
อินโดนีเซียกับนโยบาย พึ่งพิงตนเองเรื่องข้าว (2)
20 พ.ย. 2558
ทำกินถิ่นอาเซียน : อินโดนีเซียกับนโยบาย พึ่งพิงตนเองเรื่องข้าว (2) : โดย ... รศ.สมพร อิศวิลานนท์
(ต่อจากฉบับที่แล้ว) การดำเนินงานตามแผน The Mass Guidance หรือ BIMAS Rice Intensification Program ของรัฐบาลอินโดนีเซียในสมัยราวกว่า 40 ปีก่อน ได้เกิดขึ้นพร้อมๆ กับการเข้าสู่ยุคของการปฏิวัติเขียว หรือที่เรียกว่า Green Revolution กล่าวคือ เป็นช่วงที่สถาบันวิจัยข้าวนานาชาติ หรืออีรี่ (IRRI) ซึ่งตั้งอยู่ที่ประเทศฟิลิปปินส์ ได้ค้นพบและเผยแพร่ข้าวพันธุ์ใหม่ที่ไม่ไวต่อช่วงแสง สามารถปลูกได้ทุกฤดูกาล เป็นข้าวที่ตอบสนองต่อปุ๋ยเคมีได้ดีและให้ผลผลิตต่อพื้นที่สูงเมื่อมีการนำไปใช้ปลูกในพื้นที่ที่มีการชลประทานเป็นสำคัญ
การแพร่กระจายของข้าวพันธุ์ไม่ไวแสงได้ส่งผลต่อการเพาะปลูกข้าวในประเทศอินโดนีเซียและในส่วนต่างๆ ของโลกที่เป็นแหล่งเพาะปลูกข้าวเป็นอย่างมาก เพราะเป็นการเริ่มขึ้นของยุคสมัยที่มีการเพาะปลูกข้าวมากกว่าหนึ่งครั้งในรอบปี เกิดการตื่นตัวในการใช้ปัจจัยการผลิตสมัยใหม่และรวมถึงแรงกระตุ้นให้เกิดการปรับเปลี่ยนระบบการผลิตข้าวของเกษตรกรไปสู่การเพาะปลูกข้าวอย่างเข้มข้นมากขึ้นในพื้นที่ชลประทาน ส่งผลให้เกิดการขยายตัวของอุปทานผลผลิตข้าวทั้งในระดับไร่นาและอุปทานผลผลิตโดยรวมเกิดขึ้นอย่างมาก
การขยายตัวของการเพาะปลูกข้าวพันธุ์ใหม่หรือข้าวพันธุ์ไม่ไวแสงในอินโดนีเซียในระยะเริ่มแรก มีทั้งที่นำเอาพันธุ์ข้าวที่เผยแพร่โดยสถาบันวิจัยข้าวนานาชาติไปใช้ปลูกในอินโดนีเซียโดยตรง และการนำข้าวพันธุ์ใหม่ไม่ไวแสงไปผสมเข้ากับพันธุ์พื้นเมืองและได้เป็นข้าวพันธุ์ใหม่ของตนเอง การแพร่กระจายของข้าวพันธุ์ไม่ไวแสงในอินโดนีเซียในช่วง พ.ศ.2512-2530 เป็นไปอย่างรวดเร็วและมีการยอมรับเกือบเต็มพื้นที่ โดยเฉพาะในพื้นที่ชลประทาน
ขณะเดียวกันผลผลิตข้าวของอินโดนีเซียในช่วงเวลาดังกล่าวได้ปรับตัวเพิ่มขึ้นจาก 10.74 ล้านตันข้าวสาร ในปี 2510 เพิ่มขึ้นเป็น 24.97 ล้านตันข้าวสาร ในปี 2530 หรือเพิ่มขึ้นกว่าสองเท่าตัว และทำให้การนำเข้าข้าวของอินโดนีเซียได้ลดต่ำจาก 1.97 ล้านตันข้าวสาร ในปี พ.ศ.2520 มาเหลือ 5,000 ตัน ในปี พ.ศ.2530 อีกทั้งยังส่งผลให้การพึ่งพิงการนำเข้าข้าวของอินโดนีเซียลดลงไปพร้อมๆ กับการพึ่งพิงตนเองได้ในสัดส่วนที่สูงขึ้น
การแพร่กระจายของข้าวพันธุ์ใหม่เข้ามาในประเทศอินโดนีเซียในช่วงเกือบ 5 ทศวรรษที่ผ่านมา ไปพร้อมๆ กับโครงการพัฒนาการเกษตรภายใต้โครงการ BIMAS ได้เป็นผลดีต่อการขยายตัวและการเพิ่มขึ้นของผลผลิตข้าวในอินโดนีเซียอย่างมาก
นอกจากนี้ยังเป็นผลให้อินโดนีเซียก้าวสู่ความสำเร็จในการเพิ่มการพึ่งพิงการผลิตข้าวภายในประเทศได้สูงขึ้นกว่าเดิม ในขณะเดียวกันก็สามารถลดการนำเข้าข้าวในแต่ละปีของอินโดนีเซียลงได้มากขึ้น อีกทั้งยังปรากฏด้วยว่าอินโดนีเซียได้ประสบผลสำเร็จช่วงสั้นๆ ในการพึ่งพิงตนเองได้อย่างสมบูรณ์ โดยมีผลผลิตข้าวมากพอเหนือความต้องการใช้บริโภคภายในประเทศในปี พ.ศ.2527 และอีกครั้งหนึ่งในปี 2551
ล่าสุดอินโดนีเซียมีพื้นที่ปลูกข้าวกว่า 87 ล้านไร่ (อ่านต่อวันศุกร์หน้า)
--------------------
--------------------
(ทำกินถิ่นอาเซียน : อินโดนีเซียกับนโยบาย พึ่งพิงตนเองเรื่องข้าว (2) : โดย ... รศ.สมพร อิศวิลานนท์)



