นกกระจิ๊ดหางขาวใหญ่ | คมชัดลึก

 

                             ยามปกติสวนสาธารณะอาจเป็นเพียงสถานที่เดินดูนกสบายๆ เพื่อฆ่าเวลา แต่ใครจะคิดครับว่าไม่นานมานี้ สวนสาธารณะใจกลางเมือง กทม. จะมีนกที่อาจเป็นชนิดใหม่ของประเทศไทยมาอาศัยอยู่ ใครติดตามข่าวสารวงการดูนกไม่น่าพลาดข่าวการพบนกกระจิ๊ดที่คุณชัยวัฒน์ ตั้งประดิษฐ์ บันทึกภาพไว้ได้ที่สวนรถไฟ ในวันที่ 17 มกราคม หลายคนเห็นพ้องต้องกันว่าเป็น Hartert’s Leaf Warbler ซึ่งยังไม่เคยมีรายงานในเมืองไทยมาก่อน

 

                             นอกจากโทนสีอมเหลืองที่ทำให้แลดูสะดุดตากว่านกกระจิ๊ดทั่วไป มันยังมีพฤติกรรมชอบกระโดดไปตามกิ่งไม้ มองหาสัตว์เล็กๆ ที่อยู่ตามเปลือกไม้ในลักษณะคล้ายนกไต่ไม้ (nuthatches) เป็นที่ทราบกันว่านกกระจิ๊ดที่มีพฤติกรรมที่ว่านี้เด่นชัดมากที่สุดของไทยคือ นกกระจิ๊ดหางขาวใหญ่ (Claudia’s Leaf Warbler)

 

                             ก่อนอื่นขอเล่าความเป็นมาของชื่อนกชนิดนี้สักนิด เดิมชื่อ “นกกระจิ๊ดหางขาวใหญ่” นั้น ใช้กับ Blyth’s Leaf Warbler ซึ่งในอดีตเข้าใจกันว่าเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ที่พบตามป่าทั่วไปในประเทศไทย ต่อมามีการวิจัยเกี่ยวกับความสัมพันธ์ในสายวิวัฒนาการเสนอว่าควรแยกออกมาเป็น 3 ชนิด โดยเจ้าชนิดที่คงชื่อ Blyth’s ไว้นั้นถูกพบภายหลังว่าเป็นนกประจำถิ่นตามดอยสูงทางภาคเหนือ ชนิดที่เป็นนกอพยพมาอาศัยอยู่ในเมืองไทยช่วงฤดูหนาวเป็นหลักคือ Claudia’s พบเห็นกันได้บ่อยๆ ในป่าแทบทุกประเภท โดยเฉพาะป่าระดับเชิงเขา ส่วนชนิดสุดท้ายก็คือ Hartert’s ผู้ต้องสงสัยว่าอาจเป็นนกใหม่ของไทย เพราะโทนสีอมเหลืองกว่าชนิดอื่น

 

                             อันที่จริงชื่อไทยซึ่งแปลตรงตัวมาจาก Greater White-tailed Leaf Warbler นั้นก็ดูจะมีปัญหาไม่น้อย แม้จะเข้าใจได้ว่าน่าจะตั้งเพื่อล้อไปกับนกกระจิ๊ดหางขาวเล็ก (Davison’s Leaf Warbler) ที่หน้าตาคล้ายกัน แต่ใต้หางของเจ้า “หางขาวใหญ่” จริงๆ แล้วเป็นสีเทา ไม่ขาวโพลนเหมือน “หางขาวเล็ก” หลังแยกชนิด คู่มือดูนกไทยฉบับล่าสุดใช้ชื่อ “นกกระจิ๊ดหางขาวพันธุ์จีน” กับ Claudia’s อย่างไรก็ตาม มติกรรมการพิจารณาข้อมูลนกเห็นว่าควรคงชื่อ“หางขาวใหญ่” ไว้กับชนิดที่พบทั่วไปในไทยอย่าง Claudia’s มากกว่า Blyth’s

 

                             ทั้งสามชนิดดูจะชอบหากินใน bird wave โดยบางครั้งมีนกชนิดอื่นคอยติดตามพวกมันในฝูงเพื่อโฉบจับแมลงที่หนีออกมา ใครอยากเห็น(ว่าที่)นกใหม่และการพึ่งพาอาศัยแบบต่างชนิด ไปร่วมกิจกรรม bird walk ของสมาคมอนุรักษ์นกฯ ซึ่งจะจัดที่สวนรถไฟในวันที่ 1 มีนาคม และที่สวนสมเด็จฯ ในวันที่ 8 มีนาคมนี้ ได้เลยครับ

 

 

-------------------------

 

 

นกกระจิ๊ดหางขาวใหญ่

 

 

ชื่ออังกฤษ Claudia’s Leaf Warbler

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ Phylloscopus claudiae (La Touche, 1922)

 

วงศ์ (Family) Phylloscopidae (วงศ์นกกระจิ๊ด)

 

อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)

 

 

-------------------------