ไขปัญหาฯ : ท้องร่วงตอนตี5 | คมชัดลึก

 

         ผู้ป่วยสตรี อายุ 77 ปี ดูภายนอกร่างกายแข็งแรงดี ที่ผ่านมาเป็นคนท้องร่วงง่าย 2 สัปดาห์มานี้ ต้องถ่ายตอนตี 5 ทุกเช้า เหมือนนาฬิกาปลุก ถึงตี 5 ปุ๊บต้องตื่นลุกมาถ่าย จากตี 5 ถึงเวลากินข้าวเช้าต้องถ่าย 4-5 ครั้ง ทุกครั้งที่ถ่ายไม่มีอาการปวดท้อง เพียงรู้สึกอยากถ่าย หลังอาหารเที่ยงไปก็ไม่ถ่ายแล้ว เป็นอย่างนี้ทุกวันเป็นเวลา 2 สัปดาห์ ที่ผ่านมากินยาถ่านแล้วดีขึ้นบ้าง แต่ตอนนี้กินยาถ่านก็ไม่หาย

 

         เมื่อวานตอนเช้า ตอนเช้ากินขนมปังโฮลวีตหมูหยอง ขนมจีบ โอวัลติน แอปเปิ้ล ฝรั่ง พอถึงเที่ยงคืน รู้สึกอึดอัดไม่สบายท้อง นอนไม่หลับ กินยาถ่านไป 3 เม็ด สบายท้องขึ้นนอนหลับได้ถึงตี 5 เริ่มตื่นมาถ่ายอีก 3 ครั้ง กินยาถ่านเข้าไปอีก 4 เม็ด สบายท้องหลับต่อถึง 7-8 โมงเช้า หลังจากนั้นทั้งวันก็ไม่ถ่ายอีก นอกจากนี้ยังมีอาการปัสสาวะเล็ด อั้นปัสสาวะไม่อยู่ ปัสสาวะบ่อย ยังมีไอบ่อย ลิ้นแห้ง

 

         อาการการท้องร่วง ถ่ายเหลวหรือถ่ายเป็นน้ำ เป็นอาการของม้ามพร่อง โดยเฉพาะอาการหนาวพร่องอย่างชัดเจน ประวัติที่ผ่านมากินดื่มของที่หนาวเย็นมาบ้าง อาการท้องร่วงเป็นครั้งคราว

 

         อาการปัสสาวะบ่อย อั้นไม่อยู่ เป็นอาการของหยางไตพร่องที่เด่นชัด เมื่อไตหยางพร่องบวกม้ามหยางพร่อง จึงทำให้เกิดการถ่ายตอนย่ำรุ่ง ซึ่งก็คือถ่ายตอนตี 5 โดยไม่มีอาการปวดท้อง แม้จะกินยาถ่านมากแค่ไหน อาการถ่ายเหลว ถ่ายหลายครั้งก็ไม่ดีขึ้น หลังให้ยาจีนตำรับฉมังสำหรับ “ถ่ายตอนย่ำรุ่ง” จากหยางม้ามและหยางไตพร่อง เพียงห่อเดียว ท้องร่วงหายไปเลย (ตามที่ผู้ป่วยเล่าด้วยความดีใจ)

 

         ส่วนไอสำหรับผู้สูงอายุมาจากยินพร่อง พอให้ยาแก้ไอสำหรับยินปอดพร่อง ก็หายไปในเวลาไล่เลี่ยกัน