ไขปัญหาฯ : ดูแลตัวเองในหน้าร้อน | คมชัดลึก

 

         ฤดูร้อนย่างเข้ามาอีกแล้ว ปีนี้ดูจะแล้งเอามากๆ ด้วย แม้ตอนนี้อากาศยังปรวนแปรมีพายุเข้า ฝนตกน้ำท่วม อากาศพอเย็นสบาย แต่พอฝนไม่ตกก็ร้อนมาก เดือนเมษาอากาศน่าจะร้อนเอามากๆ พออากาศร้อนมากคนเราจะเบื่ออาหาร กินข้าวได้น้อย ดื่มน้ำมากขึ้นสารอาหารจึงได้รับน้อยลง แต่ฤดูนี้กลางวันยาวกลางคืนสั้นฟ้าสว่างเร็วมืดช้าเวลาทำงานยาวขึ้นแต่เวลานอนน้อยลงร่างกายเลยเผาผลาญมาก จึงรู้สึกอ่อนเพลียง่าย

 

         อากาศร้อน รูขนเปิดกว้าง เพื่อระบายความร้อนออกไปพร้อมเหงื่อ เหงื่อออกมากพาชี่ออกไปด้วย จึงอ่อนเพลียง่าย ความร้อนเป็นธาตุของหัวใจ เหงื่อเป็นน้ำของหัวใจเมื่อเหงื่อออกมากหัวใจจึงทำงานหนัก สังเกตได้ว่าเวลาอากาศร้อนอบอ้าวมากๆ ผู้คนจะหงุดหงิดง่ายกระสับกระส่าย พาลให้มีเรื่องทะเลาะเบาะแว้งกัน

 

         ด้วยเหตุผลนี้ การดูแลร่างกายในฤดูร้อนจึงต้องเริ่มจากดูแลหัวใจเป็นพิเศษผู้ที่เป็นโรคหัวใจเป็นโรคประจำตัวอยู่แล้วอาการมักจะกำเริบในฤดูนี้จึงควรใส่ใจระมัดระวัง ส่วนผู้ที่ยังไม่เคยเป็นโรคหัวใจหากไม่ดูแลให้ดีก็จะเป็นได้ง่ายในฤดูนี้ได้เช่นกัน

 

         มีตัวอย่างผู้ป่วยสตรีท่านหนึ่ง อายุประมาณ 50 ปี หน้าร้อนเดือนเมษายน วันหนึ่งออกไปทำธุระนอกบ้าน อากาศร้อนมากจนแทบจะเป็นลม พอเข้าบ้านมา เธอเปิดตู้เย็นเป็นอันดับแรก หยิบน้ำอัดลมที่เย็นจนเป็นวุ้นมาดื่มทันที อึกสองอึกแรกรู้สึกชื่นใจ แต่ดื่มต่อได้อีกไม่กี่อึกต้องหยุด เพราะมีอาการปวดจี๊ดที่หัวใจและจี๊ดขึ้นสมอง หลังจากนั้นหายใจหายคอไม่ออก เหนื่อยหอบ เพลียหมดเรี่ยวหมดแรงลงเรื่อยๆ รีบส่งโรงพยาบาล หมอให้อมยาใต้ลิ้น อาการเหนื่อยเพลียเหมือนจะสิ้นใจ ค่อยๆ หายไปอย่างรวดเร็ว แต่พอกลับบ้านมาเดินมาก อาบน้ำ อาการกำเริบอีก จนต้องอยู่โรงพยาบาลหลายวัน หลังจากนั้นก็ต้องกินยาดูแลหัวใจตลอด

 

         เมื่อเหงื่อออกมาก น้ำในร่างกายลดน้อยลง เราเกิดอาการกระหายน้ำถ่ายแข็ง ปัสสาวะสีเข้ม จึงควรดื่มน้ำให้มากพอๆ กับการเสียเหงื่อ ความจริงการมีเหงื่อออกเป็นเรื่องดี แต่ถ้าเหงื่อออกมากเกินไป จะทำให้เป็นลมได้ง่าย เพื่อเลี่ยงการเสียเหงื่อมากเกินไป จึงควรหลีกเลี่ยงการตากแดดในช่วงเที่ยงหรือบ่าย ถ้าจำเป็นควรใส่หมวกหรือกางร่ม ควรอยู่ในที่มีลมพัดถ่ายเท ใส่เสื้อผ้าบางเบาสบาย

 

         หากเกิดอาการอ่อนเพลียหายใจถี่เวียนหัวหน้ามืดจะเป็นลมต้องรีบเข้าที่ร่มมีลมพัดโกรกคลายเสื้อผ้าให้หลวม ค่อยๆ ดื่มน้ำสะอาดทีละน้อยๆ ให้ร่างกายค่อยๆเย็นลง ไม่ควรดื่มรวดเดียวมากๆ เพราะจะทำให้ท้องอืดแน่น และอาการจะหนักยิ่งขึ้น

 

         ถ้าอาการเช่นนี้เกิดขึ้นกับคนอื่น ให้พาเข้าที่ร่ม อากาศถ่ายเทดี ห้ามคนห้อมล้อมมุงดู จากนั้นช่วยด้วยการใช้เล็บนิ้วโป้งกดจิกลงที่กึ่งกลางร่องจมูกของผู้ป่วย จะช่วยให้ฟื้นได้เร็วขึ้นดูแลหัวใจในหน้าร้อน เมื่อหัวใจทำงานหนักในหน้าร้อน เราควรถนอมรักษ์หัวใจที่เป็น “เจ้าชีวิต” ของเราให้ดี ด้วยการ

 

         1.นอน โบราณว่า อากาศร้อนจะทำให้นอนหลับไม่ลึกบวกกับฟ้าสางเร็วทำให้ตื่นเช้าจึงนอนไม่พอเกิดอาการง่วงเหงาหาวนอนหรือสัปหงกในเวลาทำงานหรือเรียนหนังสือ แต่ปัจจุบันไม่น่าจะใช่ เพราะมีแอร์เย็นๆ สามารถนอนหลับได้สบายๆ

 

         หลังอาหารกลางวันควรได้หลับสักงีบ จะเป็นผลดีต่อหัวใจและร่างกาย โดยรวม การทำงานช่วงบ่ายจะสดชื่นมีชีวิตชีวา เพราะช่วงเที่ยงวันถึงบ่ายโมง เป็นเวลาที่พลังชี่เดินเข้าสู่หัวใจ หัวใจทำงานหนัก พักสักงีบ หัวใจได้สงบลงบ้าง เป็นการบริหารหน่อของยินที่กำลังโผล่ขึ้นในช่วงนี้ จะได้หลับดีในตอนกลางคืน

 

         การนอนพักกลางวันเหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้สูงอายุ เพราะช่วยขจัดความอ่อนล้าทั้งจิตใจและร่างกาย ถ้าผู้สูงอายุสัปหงกต้องรีบให้นอนราบลง เพราะในขณะหลับหัวใจจะเต้นช้าเลือดไหลเวียนช้าลง ถ้าหลับในท่านั่งจะทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ ตื่นขึ้นมาจะรู้สึกอ่อนเพลียเวียนศีรษะ ขาอ่อนแรงหูอื้อและถ้าผู้สูงอายุสัปหงกในเวลากลางวันบ่อยๆ ต้องระมัดระวังเรื่องของเลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอต้องรีบพบแพทย์

 

         2.อาหาร อาหารหน้าร้อนควรเน้นผักใบเขียวและพืชผักผลไม้ที่มีน้ำมาก เช่น มะระ บวบ ฟักทอง แตงกวา แตงโม ฟักเขียว มะเขือเทศ กะหล่ำปลี ข้าวโพด มะเขือ ลูกท้อ มะม่วง ลิ้นจี่ มะพร้าวกล้วย สับปะรด ถั่วเขียว เป็นต้น กินอาหารรสจืด ไม่หวานเกินไปไม่จัดเกินไปสดใหม่อาหารไม่ค้างคืนหรือถ้าค้างคืนก็ต้องใส่ตู้เย็นเวลาจะกินก็ต้องอุ่นก่อน

 

         3.น้ำ ดื่มน้ำให้พอดื่มทีละน้อยดื่มบ่อยๆ ให้ร่างกายขับเหงื่อทีละน้อยจะได้ไม่เสียน้ำมากเกินไป ถ้าดื่มทีเดียวมากๆกระเพาะรับภาระหนักบางคนม้ามไม่แข็งแรงดื่มน้ำทีละมากๆ ทำให้ท้องอืด อึดอัดกินข้าวได้น้อยลง ก่อนนอนไม่ควรดื่มมากเกินไปจะทำให้ลุกขึ้นปัสสาวะรบกวนการนอน การดื่มน้ำตอนเช้าหลังตื่นนอนดีต่อสุขภาพมาก เพราะช่วงที่นอนเลือดหนืดและไหลเอื่อยเช้าๆ ดื่มน้ำจะช่วยให้เลือดไหลคล่องขึ้น

 

         น้ำที่ดื่มควรเป็นน้ำเปล่าบริสุทธิ์มีประโยชน์กว่าน้ำปรุงแต่งทั้งหลาย ถ้าขยันลองลงมือทำน้ำแก้กระหายไว้ดื่มเองโดย นำถั่วเขียว ถั่วแดง ถั่วดำ ถั่วปากอ้า อย่างละกำมือ ใส่ชะเอมลงไปสัก 1 แผ่น ต้มให้เดือด ใส่น้ำตาลกรวดให้หวานพอเหมาะ

 

         หรือเอาใบไผ่สด ใบบัวสดหั่นฝอยสะระแหน่สดอย่างละ 1 หยิบมือใหญ่ๆ ต้ม 10 นาที กรองเอาแต่น้ำ ใส่น้ำผึ้งดื่มแทนชาช่วยดับกระหายคลายร้อน

 

         บ้านเรามีจับเลี้ยงเก๊กฮวยและอีกมากมายสามารถต้มดื่มดับกระหายคลายร้อนได้ดี