ตามรอยสายไหมใน 'ทาชเคนท์' | คมชัดลึก

 

                               เส้นทางสายไหมคือถนนสายการค้าโบราณหลายพันไมล์ ที่เริ่มจากนครซีอานไปจนถึงกรุงคอนสแตนติโนเปิล ซึ่งปัจจุบันคือเมืองอิสตันบูล  

 

                               ถนนสายนี้ไม่เพียงซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้ากันเท่านั้น แต่ยังนำพาวัฒนธรรม ศาสนา ความเชื่อ อาหารการกิน ไปจนถึงวิถีชีวิตผู้คนอันหลากหลายมาผสมผสานกัน  เชื่อมตะวันออกกับตะวันตกเข้าด้วยกัน  

 

                               และเมื่อเอ่ยถึงสายไหมหลายคนนึกถึงสายไหมในจีน แท้จริงแล้ว สายไหมยังทอดยาวผ่านอัฟกานิสถาน อิหร่าน คาซัคสถาน และอีกหลายชาติในแถบเอเชียกลาง แต่ว่ากันว่า หากอยากสัมผัสสายไหมที่แสนงดงามและมีสีสัน คงต้องดั้นด้นไปถึงสายไหมในอุซเบกิสถาน  

 

                               ไม่ใช่เที่ยวแรกใน อุซเบกิสถาน ของฉันหรอก เที่ยวนี้ได้ผู้เชี่ยวชาญประเทศอุซเบกิสถานอย่างบริษัทโกลบอล ฮอลิเดย์ (0-2393-5855) ช่วยจัดการเรื่องวีซ่าและการเดินทางร่วมกับบริษัท อีลิท ทัวร์(www.eastroute.com ) ทำให้ทริปนี้ราบรื่นกว่าเที่ยวก่อนเยอะ

 

                               พูดถึงโกลบอล ฮอลิเดย์นอกจากจะถนัดประเทศสุดเอ็กซอติกทั้งหลายแล้ว ยังเชี่ยวชาญเส้นทางแคชเมียร์ แถบเทือกเขาคอเคซัสอย่างจอร์เจียและอาร์เมเนีย รวมถึงเส้นทางแปลกๆ อย่างนั่งรถไฟไปทรานไซบีเรีย หรือแถบคิวบา เม็กซิโก ก็มีเช่นกัน 

 

                               ฉันบินไปถึงเมืองหลวงอย่าง ทาชเคนท์ ในเวลารุ่งสาง พักผ่อนเอนหลังซักหน่อยก็ออกไปทักทายทาชเคนท์ได้อย่างสบายใจ 

 

                               ทาชเคนท์คือออเดิร์ฟที่จะทำให้นักท่องเที่ยวทุกคนเริ่มเห็นภาพของถนนสายการค้าโบราณได้รางๆ อย่างน้อยก็ที่แถวเมืองเก่า และ ตลาดชอร์ซู ตลาดใหญ่ประจำเมืองที่เคยเป็นชุมทางการค้าที่สำคัญบนเส้นทางสายไหมมาก่อน 

 

                               ก่อนจะมุ่งหน้าเข้าตลาด ฉันแวะไปที่โรงเรียนสอนศาสนาที่อยู่หน้าตลาดก่อน โรงเรียนยังเงียบเชียบเหมือนเคย แต่ก็สงบงามในแบบฉบับของมาดราซา หรือโรงเรียนสอนศาสนา แค่เดินกระเถิบตัวเข้าใกล้ตลาด ก็ชวนให้รู้สึกเหมือนเดินพลัดหลงเข้าสู่โลกอีกใบ ที่ช่างฉูดฉาดเหลือเกิน  

 

                               ลำพังตลาดก็มีสีสันในตัวอยู่แล้ว แต่ตลาดชอร์ซูทั้งใหญ่ทั้งเก่า ใต้โดมขนาดมหึมาซ่อนข้าวของหลากหลายชนิดเอาไว้ จะเอาอะไรล่ะมีหมด ทั้งของกิน ของใช้ประจำบ้าน ผักผลไม้ ข้าวสารอาหารแห้ง  ไปยันพรม ที่ไม่ได้มีแค่พรมเมดอินอุซเบกิสถาน แต่มีทั้งพรมจากอิหร่าน และตุรกี ทั้งหมดนี้สมราคาที่เคยที่เป็นชุมทางการค้าสมัยโบราณมาก่อน

 

                               ฉันเดินไม่ทั่วหรอก เพราะตลาดชอร์ซูใหญ่โตโอฬารมาก แถมฝั่งตรงข้ามยังมีพวกของแฮนด์เมด จำพวกข้าวของเครื่องใช้ภายในบ้าน เครื่องดนตรี เปลเด็ก เครื่องทำลวดลายขนมปัง แค่มุมนี้ก็เดินได้นานสองนานแล้ว 

 

                               จากตลาดชอร์ซู ฉันมุ่งหน้าไปหาจัตุรัสคาสต์อิหม่าม จัตุรัสกว้างที่แออัดไปด้วยสิ่งปลูกสร้างอันงดงามประณีต เผยให้เห็นสถาปัตยกรรมแบบอุซเบกิสถานได้อย่างเต็มตา ทั้งมัสยิด โรงเรียนสอนศาสนา  พิพิธภัณฑ์ และสุสาน ทุกอย่างกองรวมกันอยู่ในจัตุรัสแห่งนี้  

 

                               แต่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่มาถึงมุมนี้ ก็พากันมาดูคัมภีร์อัลกุรอานที่เก่าแก่ที่สุดในโลก ที่ว่ากันว่าเคยหายไปช่วงที่รัสเซียเข้ามาปกครอง แต่ทุกวันนี้กลับมาอยู่ที่สุเหร่าในจัตุรัสคาสต์อิหม่ามนี่เอง 

 

                               ทาชเคนท์ในโซนเมืองเก่า อาจจะทำให้เห็นมุมโบราณเก่าแก่ของเมืองหลวง แต่ในโซนของเมืองใหม่ก็มีความงดงามไม่ใช่น้อย เพราะที่นี่คือเมืองสีเขียวที่อดีตสหภาพโซเวียตมองเห็นความสมบูรณ์ของเมืองนี้ จึงได้เลือกที่นี่เป็นศูนย์กลางการปกครองในแถบเอเชียกลาง  

 

                               ฉันมุ่งหน้าไปหาจัตุรัสอิสรภาพที่ตั้งอยู่ใจกลางเมือง เพราะที่นี่ช่วยให้เห็นความภูมิฐานของเมืองหลวงของอุซเบกิสถาน รายรอบจัตุรัสแห่งนี้มีแต่อาคารสำคัญ และสวนสวย รวมถึงอนุสาวรีย์ที่รำลึกถึงการเป็นอิสรภาพจากรัสเซีย รวมถึงมุมอื่นๆ ที่รำลึกถึงความสูญเสียในช่วงสงครามโลก    

 

                               อีกมุมหนึ่งคือ จัตุรัสอมิร์ ติมูร์ นี่ก็จัตุรัสกว้างขวางกลางเมืองที่อยู่ไม่ไกลกัน  ยืนอยู่มุมนี้บางทีบางทีก็สับสนว่าอยู่ในรัสเซียหรืออุซเบกิสถานกันแน่ เพราะอาคารที่อยู่รายรอบผสมผสานกันชวนสงสัย

 

                               จะอะไรก็ช่าง จำชื่อของอมิร์ ติมูร์ไว้ให้ดีเชียว เพราะนับจากนี้ ชื่อของเขาจะตามสะกดรอยไปในทุกที่ในอุซเบกิสถาน นี่คือวีรบุรุษที่ชาวอุซเบกยกย่องเชิดชู 

 

                               ดีที่สุดคือ แวะเข้าไปในพิพิธภัณฑ์อมิร์ ติมูร์ที่อยู่ริมจัตุรัส ด้านในจะบอกเล่าชีวประวัติและเรื่องราวของฮีโร่คนนี้เอาไว้อย่างละเอียด 

 

                               รวมถึงแบบจำลองของโบราณสถานสำคัญที่อยู่ในเมืองต่างๆ ที่จะทำให้เห็นได้ว่า สมัยก่อนตอนที่ยังสมบูรณ์แบบนั้น  แต่ละแห่งยิ่งใหญ่อลังการแค่ไหน 

 

                               รวมถึงมีแบบจำลองของทัช มาฮาลมาให้ดูด้วย จนอดสงสัยไม่ได้ว่าทัช มาฮาลเกี่ยวอะไรกับอุซเบกิสถาน ได้ความจากไกด์ว่า ชาห์ จาฮาลกษัตริย์ผู้สร้างอนุสรณ์สถานแห่งความรักนั้น แท้จริงแล้วสืบเชื้อสายมาจากอมิร์ ติมูร์นั่นเอง  

 

                               ยังมีอีกหลายมุมในทาชเคนท์ที่มาเที่ยวนี้แล้วได้ไปเยือน ไม่ว่าจะเป็น ตลาดโอลอย ที่ใหญ่ไม่แพ้ชอร์ซูเลยทีเดียว  น่าสนใจตรงที่มีโซนต้นไม้ใบหญ้าขายด้วย 

 

                               แล้วทาชเคนท์ก็ตอกย้ำให้เห็นว่า เมืองหลวงแห่งนี้มีดีสมกับเคยรุ่งเรืองเฟื่องฟูในยุคสายไหม

 

 

 

 

 

------------------------

 

(เที่ยวนี้ขอเล่า : ตามรอยสายไหมใน 'ทาชเคนท์' : โดย...กาญจนา หงษ์ทอง [email protected] IG - kan_hongthong)