
มหัศจรรย์...ลุ่มน้ำโขง
07 มิ.ย. 2558
มหัศจรรย์...ลุ่มน้ำโขง ปี 57 พบพันธุ์ใหม่ 139 ชนิด
ด้วยภูมิภาคลุ่มน้ำโขง ที่อาณาบริเวณประกอบไปด้วยประเทศกัมพูชา ลาว พม่า เวียดนาม และไทย เป็นพื้นที่ที่อุดมไปด้วยสิ่งมีชีวิตหลากหลาย อาทิ โลมาอิรวดี ที่แหวกว่ายในแม่น้ำโขง ช้างป่าและเสือโคร่งที่อาศัยอยู่ในผืนป่าของไทย นกช้อนหอยยักษ์ ซึ่งเดินย่องหาแหล่งน้ำอยู่ทั่วที่ราบทางตะวันออกของกัมพูชา เป็นต้น
สอดคล้องกับข้อมูลที่ปรากฏในรายงาน “มหัศจรรย์ลุ่มน้ำโขง (Magical Mekong)” ของกองทุนสัตว์ป่าโลก (World Wide Fund for Nature-WWF) ที่ระบุว่า ภูมิภาคลุ่มน้ำโขง คือบ้านของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกว่า 430 พันธุ์ สัตว์เลื้อยคลาน 800 พันธุ์ นก 1,200 พันธุ์ ปลา 1,100 พันธุ์ พืชกว่า 2 หมื่นพันธุ์ และในทุกปีนักวิทยาศาสตร์ก็จะระบุพันธุ์ใหม่ที่ได้รับการค้นพบเพิ่มขึ้น โดยระหว่างปี 2540-2557 มีพันธุ์ใหม่ที่ได้รับการค้นพบมากถึง 2,216 พันธุ์
ล่าสุด ปี 2557 นายทีค เซง ผอ.ฝ่ายงานอนุรักษ์ WWF-Greater Mekong บอกว่า จากรายงานดังกล่าว มีพันธุ์สัตว์ป่าและพันธุ์พืชที่ถูกค้นพบในภูมิภาคนี้ รวมทั้งสิ้น 139 พันธุ์ แบ่งเป็นพืช 90 พันธุ์ สัตว์เลื้อยคลาน 23 พันธุ์ สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก 16 พันธุ์ ปลา 9 พันธุ์ และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม 1 พันธุ์ ที่โดดเด่น อาทิ
ต่อพันธุ์ใหม่ (Soul-sucking “dementor”) ถูกค้นพบในประเทศไทย และตั้งชื่อมันตามตัวละคร “dementor” จากนวนิยายชุดแฮร์รี่ พอตเตอร์ ต่อชนิดนี้สามารถสะกดจิตใต้สำนึกและสติของเหยื่อได้ด้วยการต่อยเพียงครั้งเดียว โดยจะฉีดพิษเข้าไปในเซลล์ประสาทบนหน้าท้องของเหยื่อ ซึ่งจะทำให้เหยื่อสูญเสียการควบคุมร่างกาย จากนั้นมันจะลากเหยื่อด้วยหนวดไปยังที่ที่ปลอดภัยก่อนกัดกินทั้งเป็น
ค้างคาว (Long-fanged bat:) ชนิดพันธุ์นี้มีเขี้ยวที่ยาวน่าเกรงขาม มองเห็นได้ชัดเจน ทว่า มันกลับเกรงกลัวต่อการคุกคามถิ่นอาศัยจากน้ำมือมนุษย์ เช่น การสร้างเขื่อน การทำเหมืองแร่ในประเทศลาว ซึ่งอาจนำไปสู่การสูญพันธุ์ในที่สุด
กะท่าง (ซาลาแมนเดอร์เล็ก) จากพม่า (New crocodile newt from Myanmar) ความปลอดภัยในชาติพันธุ์ของพวกมันขณะนี้ตกอยู่ในอันตรายจากโครงการก่อสร้างที่ตัดทางน้ำไหลไปสู่บ่อเพาะพันธุ์หลัก อันอาจนำไปสู่การสูญพันธุ์ในอนาคต อีกทั้งการจับมันเพื่อค้าขายเป็นอีกภัยคุกคาม โดยพบว่ามันถูกขายอยู่ในตลาดค้าขายสัตว์เลี้ยงไกลถึงทวีปยุโรป
กล้วยไม้ 2 ชนิด (ไม่เปิดเผยชื่อ) ถูกค้นพบในตลาดไม้ดอกไม้ประดับของตลาดนัดจตุจักรบ้านเรา แต่ผู้ค้นพบไม่ได้เผยแพร่เกรงว่าความต้องการกล้วยไม้จะเพิ่มสูงขึ้น อันอาจส่งผลคุกคามต่อกล้วยไม้ชนิดพันธุ์ใหม่นี้ ขณะเดียวกันก็ตระหนักว่า กล้วยไม้นี้ ควรได้รับการเผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักในวงการวิทยาศาสตร์เพื่อได้รับการอนุรักษ์ต่อไป
กบเปลี่ยนสี (Color-changing thorny frog) ตัวเต็มวัยจะมีสีเหลือง แต่จะเปลี่ยนเป็นสีชมพูในตอนกลางคืน บนหลังของกบตัวผู้จะมีหนามทรงกรวยสีขาว ซึ่ง ดร.โรว์ลีย์ ผู้ค้นพบบอกว่า หนามเหล่านี้อาจจะใช้ในการหาคู่ของพวกมัน โดยกบตัวเมียอาจจะเลือกผสมพันธุ์กับกบตัวผู้ โดยดูจากขนาดและปริมาณของหนามก็เป็นได้
ผีเสื้อกลางคืนสิรินธร (Thai “Princess” moths) ถูกค้นพบโดย ผศ.ดร.นันทศักดิ์ ปิ่นแก้ว จาก ม.เกษตรศาสตร์ ที่ได้สำรวจผืนป่าของไทยจนเป็นที่มาของการค้นพบผีเสื้อกลางคืน 4 ชนิดพันธุ์ในสกุล Sirindhornia และตั้งชื่อ "สิรินธร" เพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์ประธานมูลนิธิชัยพัฒนา ซึ่งเหล่าผีเสื้อนี้มีปีกยาว 5 มิลลิเมตร มีระบบสืบพันธุ์ที่ซับซ้อนตามแต่ละชนิดพันธุ์ เพื่อป้องกันการสืบพันธุ์ข้ามพันธุ์
อย่างไรก็ตาม ผอ.ฝ่ายงานอนุรักษ์ฯ ยอมรับว่าการค้นพบครั้งนี้เป็นเพียงผลสำรวจเบื้องต้น ซึ่ง WWF และพันธมิตรจะมุ่งทำงานทั้งด้านวิจัย ฝึกอบรมทักษะให้แก่ผู้พิทักษ์ป่าเพื่อสร้างหลักประกันว่า สัตว์ป่าและพันธุ์พืชที่ถูกค้นพบ รวมทั้งสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ที่รอการค้นพบจะได้รับการปกป้องอย่างดีที่สุดเพื่อลูกหลานของเราในอนาคต



