ไลฟ์สไตล์

ดูแลสุขภาพ:โรคสมองเสื่อม

ดูแลสุขภาพ:โรคสมองเสื่อม

13 ก.ค. 2558

โรคสมองเสื่อม : คอลัมน์ ดูแลสุขภาพ

 
 
          เมื่อถามว่า “ถ้าให้เลือกระหว่างตายกับพิการ คุณจะเลือกอะไร” คำตอบมักจะเลือกตายมากกว่าอยู่อย่างพิการ สะท้อนให้เห็นว่าคนส่วนใหญ่กลัวความพิการมากกว่าความตาย และถ้าพิจารณาจากโคลงบทหนึ่งที่สอนให้ซื่อสัตย์ คือ
 
“เสียสินสงวนศักดิ์ไว้ วงศ์หงส์
เสียศักดิ์สู้ประสงค์ สิ่งรู้
เสียรู้เร่งดำรง ความสัตย์ไว้นา
เสียสัตย์อย่าเสียสู้ ชีพม้วยมรณา”
 
          จะสอนให้เห็นว่าคนอย่างท่านพันท้ายนรสิงห์ ยอมตายเพื่อดำรงความสัตย์แสดงว่าเหนือกว่าความพิการ ยังมีอีกหลายสิ่งที่สำคัญกว่าความตาย สำหรับผู้เขียนที่เข้าสู่วัยชรา กลัวโรคสมองเสื่อมที่สุด กลัวยิ่งกว่าโรคหัวใจ โรคปอด โรคตับ โรคไต โรคมะเร็ง หรือโรคร้ายแรงอื่นๆ ทั้งหมด เพราะการเจ็บป่วยด้วยโรคต่างๆ ที่กล่าวมา แม้จะดูรุนแรงบางครั้งมากกว่าโรคสมองเสื่อม แต่ยังคงศักดิ์ศรีของเราไว้ได้ แต่โรคสมองเสื่อมจะบ่อนทำลายความรู้ ความสามารถ บุคลิกภาพ และศักดิ์ศรีของเรา จนอาจกลายเป็นคนไร้สมรรถภาพ พึ่งพาตนเองไม่ได้ มีสภาพน่าเวทนากว่าเด็กทารกที่นอนแบเบาะเสียอีก
 
          สมองมีหน้าที่หลายอย่าง ควบคุมการทำงานของอวัยวะต่างๆ ของร่างกายเกือบหมด และยังมีหน้าที่ทำให้คนเป็นคน คือทำให้คนเป็นสัตว์ประเสริฐเหนือกว่าสัตว์เดรัจฉานทั้งหมด เพราะเป็นอวัยวะที่มีหน่วยความจำซึ่งเรียกว่าเซลล์ประสาท จำนวนหลายพันล้านเซลล์ มีมากกว่าเครื่องคอมพิวเตอร์ทั้งหลาย เพราะสมองไม่เพียงแต่มีหน้าที่จดจำสิ่งต่างๆ และเรื่องราวต่างๆ ยังมีหน้าที่คิด ควบคุมอารมณ์ และพฤติกรรม การเสื่อมของสมองจึงทำให้ความจำเสื่อม ขาดความคิดริเริ่ม คิดช้า ตัดสินใจช้า ความเฉลียวฉลาดลดลง ควบคุมอารมณ์ไม่ได้ มีพฤติกรรมผิดไปจากเดิม โดยมากจะมีสภาพแย่ลงคล้ายกลับไปเป็นทารกทำให้สูญสียศักดิ์ศรี จนในระยะสุดท้ายก่อนเสียชีวิตจะช่วยเหลือตัวเองไม่ได้เลย
 
          โรคสมองเสื่อมจึงเป็นโรคที่น่ากลัวมาก สำหรับคนที่มีสถานะสูงทางสังคม ในวงการแพทย์ได้มีการศึกษาเพื่อหาวิธีป้องกันและรักษา ซึ่งพบว่าถ้าสามารถวินิจฉัยและรักษาได้ถูกต้องรวดเร็วจะช่วยให้อาการทุเลาขึ้น การดำเนินโรคช้าลง หรือบางกรณีสามารถแก้ไขให้กลับคืนเป็นปกติได้
 
          สาเหตุของโรคสมองเสื่อมจึงแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ คือ กลุ่มที่รักษาให้หาย หรือไม่ทรุดลงไปอีก กับกลุ่มที่รักษาไม่หายเพียงแต่ช่วยให้ทุเลา และมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น ซึ่งโรคที่พบบ่อยที่สุดในกลุ่มหลังนี้คือโรคอัลไซเมอร์
 
          เนื่องจากอาการสำคัญของโรคสมองเสื่อมคือความจำเสื่อมซึ่งแตกต่างจากอาการขี้ลืมธรรมดา จึงมีวิธีการสังเกตอาการของโรคสมองเสื่อม 10 ประการดังนี้  
          1.มีอาการหลงลืมที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน
          2.อ่านหนังสือลำบากขึ้น กะระยะทางยากขึ้น
          3.เสียความสามารถในการวางแผน หรือแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน
          4.รู้สึกยากลำบากในการทำงานที่คุ้นเคย
          5.สับสนเรื่องกาลเวลาและสถานที่
          6.มีปัญหาในการเข้าใจและใช้ภาษา
          7.ลืมของไว้ในที่ที่ไม่ควรเก็บ
          8.ความสามารถในการตัดสินใจลดลง
          9.แยกตัวออกจากงานที่ทำ หรือกิจกรรมที่ชอบ
          10.อารมณ์และบุคลิกภาพเปลี่ยนแปลงไป
 
          ๐ วิธียืดอายุสมอง 10 ประการ คือ
          1.นอนหลับ พักผ่อนให้เพียงพอ
          2.รับประทานอาหารให้ครบทั้ง 5 หมู่ เป็นประจำ
          3.ออกกำลังกายเป็นประจำ
          4.คิดในทางบวก หรือคิดในแง่ดี
          5.ฝึกสมาธิ
          6.ไม่อาศัยสิ่งอำนวยความสะดวกแทนสมอง
          7.ไม่เก็บตัว แยกจากสังคม
          8.ไม่เฉื่อยชาหาอะไรทำแทนการอยู่ว่าง
          9.สร้างแรงบันดาลใจ
          10.อารมณ์แจ่มใสร่าเริง
 
ผศ.นพ.พินิจ ลิ้มสุคนธ์
อายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
ด้านโรคสมองและระบบประสาท
Memory Clinic โรงพยาบาลสมิติเวช
 
........................................
 
          ซ้อมหนีไฟ -  ศูนย์การค้าเซ็นทรัลพลาซา แจ้งวัฒนะ ได้จัดการซ้อมการอพยพหนีไฟประจำปีของพนักงาน โดยโรงพยาบาลเวิลด์เมดิคอลเซ็นเตอร์ได้เข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งในแผนการซ้อม พร้อมให้การสนับสนุนรถโรงพยาบาลและเจ้าหน้าที่พยาบาล เข้าปฏิบัติการอพยพหนีไฟอย่างเสมือนจริง ตามปณิธานของโรงพยาบาล เชี่ยวชาญ พึ่งได้ ใกล้คุณ เราพร้อมที่จะดูแลชีวิตและสุขภาพดั่งญาติมิตร และให้การดูแลช่วยเหลืออย่างเสมอดั่งเพื่อนบ้านที่แสนดี เมื่อเร็วๆ นี้
 
.......................................
(หมายเหตุ โรคสมองเสื่อม : คอลัมน์ ดูแลสุขภาพ)