้นที่ชุ่มน้ำในมองโกเลีย และพื้นที่ใกล้เคียงในรัสเซียและจีน ช่วงฤดูหนาวประชากรส่วนใหญ่จะอพยพไปอาศัยอยู่ตามชายทะเลในจีนและคาบสมุทรเกาหลี ลักษณะภายนอกที่สามารถใช้จำแนกจากนกนางนวลขนาดใหญ่ชนิดอื่นๆ ได้แก่ บริเวณหัว ซึ่งมีลายสีน้ำตาลน้อยกว่าแม้จะอยู่ในชุดขนฤดูหนาว (นกนางนวลใหญ่แทบทุกชนิดมีหัวสีขาวไม่ต่างกันในฤดูร้อน) ส่วนใหญ่ที่พบในไทยเป็นนกอายุไม่เกิน 2 ปี ซึ่งจะมีพื้นลำตัวสีขาวและมีลายขีดสีน้ำตาลบางกว่าชนิดอื่นๆ นอกจากนี้ยังมีขาสีชมพูตั้งแต่เด็กจนอายุครบ 4 ปี

         อย่างไรก็ตาม นกนางนวลใหญ่มีความแปรผันของชุดขนสูงจนยากต่อการจำแนกชนิด และด้วยความที่มีรายงานผสมข้ามพันธุ์ในแทบทุกชนิดที่มีแหล่งทำรังทับซ้อนกัน พวกมันจึงเป็นนกกลุ่มที่นักอนุกรมวิธานแต่ละสำนักมีข้อสรุปแตกต่างกันมาก รายชื่อนกของคณะกรรมการปักษีวิทยาสากล (IOC) จัดให้นกนางนวลพันธุ์มองโกเลียเป็นชนิดย่อยของ Vega Gull (Larus vegae) องค์กรอนุรักษ์นกสากล (BirdLife International) จัดมันเป็นชนิดย่อยของ Arctic Herring Gull (L. smithsonianus) ส่วน Clements จัดทุกพันธุ์ที่ว่ามาเป็นเพียงชนิดย่อยของ “นกนางนวลแฮร์ริง” Herring Gull (L. argentatus) และจนถึงไม่นานมานี้นกนางนวลพันธุ์มองโกเลียก็ถูกจัดเป็นชนิดย่อยของ Caspian Gull (L. cachinnans) มาตลอดด้วย

นกนางนวลพันธุ์มองโกเลีย

ชื่ออังกฤษ  Mongolian Gull, Mongolian Herring Gull

ชื่อวิทยาศาสตร์  Larus mongolicus (Sushkin, 1925)

วงศ์ (Family) Laridae (วงศ์นกนางนวล)

อันดับ (Order)  Charadriiformes (อันดับนกชายเลนและนกนางนวล)