ผลิตภัณฑ์กลั่นจากภูมิปัญญาท้องถิ่น งานสร้างอาชีพ-รายได้ | คมชัดลึก

 

                      แม้จะเริ่มต้นได้แค่ขวบปีสำหรับโครงการต้นกล้าชุมน โดยมูลนิธิเอสซีจี ร่วมกับเครือข่ายปราชญ์ชาวบ้านทั่วประเทศในการสร้างแกนนำคนรุ่นใหม่ในพื้นที่เพื่อจุดประกายในการสร้างเครือข่ายคนรุ่นใหม่กลับไปใช้ชีวิตในพื้นที่บ้านเกิดเพื่อสานต่องานในพื้นที่จากรุ่นสู่รุ่น

 

                      “จากที่ทำงานร่วมกับผู้นำชุมชนมากว่า 10 ปี มูลนิธิเอสซีจีตระหนักว่าหลายชุมชนประสบปัญหาการขาดแคลนผู้นำชุมชนรุ่นใหม่ ด้วยคนรุ่นใหม่ต่างละทิ้งถิ่นฐานบ้านเกิดมุ่งสู่การทำงานในเมืองใหญ่ เป็นเหตุให้ผู้นำชุมชนที่มูลนิธิได้ร่วมดำเนินโครงการ ด้วยหลายคนเริ่มมองหาผู้สืบต่อเพื่อสืบทอดงานชุมชนทั้งในเรื่องขององค์ความรู้ ภูมิปัญญา วิถีชีวิต วิถีชุมชน นี่จึงเป็นที่มาของแนวคิดที่มูลนิธิริเริ่มโครงการ “ต้นกล้าชุมชน”

 

                      สุวิมล จิวาลักษณ์ กรรมการและผู้จัดการมูลนิธิเอสซีจีย้อนที่มาของต้นกล้าชุมชน ซึ่งขณะนี้มูลนิธิได้ดำเนินการมาเป็นปีที่ 2 เนื่่องจากมีความเชื่อมั่นว่าไม่มีการสร้างใดจะยั่งยืนไปกว่าการสร้าง “คน” โดยเฉพาะการสร้างคนรุ่นใหม่ให้ทำงานรับใช้ภูมิลำเนาบ้านเกิดของตนเอง โครงการต้นกล้าชุมชนจึงถือกำเนิดขึ้น เพื่อเปิดโอกาสให้เมล็ดพันธุ์ชุดใหม่ได้หยั่งรากและเติบโตงอกงามบนผืนดินท้องถิ่นของตนเอง โดยมีพี่เลี้ยงนักพัฒนารุ่นพี่ผู้มากประสบการณ์ในพื้นที่เป็นผู้ชี้แนะแนวทางการทำงานชุมชนทั้งภาคสนามและภาคทฤษฎี รวมถึงเติมเต็มทักษะการบริหารจัดการโครงการเพื่อสร้าง “นักพัฒนารุ่นใหม่” ให้เป็นกำลังสาคัญในการดูแลและพัฒนาท้องถิ่นของตนให้เข้มแข็งอย่างยั่งยืนต่อไป

 

                      หยาดรุ้ง ภูมิดง หรือต้นกล้ารุ้ง หนึ่งในแกนนำเยาวชน เพื่อการสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นแห่งโรงเรียนชุมชนชาวนา ต.หนองแสง อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคาม ซึ่งมีหน้าที่ความรับผิดชอบค้นคว้าภูมิปัญญาการทอผ้าฝ้ายที่เลือนหายจากชุมชน โดยนำองค์ความรู้มาพัฒนาเป็นอาชีพทอผ้ามัดย้อมให้แก่กลุ่มเยาวชนคนรุ่นใหม่เพื่อสร้างรายได้ให้ชุมชน เนื่องจากที่ชุมชนนี้มีภูมิปัญญาเรื่องการมัดย้อมและมีพืชที่เปลือกไม้ของมันสามารถนำมาใช้ในการทำสีมัดย้อม ดังนั้นการเรียนรู้การทอผ้าฝ้ายจะช่วยลดต้นทุนการผลิตผ้ามัดย้อมและต่อไปชุมชนจะผลิตได้เองเป็นกระบวนการตั้งแต่ต้นจนจบ ทำให้สร้างรายได้ส่งเสริมอาชีพให้คนในชุมชนสามารถพึ่งตนเองได้

 

                      ไม่ต่างจากอิสรีย์ พรายงาม หรือต้นกล้าก้อย เจ้าของโครงการสืบทอดและฟื้นฟูภูมิปัญญาไทดำ บ้านไทรงามและบ้านทับชันสามัคคีแห่งศูนย์เรียนรู้ภูมิปัญญาไทดำ อ.พุนพิน จ.สุราษฎร์ธานี ซึ่งเป็นแกนนำเยาวชนอีกคนที่ส่งเสริมพัฒนากลุ่มเยาวชนในท้องถิ่นที่มีความสนใจร่วมเรียนรู้และสืบทอด

 

                      ภูมิปัญญาไทดำ ขยายผลไปสู่เยาวชนภายในชุมชนทั้งในและนอกระบบโรงเรียน โดยพยายามรวบรวมองค์ความรู้ อัตลักษณ์ชาติพันธ์ุไทดำ มาบรรจุไว้เพื่อที่จะพัฒนาเป็นหลักสูตรชุมชนต่อไปเพื่อสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้ให้แก่เด็กและเยาวชนในชุมชน ไม่ว่าจะเป็นด้านภาษา พิธีกรรมความเชื่อ ลายผ้า การละเล่น และความเป็นมาของชุมชนไทดำ เป็นต้น    

 

                      เช่นเดียวกับชมเดือน คายันต์ หรือต้นกล้าเดือน สาวน้อยเจ้าของโครงการอาสาเป็นครูพันธุ์ใหม่แห่งศูนย์การเรียนรู้ชุมชนธรรมชาติบ้านห้วยพ่าน ต.เบือ อ.เชียงกลาง จ.น่าน นอกจากเป็นผู้นำองค์ความรู้ท้องถิ่นมาบูรณาการจัดการเรียนรู้แบบโครงงานให้เด็กๆ ได้ลงมือคิดและทำด้วยตนเอง ยังเน้นให้เด็กๆ รู้จักทำผลิตภัณฑ์ข้าวกล้องเพื่อจำหน่ายเป็นรายได้ให้ตนเองและครอบครัวด้วย

 

                      นับเป็นอีกก้าวในจัดประกายสานฝันสร้างงาน สร้างอาชีพอันนำมาซึ่งรายได้สำหรับผลงานเด่นของกลุ่มเยาวชนคนรุ่นใหม่ที่มูลนิธิเอสซีจี ร่วมกับเครือข่ายปราชญ์ชาวบ้านต้องการให้กลับสู่บ้านเกิด ภายใต้โครงการ “ต้นกล้าชุมชน”

 

 

 

 

----------------------

 

(ทำมาหากิน : ผลิตภัณฑ์กลั่นจากภูมิปัญญาท้องถิ่น งานสร้างอาชีพ-รายได้ 'ต้นกล้าชุมชน' : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)