ยกเครื่องระบบยุติธรรมในการทำคดีค้ามนุษย์ (2) | คมชัดลึก

 

                      ด้านนายวิทิต มันตาภรณ์ อดีตนักวิชาการนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ชี้ว่า หลักการของกฎหมายทั้งไทยและสากลให้ความสำคัญกับโอกาสที่เหยื่อจะถูกเอาเปรียบและไม่จำเป็นว่าเหยื่อค้ามนุษย์ต้องให้ความยินยอมในเรื่องที่ถูกบังคับหรือหลอกลวงหรือไม่ นายวิทิต ชี้ว่าสิ่งสำคัญสำหรับศาลเวลานี้คือ ควรใช้กฎหมายป้องกันการค้ามนุษย์ที่มีขึ้นใหม่เพื่อรับมือปัญหานี้โดยเฉพาะ ต้องพยายามลดเวลาในการทำคดีลง จำแนกผู้ที่เป็นเหยื่อให้ได้ และต้องโอนการดูแลพวกเขาไปให้กับหน่วยงานอื่นโดยเร็วไม่ให้มีการกักตัวเหยื่อไว้ที่ศูนย์ของหน่วยตรวจคนเข้าเมืองนานเกินไป ในขณะที่ต้องสร้างการมีส่วนร่วมของกลุ่มองค์กรอื่นๆ ในสังคมในการช่วยดูแลคนเหล่านั้น

 

                      นายพงษ์ศักดิ์ ตระกูลศิลป์ รองอธิบดีผู้พิพากษาศาลอาญา กล่าวด้วยว่า แผนกคดีค้ามนุษย์ของศาลอาญาจะมีคดีที่โอนเข้ามาสู่การดูแลทันทีราว 20-30 คดี มีการจัดกลุ่มผู้พิพากษาพิเศษดูแล พวกเขาจะทำงานใกล้ชิดกับหลายหน่วยงานเพื่อรับมือปัญหาอย่างเป็นระบบและแต่ต้นมือไม่รอให้คดีมาถึงศาลแล้วเท่านั้น โดยชี้ว่าการขยายผลการสอบสวนต้องให้เห็นกระบวนการที่กว้างขวาง การสอบสวนขยายผลต้องเริ่มหลังจากจับกุมผู้ต้องหา ขณะที่ศาลก็ต้องปกป้องเสรีภาพของประชาชนไม่ใช่ยอมให้มีการควบคุมตัวผู้ต้องสงสัยนานเกินไป ในการดูแลพยานซึ่งในคดีค้ามนุษย์เป็นกลุ่มที่อ่อนไหวอย่างยิ่ง เช่น เป็นชาวต่างชาติอยู่ในสภาพหวาดกลัว ต้องการล่าม ต้องการกลับประเทศ

 

                      นายพงษ์ศักดิ์ ชี้ว่า บางครั้งอาจต้องสอบพยานล่วงหน้าและอาจใช้ประชุมทางไกลเพื่อลดการเผชิญหน้าด้วย ซึ่งขณะนี้ได้ทำข้อตกลงกับรัฐบาลเมียนมาร์จะใช้วิธีนี้ข้ามประเทศเพื่อประกอบการดำเนินคดี นอกจากนี้จะเน้นเรื่องการจัดหาล่ามที่ดี ในส่วนของผู้พิพากษาจะมีการจัดทำแนวทางเพื่อประกอบการพิจารณาโทษเพื่อให้มีมาตรฐานเดียวกัน มีแนวทางการชดเชยแก่ผู้เสียหายในหลากหลายรูปแบบ เช่น การโดนบังคับใช้แรงงานและถูกกักขังขาดอิสรภาพหนึ่งปี อาจจะต้องชดเชยด้วยค่าแรงไม่น้อยกว่าขั้นต่ำบวกดอกเบี้ยเป็นต้น และต่อไปจะดึงหน่วยงานอื่นๆ มาช่วยสนับสนุน เช่น กรมบังคับคดีเพื่อให้ช่วยในเรื่องของการยึดทรัพย์ขายทอดตลาดเพื่อชดเชยเหยื่อ เป็นต้น