'บั้งไฟ' หนึ่งเดียวในแดนใต้ | คมชัดลึก

 

                          พูดถึงบั้งไฟ ใครๆ ก็รู้ว่าเป็นประเพณี วัฒนธรรมที่อยู่คู่กับภาคอีสานมานาน โดยเฉพาะ จ.ยโสธร นี่ถือว่าขึ้นชื่อเลยทีเดียว  

 

                          งานประเพณีบุญบั้งไฟ มีเรื่องเล่ามาจากนิทานพื้นบ้านเรื่อง "ผาแดง นางไอ่"  เรื่องพระยาคันคากหรือคางคก ล้วนบอกเล่าถึงการบูชาพญาแถน เทพเจ้าแห่งฝน งานบุญบั้งไฟจึงเป็นประเพณีในช่วงต้นฤดูฝน หรือเดือนหก

 

                          เสียงเซิ้ง เสียงกลองยาว จังหวะสนุกๆ ปลุกเร้าให้เลือดในกายฉีดพล่าน แขนขาอดขยับไปตามจังหวะดนตรีไม่ได้ และเสียงเหล่านี้ แผ่ไปไกลถึงชายแดนตอนใต้สุดของประเทศไทย 

 

                          ใครจะคิดบ้างว่า งานบุญบั้งไฟ จะมีขึ้นที่ ต.ภูเขาทอง อ.สุคิริน จ.ราธิวาส และไม่ใช่ครั้งแรกของการจัดงาน หากแต่งานที่จัดขึ้นในปีนี้และเพิ่งผ่านพ้นไป (12-14 มิ.ย.) เป็นการจัดงานครั้งที่ 33 เข้าไปแล้ว 

 

                          ต.ภูเขาทอง มี 6 หมู่บ้าน พื้นที่กั้นชนสุดชายขอบประเทศแห่งนี้ เคยเป็นเพียงนิคมสร้างคนตนเองสุคิริน ที่ตั้งขึ้นในปี 2518 ตามโครงการพระราชดำริของในหลวง ซึ่งมีคนต่างถิ่นโดยเฉพาะจากภาคอีสานย้ายถิ่นฐานเข้ามาอาศัยอยู่  

 

                          ลุงชอบ ชาวบ้านหมู่ 2 บอกว่า ย้ายมาจาก อ.ทุ่งสง จ.นครศรีธรรมราช ตั้งแต่ปี 2519  มาบุกเบิกกันตามโครงการปลูกยางพาราของในหลวง แต่ทำอะไรไม่ได้มาก ฝนตกทุกวัน สมัยมาอยู่ใหม่ๆ แถวนี้เป็นป่าดึกดำบรรพ์ แต่ก็ไม่อดเพราะในหลวงพระราชทานข้าวสารให้เดือนละ 10 กิโลกรัม จนทุกวันนี้ ทำกินได้ ทุกคนอยู่กันสุขสบายตามอัตภาพ ไม่เป็นหนี้เป็นสินตามพระราชดำรัสเรื่องเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวง  

 

                          "สมัยมาอยู่ใหม่ๆ มีทั้งโจรพูโล มีทั้งโจรจีนคอมมิวนิสต์ (จคม.) แต่พอหลังจากหมดยุค จคม. ก็อยู่กันสบายแล้ว แต่ช่วงแรกๆ เราอยู่กันอย่างไร ลำบากกันขนาดไหน พวกเรารู้กันดี พื้นที่ที่เราเข้ามาอยู่นี่ อยู่ติดกับเขตแดนมาเลเซียเลย มีแค่เขาลูกเดียวที่กั้นอยู่   

 

                          ลุงชอบยังบอกด้วยว่า พื้นที่ ต.ภูเขาทอง มีชาวอีสานเข้ามาอยู่ซะส่วนใหญ่ มีชาวมุสลิมอยู่น้อย  แต่ก็อยู่ร่วมกันได้ไม่มีปัญหา รวมทั้งยังช่วยกันสอดส่อง ใครแปลกหน้าเข้ามาในพื้นที่ก็จะต้องเรียกถามไถ่กัน 

 

                          งานบุญบั้งไฟ เป็นสิ่งหนึ่งที่ชาวอีสานนำติดตัวมาด้วย และยึดถือเป็นประเพณีที่ทำร่วมกันมา โดยเริ่มจัดครั้งแรกในปี 2522 ที่บ้านไอบาโจ จากนั้น แต่ละหมู่บ้านก็จะเวียนกันเป็นเจ้าภาพจัดงาน โดยปีนี้ บ้านโนนสมบูรณ์หมู่ 5 รับหน้าที่เป็นเจ้าภาพ และตัวลุงชอบเองก็ทำบั้งไฟมาแข่งด้วย  

 

                          เช่นเดียวกับ ลุงงอ ซึ่งอพยพย้ายถิ่นมาจาก อ.บัวใหญ่ จ.นครราชสีมา ตั้งแต่เมื่อปี 2520 หลังลุงชอบไม่นาน บอกว่า ทุกวันนี้มาอยู่กันที่นี่สุขสบายกับลูกหลาน จนไม่คิดจะย้ายไปไหนอีก ปัจจุบันอายุ 73 ปีแล้ว จึงวางมือให้ลูกๆ เป็นคนทำบั้งไฟมาแข่งแทน 

 

                          "มีงานประเพณีทุกหมู่บ้านก็มาร่วมกัน ไม่มีงานก็ต่างคนต่างทำมาหากิน หมู่บ้านพวกเราไม่มีลักเล็กขโมยน้อย ไม่มียาเสพติด" ทั้งลุงชอบ และลุงงอ รุ่นบุกเบิกของ ต.ภูเขาทอง บอกเล่าให้ฟังด้วยความภูมิใจ 

 

                          ปัจจุบัน ยังมีชาวอีสานเดินทางเข้ามาทำมาหากิน ใน ต.ภูเขาทอง เป็นลูกจ้างทำงานในสวนยางบ้าง ในไร่บ้าง พอถึงงานบุญบั้งไฟ ก็หอบลูกจูงหลานมาเที่ยวงาน พอให้หายคิดถึงบ้านได้

 

                          ความสนุกสนานของงานอยู่ที่การแข่งบั้งไฟ รวมถึงการประกวดบั้งไฟเอ้ (ประเภทสวยงาม) และเป็นงานที่แสดงถึงพลังเข้มแข็งของชาว ต.ภูเขาทอง ทั้ง 6 หมู่บ้าน ข้ามไปถึงฝั่งรัฐกลันตันของมาเลเซียที่อยู่ติดกัน ขนาด ส.ส.ของรัฐกลันตันยังพาคณะมาเยี่ยมชมบั้งไฟ หนึ่งเดียวในแดนใต้...