
แนวคิดการพัฒนาเมืองต้นแบบยั่งยืน'อยู่สบาย'
17 ต.ค. 2558
แนวคิดการพัฒนาเมืองต้นแบบ ยั่งยืน อยู่สบาย : คอลัมน์ แต่งร้านให้ได้ล้าน โดย... ผศ.เอกพงษ์ ตรีตรง
ความฝันในอดีตตอนเด็กๆ ของผม มีมากมาย ดีใจที่สุดคือ หลายเรื่องที่ฝันเหล่านั้นเป็นจริงในชีวิต บางเรื่องเสร็จก่อนเวลาที่กำหนด บางเรื่องเกินความคาดหมาย สำหรับผมการเป็นนักออกแบบโดยพื้นฐานมักจะมองเห็นภาพความฝันในอนาคตค่อนข้างชัด เพราะต้องอาศัยจินตนาการ ความเชื่อ เป้าหมาย และต้องสามารถจำลองฝันเหล่านั้นก่อนออกมาเป็นภาพในสมอง ไปจนถึงถ่ายทอดออกเป็นภาพจำลอง หรือ โมเดลจำลองบางเรื่องเป็นความหวังไว้ในใจ ซึ่งทุกเรื่องส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องดีๆ และประกอบไปด้วยอุดมการณ์ทั้งสิ้น
มีโอกาสเขียนภาพจินตนาการอยู่หลายครั้ง และบางเรื่องเหมือนกับมีแรงกระตุ้นและสิ่งเร้าใจจากเบื้องบน บางเรื่องเกิดจากความคิดที่ยิ่งใหญ่ ประสบการณ์ที่เห็นจากการเดินทาง การอ่าน การดูภาพยนตร์ปะติดปะต่อเป็นภาพฝัน โดยผมมีความเชื่อตลอดเวลาว่า เรื่องที่โดนเร้าใจ และฝันเห็นภาพเหล่านั้นบ่อยๆ เป็นเรื่องจริง ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอย่างแน่นอน และผมเชื่อว่าภาพเหล่านั้นจะปรากฏขึ้นจริงและให้เห็นด้วยกัน ที่นี่เร็วๆ นี้
บางครั้งแรงบันดาลใจมาจากการดูภาพยนตร์ ละคร โดยเฉพาะเนื้อหาที่ลึกซึ้ง มีเรื่องหนึ่งเป็นละครซีรีส์ของฮ่องกง เนื้อหาที่เล่าเรื่องชีวิตคนที่ต่อสู้กับชีวิตตั้งแต่วัยเด็กด้วยความยากลำบาก แบกข้าวสาร ก่อร่างสร้างชีวิตผ่านร้อนผ่านหนาว มีอุปสรรคชีวิตที่ท้าทาย ตอนจบประสบความสำเร็จ ด้วยเมืองในฝัน อันยิ่งใหญ่ ผมดูหลายรอบจนเกิดแรงบันดาลใจ เกิดพลัง เร้าใจให้สร้างสรรค์ คล้ายๆ กับละครเรื่องนั้น คือการสร้างเมือง สร้างสรรค์โครงการ เมืองต้นแบบ
ผมได้ดำเนินการโครงการ แรงบันดาลใจแห่งประเทศไทย Thailand Inspiration คู่ขนานไปกับความฝันในการสร้างเมือง ด้วยความตั้งใจที่อยากจะเห็นการพัฒนาสภาพแวดล้อมของเมืองด้วยการออกแบบอย่างเป็นเอกภาพ โดยมีแบบจำลองเมืองตัวอย่างให้เป็นแรงบันดาลใจสู่เมืองอื่นๆ เพราะการแก้ปัญหาประเทศผมคิดว่าไม่ใช่การแก้กฎหรือแก้ธรรมบัญญัติหรือใช้กฎหมายเพียงด้านเดียว แต่พลังการเปลี่ยนแปลงของเมืองจะเกิดขึ้นจากแรงบันดาลใจครับ เกิดจากพลังสร้างสรรค์ร่วมกันของคนในชาติ การมีเมืองต้นแบบเพื่อให้แรงบันดาลใจจึงเป็นภารกิจที่ตั้งใจให้เกิดขึ้นจริง
แนวคิดในการสร้างสรรค์เมืองมีองค์ประกอบทางโครงสร้างดังนี้
1.เมืองที่ต่อยอดภูมิปัญญา วัฒนธรรม แม้อาจเป็นเมืองแนวคิดใหม่ก็ตาม แต่ความเสถียรยั่งยืนอยู่ในรากฐานการวางแผนแต่ต้น ด้วยการสืบสานจากสิ่งที่เป็นอยู่ จากตัวตนของท้องถิ่น การก่อเกิดเมืองใหม่จะเล็กจะใหญ่ถ้ามีการต่อยอดวัฒนธรรมมีการเชื่อมโยงอดีต เมืองก็จะมีเสน่ห์ มีอัตลักษณ์
2.เมืองที่พึ่งพาตัวเอง มีระบบวงจรความเกี่ยวโยงกันตั้งแต่แหล่งผลิตอาหารแหล่งผลิตพลังงานขนาดเล็ก การแปรรูปผลิตภัณฑ์อาหาร มีแหล่งเก็บกักน้ำ มีสาธารณูปโภคที่ครบ มีโรงพยาบาล สถานศึกษา ศูนย์การเรียนรู้ มีที่พักอาศัย บ้าน มีศูนย์การค้า สหกรณ์ ศูนย์ประกอบการอาชีพ สวนสนุก สันทนาการที่แวดล้อมด้วยธรรมชาติ เป็นวงจรพึ่งพาโดยไม่จำเป็นต้องใหญ่แต่ครบในวงจร
3.มีการออกแบบให้เป็นเอกภาพ มีอัตลักษณ์ คุณภาพดี สะอาดงดงาม ทั้งมุมมอง การออกแบบที่ประสานศาสตร์ แม้แตกต่างแต่เชื่อมโยงกันได้ด้วยการออกแบบที่มีคุณภาพ การใช้ศิลปะที่ประยุกต์สู่วิถีชีวิต สร้างเสริมสุนทรียภาพแห่งการอยู่อาศัยเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี
4.เมืองที่ออกแบบให้สอดคล้องกับบริบทรอบทิศ คำนึงถึงปัจจัยรอบด้าน อยู่ร่วมกับบริบทเดิม ไม่แปลกแยกแตกต่างตัดขาด สอดคล้องกับลักษณะภูมิประเทศ ธรรมชาติ ธรณีวิทยา ตลอดจนระบบทางสังคมดั้งเดิม ซึ่งแม้จะมีแนวคิดใหม่ในการพัฒนา แต่ความสัมพันธ์ เชื่อมสนิท ระหว่าง อดีต ปัจจุบัน และอนาคต เป็นเรื่องที่สำคัญมากที่สุด
แบบจำลองเมืองเล็กๆ เสมือนเมืองดีท็อกซ์ เมืองล้างพิษ เมืองต้นแบบแห่งแนวคิดใหม่ ที่กำลังดำเนินการต่อจากนี้ กำลังจะเป็นจริง ในหลายๆ ที่ ขณะนี้มีผู้ประสงค์ให้ที่ดิน ร่วมคิด สร้างสรรค์ลงทุน อยู่หลายโครงการแล้วครับ ผมเชื่อว่า การสร้างสรรค์จากฝันที่เป็นจริงจะเกิดขึ้นต่อจากนี้ครับ โดยโครงการแรกจะเริ่มต้นขึ้นที่ จ.ราชบุรี และจะนำเสนอไอเดียนี้ในรายการอยู่สบายเนชั่นทีวี เป็นรูปธรรมในโครงการ แรงบันดาลใจแห่งประเทศไทยครับ
.......................................
(หมายเหตุ แนวคิดการพัฒนาเมืองต้นแบบ ยั่งยืน “อยู่สบาย” : คอลัมน์ แต่งร้านให้ได้ล้าน โดย... ผศ.เอกพงษ์ ตรีตรง )



