
ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน : ท้องผูก
02 ต.ค. 2558
ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน : ท้องผูก : โดย..หมอไพร
เชื่อว่าใครๆ ก็เคย "ท้องผูก" และรู้ดีถึงรสชาติความทรมานของการท้องผูกว่ามากน้อยแค่ไหน การเจริญเติบโตของร่างกาย การทำงาน การเคลื่อนไหวร่างกาย ต้องใช้พลังงาน พลังงานเหล่านี้มาจากการกินอาหาร อาหารที่กินเข้าไปใช่จะเป็นพลังงานได้ในทันที ต้องผ่านการย่อย การดูดรับเอาสารที่เป็นคุณไปเลี้ยงร่างกาย เหลือส่วนที่เป็นกากส่งลงสู่ลำไส้ใหญ่ส่วนต้น ดูดรับน้ำเป็นขั้นตอนสุดท้าย จากนั้น กลายเป็นกากของเสีย ก็คืออุจจาระสู่ลำไส้ใหญ่ส่วนปลาย ขับออกจากร่างกาย นี่เป็นวงจรปรกติ ที่ร่างกายมีการรับเข้า พร้อมกับมีรุออก จึงจะทำให้เกิดความสมดุลร่างกายแข็งแรง ดังนั้น จึงควรถ่ายทุกวัน วันละ 1-2 ครั้ง ถ้าไม่ถ่ายอุจจาระสั่งสม ลำไส้ใหญ่ดูดน้ำกลับ ไปพร้อมกับพิษด้วย อุจจาระยิ่งแข็ง ยิ่งถ่ายยาก
กินเนื้อสัตว์มาก กินพืชผักและผลไม้น้อย กินธัญพืชขัดขาวมาก กากใยน้อยเป็นสาเหตุหนึ่งของท้องผูก ก่อนนี้จะบอกว่ามักเกิดขึ้นกับผู้ที่มีอันจะกิน แต่ปัจจุบันความเคยชินในการกินเปลี่ยนไป ท้องผูกจึงเกิดขึ้นได้กับผู้คนทั่วไป เคยอ่านเจอเรื่องเล่าในวังหลวงสมัยก่อนของจีน ความว่า เนื่องจากจักรพรรดิและเชื้อพระวงศ์ในแต่ละวันแต่ละมื้อกินแต่อาหารดีๆ อุดมไปด้วยเนื้อสัตว์ วันละ 3 เวลา แต่กลับเคลื่อนไหวน้อย จึงทำให้ท้องผูกง่าย อาหารสั่งสมในร่างกายจนล้นเกินมากขึ้นเรื่อยๆ เลือดลมเดินไม่สะดวก เจ็บป่วยง่าย ร่างกายอ่อนแอ ภาวะเช่นนี้จึงเป็นหน้าที่ของหมอหลวงต้องหาทุกวิถีทางให้พระจักรพรรดิมีร่างกายแข็งแรง อายุยืนยาว ดังนั้น หมอหลวงในสมัยจักรพรรดิเฉียนหลงจึงค้นคว้าได้ตำรับยาง่ายๆ ที่ทั้งสามารถช่วยระบายให้ถ่ายของเสียออกทุกวัน และทั้งยาช่วยกระจายเลือดคั่ง บำรุงเลือด ช่วยเลือดไหลเวียนคล่องร่วมกัน ซึ่งได้ผลดี จึงได้ข้อสรุปกันว่า การทำให้ร่างกายแข็งแรงใช่ว่ามีแต่ต้องกินโสมบำรุงเท่านั้น การบำรุงด้วยโสมเหมาะกับร่างกายพร่อง แต่สำหรับผู้ที่ร่างกายแข็งแรง กินอาหารจนล้นเกิน การระบายดีก็เป็นการทำให้ร่างกายแข็งแรงที่ดีวิธีหนึ่ง เพราะทำให้ร่างกายสามารถรุเก่ารับใหม่ สร้างความสมดุลให้กับร่างกาย ตำรับนี้จึงกลายเป็นยาอายุวัฒนะให้จักรพรรดิที่เลื่องชื่อของหมอหลวงสืบต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน
ดูแล้วรู้สึกว่า ยาตำรับนี้เหมาะอย่างยิ่งสำหรับนักธุรกิจที่ใช้สมองมาก มีงานเลี้ยงเยอะ ออกกำลังกายน้อย ทำให้เกิดพุงเบียร์ น้ำหนักเกิน ความดันสูง เบาหวาน ไขมันสูง และผู้ที่กินจุดื่มจัด ผู้ที่มีอันจะกินแต่ขาดการออกกำลังกาย เพราะยาตำรับนี้ ทั้งช่วยระบายของเสียไม่ให้ท้องผูก ช่วยลดไขมัน ทั้งยังช่วย บำรุงเลือด กระจายเลือด ได้ทั้งระบายได้ทั้งบำรุง ยังเหมาะกับผู้สูงอายุด้วย
ท้องผูก ยังอาจมาจากใช้ยาระบายเป็นประจำ ลำไส้เกิดการพึ่งพา ทำให้ท้องผูก ต้องแก้ด้วยการค่อยๆ ลดการใช้ยาระบายหรือการสวนลง ท้องผูกในผู้สูงอายุ จะแบ่งเป็น ผูกจากความหนาวเย็น ผูกจากความร้อน ผูกจากความพร่อง เช่นชี่พร่อง เลือดพร่อง หรือยินพร่อง ทั้งนี้ก็เพราะสมรรถภาพการทำงานของอวัยวะภายในอ่อนแอ เสื่อมสภาพลง ชี่เลือดน้อย
เมื่อพร่องลำไส้ก็ไม่มีแรง ถ้าเกิดจากเลือดพร่อง ต้อง เพิ่มเลือด เลือดกวางใช้ได้เหมาะกับผู้สูงอายุที่กลัวหนาวและมีท้องผูกร่วมด้วยได้ดี ถ้าเกิดจากชี่พร่อง ต้องใช้ยาบำรุงชี่ ลำไส้จึงจะมีแรงบีบ สำหรับผู้ที่สารยินน้อย ลำไส้ขาดการหล่อลื่น เหมือนลำคลองไม่มีน้ำเรือจะเดินไม่ได้ ต้องเสริมยินเพิ่มน้ำ เพื่อให้ลำคลองมีน้ำ ก้อนอุจจาระจึงจะเคลื่อนออกจากลำไส้ได้
ยังมีท้องผูกอีกชนิดหนึ่ง มาจากม้ามพร่อง เคยมีผู้ป่วยท้องผูกเป็นประจำ ร่างกายอ่อนแอ หน้าตาซีดเซียว ท้องมีลมมาก ลิ้นมีรอยฟันเต็มไปหมด แรกๆ ให้ยาระบายชนิดลำไส้แห้งให้กิน ไม่ได้ผล จึงเปลี่ยนมาใช้ยาท้องผูกจากม้ามพร่อง กินไปไม่กี่วัน สามารถถ่ายได้ตามปกติ



