ลดปริมาณก๊าซเรือนกระจก เริ่มจากจัดทำข้อมูลระดับเมือง | คมชัดลึก

 

                      ปัญหาเรื่องสิ่งแวดล้อมสำคัญที่สุดตอนนี้คือ ภาวะโลกร้อนอันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยการเพิ่มขึ้นของปริมาณก๊าซเรือนกระจกอย่างรวดเร็ว หนึ่งในต้นเหตุสำคัญเกิดจากการเจริญเติบโตที่รวดเร็วของ “เมือง” ซึ่งส่งผลต่อการเพิ่มขึ้นของปริมาณก๊าซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศ เนื่องจากร้อยละ 70 ของการใช้พลังงานของโลกที่ก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจก พบว่าเป็นการใช้พลังงานภายในเขตเมือง

 

                      นอกจากนี้ยังพบว่า มีแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้น 2-3 เท่า ตามจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้น อันเนื่องมาจากความต้องการใช้ทรัพยากรเพื่อตอบสนองต่อความสะดวกสบายในชีวิตประจำวันของประชากรในเขตเมืองและการขยายตัวของเมืองที่เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

 

                      แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 11 (พ.ศ.2555-2559) ให้ความสำคัญต่อเรื่องการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และระบุอย่างชัดเจนที่จะปรับกระบวนทัศน์การพัฒนาและขับเคลื่อนประเทศ เพื่อเตรียมพร้อมไปสู่การเป็น “เศรษฐกิจและสังคมคาร์บอนต่ำ” และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งกระแส “สังคมคาร์บอนต่ำ” ทำให้หลายๆ เมืองเริ่มให้ความสำคัญเกี่ยวกับปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เกิดจากกิจกรรมต่างๆ ภายในเมือง และการพัฒนาเมืองควบคู่กับการลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

 

                      ด้วยเหตุดังกล่าว องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ “อบก.” จึงได้พัฒนาโครงการต้นแบบการจัดทำข้อมูลปริมาณก๊าซเรือนกระจกระดับเมืองขึ้น โดยมี 3 เทศบาลเข้าร่วมเป็นเมืองต้นแบบในการจัดทำข้อมูลปริมาณก๊าซเรือนกระจก ได้แก่ เทศบาลนครเชียงราย จังหวัดเชียงราย เทศบาลนครลำปาง จังหวัดลำปาง และเทศบาลเมืองหนองสำโรง จังหวัดอุดรธานี

 

                      การจัดทำข้อมูลปริมาณก๊าซเรือนกระจกระดับเมือง เป็นหนึ่งในวิธีการแสดงข้อมูลปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เกิดขึ้นจากการทำกิจกรรมต่างๆ ที่ก่อให้เกิดก๊าซเรือนกระจกในขอบเขตของเมือง ซึ่งประเมินปริมาณก๊าซเรือนกระจกจะรายงานในรูปของคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (CO2equivalent)

 

                      ตัวอย่างที่เทศบาลนครเชียงราย จังหวัดเชียงราย ซึ่งเป็นศูนย์กลางของความเจริญในทุกๆ ด้านของจังหวัดเชียงราย ทั้งด้านประชากร เศรษฐกิจ การค้า การคมนาคม ร้านอาหาร โรงแรม ตลาดสด พื้นที่ส่วนในใจกลางเมืองจะเป็นบริเวณที่ประชากรหนาแน่น ซึ่งเป็นทั้งพื้นที่อยู่อาศัยและย่านพาณิชย์ นอกจากนี้ยังมีแหล่งท่องเที่ยวทางด้านศิลปวัฒนธรรม เช่น วัดอารามต่างๆ มีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 60.85 ตารางกิโลเมตร

 

                      จากการเก็บข้อมูลและทำการประเมินปริมาณก๊าซเรือนกระจก โดยใช้ข้อมูลระหว่างเดือนมกราคม-ธันวาคม 2555 เทศบาลนครเชียงราย มีปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งสิ้น 224,263.71 ตันคาร์บอนไดออกไซด์ (tCO-e) โดยกิจกรรมที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุดได้แก่ การใช้พลังงานภาคธุรกิจ การค้า รองลงมาคือการใช้พลังงานในส่วนที่พักอาศัยและการใช้พลังงานภาคการขนส่งทางถนน ตามลำดับ

 

                      ในปี 2555 เทศบาลนครเชียงราย มีประชากร 69,888 คน ถ้าคิดปริมาณก๊าซเรือนกระจกต่อหัวประชากรแล้วพบว่า ประชากร 1 คน ปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่ากับ 3.21 ตันคาร์บอนไดออกไซด์ และถ้าคิดต่อพื้นที่จะพบว่ามีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเท่ากับ 3,685.52 ตันคาร์บอนไดออกไซด์ต่อตารางกิโลเมตร นอกจากนี้ ยังมีการคาดการณ์ถึงปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่อาจเพิ่มขึ้นในกรณีที่ทางเทศบาลไม่มีการดำเนินการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ซึ่งในปี พ.ศ.2573 (ค.ศ.2030) 451,207.58 ตันคาร์บอนไดออกไซด์(tCO-e)

 

                      เมื่อทำการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการลดก๊าซเรือนกระจกด้วยเทคโนโลยีหรือกิจกรรมเพื่อลดก๊าซเรือนกระจก สามารถลดการปล่อยก๊าซได้ 118,567.98 ตันคาร์บอนไดออกไซด์ (tCO-e) และจากการประเมินศักยภาพและความเป็นไปได้ของกิจกรรมและเทคโนโลยีการลดก๊าซเรือนกระจก พบว่ากิจกรรมที่มีความเหมาะสมที่สุดในด้านพลังงานและสิ่งแวดล้อมคือ การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคาบ้าน และ อาคารธุรกิจ ปรับกิจกรรมให้มีความเหมาะสมลดต้นทุนในการดำเนินงาน เช่น การจัดรูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยในพื้นที่ด้วยวิธีการที่เหมาะสม เป็นต้น

 

                      นอกจากการจัดทำข้อมูลปริมาณก๊าซเรือนกระจกระดับเมืองแล้ว เทศบาลนครเชียงราย ยังเคยทำการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นองค์กร (Carbon Footprint for Organization) และการดำเนินโครงการอื่นๆ เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมอีกมากมาย เพื่อปรับตัวสู่การเป็นเมืองสังคมคาร์บอนต่ำ

 

                      หากในอนาคตเทศบาลนครเชียงรายสามารถดำเนินกิจกรรมการลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกตามแนวทางที่เสนอไว้ได้ ก็จะสามารถช่วยลดปริมาณก๊าซเรือนกระจกในขอบเขตของเมือง ซึ่งสอดคล้องกับคำขวัญของเทศบาลนครเชียงรายที่กล่าวว่า “เทศบาลนครเชียงราย เมืองน่าอยู่ นครแห่งความสุข” และจะเป็นเมืองสังคมคาร์บอนต่ำอย่างแท้จริง

 

 

 

------------------------

 

(tCO-e) : หน่วยแสดงความสามารถในการทำให้โลกร้อนเมื่อเทียบในรูปปริมาณก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2)

 

------------------------

 

(รักชีวิต รักษ์สิ่งแวดล้อม : ลดปริมาณก๊าซเรือนกระจก เริ่มจากจัดทำข้อมูลระดับเมือง : โดย...องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน))