
'ส้มกุ้งเมืองกาญจน์' พบแห่งเดียวในโลกที่กาญจนบุรี
09 เม.ย. 2558
พืชชนิดใหม่ 'ส้มกุ้งเมืองกาญจน์' พบแห่งเดียวในโลกที่กาญจนบุรี
หลังจาก ดร.ธรรมรัตน์ พุทธไทย นักวิจัยประจำพิพิธภัณฑ์พืชแห่งภาคตะวันตก และอาจารย์ประจำสาขาวิชาวิทยาศาสตร์ชีวภาพและทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยาเขตกาญจนบุรี ร่วมกับ ดร.มาร์ค ฮิวจ์ แห่งสวนพฤกษศาสตร์เอดินเบอระ สหราชอาณาจักร (อังกฤษ) ผู้เชี่ยวชาญพืชวงศ์ส้มกุ้งในระดับโลก ทำการศึกษาพืชวงศ์ส้มกุ้งนี้ในประเทศไทยมากว่า 7 ปี จนสามารถค้นพบ "ส้มกุ้งเมืองกาญจน์" เป็นพืชถิ่นเดียวของประเทศไทยที่พบได้ใน อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี เท่านั้น
ดร.ธรรมรัตน์ บอกว่า พันธุ์ไม้วงศ์ส้มกุ้งสามารถพบได้ทั่วประเทศ ตั้งแต่ความสูงระดับน้ำทะเลปานกลาง จนจุดที่สูงที่สุดคือยอดดอยอินทนนท์ จ.เชียงใหม่ ที่มีระดับความสูง 2,565 เมตร และยังพบว่ามีความหลากหลายตามสภาพพื้นที่ป่าไม้ แต่ส่วนใหญ่แล้วมักชอบขึ้นตามภูเขาหินปูนที่มีความอุดมสมบูรณ์ โดยผู้วิจัยได้สำรวจและรวบรวมจากทั่วประเทศ ตามกลุ่มของภูเขาหินปูนที่สมบูรณ์เท่านั้น จนพบส้มกุ้งเมืองกาญจน์ ซึ่งเป็นพืชถิ่นเดียวของประเทศไทยที่พบใน อ.ทองผาภูมิ ถือเป็นพืชชนิดใหม่ของโลก ซึ่งได้รับการรับรองและตีพิมพ์เผยแพร่ทางวารสารวิชาการทางด้านพฤกษศาสตร์แล้ว และพบได้เฉพาะในประเทศไทยที่ จ.กาญจนบุรีเท่านั้น
"เราเริ่มศึกษาพืชวงศ์ส้มกุ้งนี้ในประเทศไทยเมื่อปี 2550 ร่วมกับ ดร.มาร์ค ฮิวจ์ ผู้เชี่ยวชาญพืชวงศ์ส้มกุ้งในระดับโลกจากอังกฤษ ซึ่งพืชวงศ์ส้มกุ้งในบ้านเรานำมารับประทานในท้องถิ่นเท่านั้น เช่น ภาคใต้และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ นำมาแกงส้มหรือรับประทานแกล้มกับน้ำพริก จะได้รสเปรี้ยวเหมือนมะขาม แต่มีรสเปรี้ยวน้อยกว่า เป็นพืชดั้งเดิมที่ใช้กันมายาวนาน จึงเป็นที่มาของชื่อที่เรียกว่า ส้มกุ้ง หรือ ก้ามกุ้ง ในประเทศไทยยังไม่มีการนำมาใช้ประโยชน์ในเชิงการค้าแต่อย่างใด" ดร.ธรรมรัตน์ กล่าว
สำหรับส้มกุ้งนั้น มีลักษณะของก้านใบที่มีสีแดงสดเหมือนก้ามของกุ้ง สารที่มีรสเปรี้ยวน่าจะมีสารแอนตีออกซิแดนท์ค่อนข้างสูง เพราะมีสีสันเหมือนกับผลไม้หลายๆ ชนิด ที่มีสีแดง ส้มกุ้งก็เช่นเดียวกัน แต่ในต่างประเทศมีการใช้เป็นในเชิงไม้ประดับอย่างแพร่หลายที่รู้จักกันดี มีชื่อสามัญเรียกว่า Begonia เนื่องมาจากใบมีลวดลายสวยงามและดอกมีสีสันสวยงาม เช่น สีส้ม สีแดง สีขาว หรือสีชมพู การนำพืชชนิดนี้มาปลูกได้จะต้องมีการปรับปรุงพันธุ์เพื่อให้มีความทนทานเสียก่อน เหมือนกับในต่างประเทศที่มีการนำมาประดับกันอย่างแพร่หลาย โดยพืชกลุ่มนี้มีความต้องการความชื้นสูง สามารถนำมาประดับน้ำตกหรือสวนแนวตั้งได้อย่างสวยงาม
จากการวิจัยพืชชนิดนี้จะใช้วิธีศึกษาตัวอย่างจริง และตัวอย่างแห้งที่อยู่ตามพิพิธภัณฑ์พืชทั้งในและต่างประเทศ ทำให้ทราบว่า พืชชนิดนี้คือพืชชนิดใหม่ของโลกได้อย่างไร ถ้าย้อนหลังไป ในอดีตประมาณ 100 ปี ต่างประเทศเริ่มมีการเข้ามาสำรวจศึกษาตัวอย่างต้นไม้ในประเทศไทยแล้ว พิพิธภัณฑ์พืชของต่างประเทศที่มีตัวอย่างจำนวนมาก ส่วนหนึ่งได้มาจากประเทศไทยด้วย ทำให้ทราบว่าต้นไม้ในเมืองไทยมีอะไรบ้างที่ชาวต่างชาติ เก็บไปเมื่อกว่า 100 ปีที่แล้ว จนกระทั่งปัจจุบันนี้ก็ยังอยู่สมบูรณ์อยู่นั่นเอง



