เส้นทางอาชีพ : หมูเปลี่ยนภูเขา (น่าน) | คมชัดลึก

 

                     สภาพภูเขาหัวโล้นใน จ.น่าน ซึ่งเป็นพื้นที่ป่าต้นน้ำของแม่น้ำหลายสายที่มีสาเหตุใหญ่มาจากการบุกรุกทำลายป่าเพื่อหาที่ทำกินของชาวบ้านที่ส่วนใหญ่จะทำไร่ข้าวโพด แม้จะมีหลายหน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชนเร่งพยายามปลูกป่าเสริม แต่ก็เพิ่มพื้นที่ป่าได้ไม่มากนักเมื่อเทียบกับการบุกรุก ซึ่งนับวันยิ่งขยายวงกว้างมากขึ้นเรื่อยๆ 

 

                     อาทิตย์ที่แล้วมีโอกาสร่วมคณะไปกับมูลนิธิเอสซีจีลงพื้นที่ จ.น่าน และได้รับฟังข้อมูลจากคุณหมอมงคล (ศ.น.สพ.มงคล เตชะกำพุ) รองอธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ซึ่งรับผิดชอบสถานีวิจัยและถ่ายทอดเทคโนโลยีผาสิงห์ ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาค จุฬาลงกรณ์ ตั้งอยู่ที่ ต.ผาสิงห์ อ.เมือง จ.น่าน ถึงแนวทางการเปลี่ยนภูเขา (หัวโล้น) เป็นผืนป่าต้นน้ำในพื้นที่จ.น่าน ด้วยตรรกะง่่ายๆ โดยการหาอาชีพใหม่่ให้คนน่านเพื่อทดแทนการทำไร่ข้าวโพด

 

                     คุณหมอมงคลฟันธงเลยว่าน่าจะเลี้ยงสุกรอินทรีย์ เท่าที่ลงพื้นที่พูดคุยกับชาวบ้าน พวกเขาก็ไม่เห็นด้วยกับการบุกรุกทำลายป่าต้นน้ำเ่ช่นกัน แต่ที่เป็นปัญหาเพราะไม่มีทางเลือกอื่น นอกจากทำไร่ข้าวโพดเพื่อจะได้มีรายได้เลี้ยงครอบครัว อีกทั้งยังมีบริษัทให้การสนับสนุนดูแลอย่างครบวงจรตั้งแต่การปลูกไปจนถึงการตลาด    

 

                     แต่ปัญหาที่พบพวกเขายังไม่มีความรู้เกี่ยวกับการเลี้ยงสุกรที่ดีพอ ขาดพ่อแม่พันธุ์ดีและวิธีการขยายพันธุ์ที่ถูกต้อง ส่วนการตลาดนั้นไม่น่าห่วง ปัจจุบันคนน่านยังต้องสั่งเนื้อสุกรจากนครปฐมมาบริิโภคเกือบ 100% เมื่อได้รับรู้ข้อมูลดังกล่าวมหาวิทยาลัยจึงจัดตั้งโครงการศูนย์สาธิตการเลี้ยงสุกรอินทรีย์แบบผสมผสานเพื่อตอบสนองความต้องการของคนเมืองน่าน

 

                     โดยจัดให้มีศูนย์ผลิตน้ำเชื้อพ่อสุกรและการส่งเสริมการผสมเทียม รวมทั้งร่วมกับ กศน.จัดตั้งกองทุนหมูอินทรีย์ประจำหมู่บ้านเพื่อให้เกษตรกรได้ใช้ประโยชน์จากวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรนำมาใช้เลี้ยงสุกรอินทรีย์และลดการขาดแคลนแหล่งได้มาของสุกร

 

                     ปัจจุบันศูนย์มีเครือข่ายเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกรครอบคลุม 7 อำเภอได้ เมือง ภูเพียง ท่าวังผา ปัว เชียงกลาง ทุ่งช้างและสันติสุข โดยมอบหมายให้บุคลากร ซึ่งประกอบด้วยสัตวแพทย์และสัตวบาลออกปฏิบัติหน้าที่เยี่ยมเกษตรกรในเครือข่ายเป็นประจำเพื่อให้คำแนะนำ รักษาสุกรที่เจ็บป่วยหรือสุกรคลอด นอกจากนี้ยังขยายผลต่อยอดด้วยการจัดตั้งศูนย์วิจัยผสมเทียมสุกรและการวิจัยด้านการผสมเทียม โดยได้จัดให้บริการน้ำเชื้อเพื่อการผสมเทียมให้แก่เกษตรกรผู้เลี้ยงสุกรอีกด้วย

 

                     นอกจากนี้ศูนย์เครือข่ายการเรียนรู้เพื่อภูมิภาคยังมีเป้าหมายการผลิตน้ำเชื้อสุกรและพัฒนาฟาร์มของเกษตรกรให้ได้มาตรฐาน โดยจัดหาแม่พันธุ์สุกรชนิดที่ตรงกับความต้องการของเกษตรกรและทดแทนตัวที่มีประสิทธิภาพลดลง รวมทั้งการพัฒนาสิ่งแวดล้อมภายในฟาร์มให้ได้ตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ด้วย 

 

                     จากผลการดำเนินการในช่วงที่ผ่านมาจนขณะนี้ศูนย์สามารถผลิตน้ำเชื้อสุกรที่มีคุณภาพให้แก่เกษตรกรได้ตลอดทั้งปี และกำลังขยายเครือข่ายเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกรเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ  

 

                     และเชื่อว่าอีกไม่นานการเลี้ยงสุกรอินทรีย์ใน จ.น่าน ก็จะกลายเป็นอาชีพหลักสร้างรายได้ที่จะมาทดแทนอาชีพการทำไร่ข้าวโพด เมื่อถึงวันนั้นพื้นที่ต้นน้ำก็กลับฟื้นขึ้นมาสู่ความอุดมสมบูรณ์อีกครั้ง

 

 

 

 

----------------------

 

(เส้นทางอาชีพ : หมูเปลี่ยนภูเขา (น่าน) : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)