ชมชิม 'ส้มโออินทรีย์-ลิ้นจี่พันธุ์ค่อม' | คมชัดลึก

 

                             ได้ชื่อว่าเป็นเมืองสวนผลไม้ที่เต็มไปด้วยส้มโอพันธุ์ขาวใหญ่และลิ้นจี่พันธุ์ค่อม ผลไม้พันธุ์พื้นเมืองที่สร้างชื่อให้แก่ จ.สมทรสงคราม มาอย่างยาวนาน ลักษณะเด่นของส้มโอพันธุ์ "ขาวใหญ่" ไม่มีเมล็ด กุ้ง (กลีบของเนื้อส้มโอ) จะเป็นสีน้ำผึ้ง มีรสหวานอมเปรี้ยวเล็กน้อย ส่วนลิ้นจี่พันธุ์ "ค่อม" นั้น ได้ชื่อว่าเป็นราชินีแห่งลิ้นจี่เมืองแม่กลองลักษณะของต้นไม่ค่อยสูง เป็นพุ่มแจ้ให้ผลดก จึงได้ชื่อว่า "ค่อม"

 

                             “ท่องโลกเกษตร” จะพาไปตะลุยเมืองแม่กลอง จ.สมุทรสงคราม ได้ชื่อว่าเมืองแห่งผลไม้ โดยเฉพาะส้มโอและลิ้นจี่ยังเป็นไม้ผลที่ทำรายได้หลักให้แก่เกษตรกรมาตั้งแต่อดีตจนถึงทุกวันนี้ การตะลุยสวนครั้งนี้เราได้รับการดูแลอย่างดีจากคุณประจิม เนียมสุวรรณ นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรชำนาญการและคุณมัทยา สุนทรวาทิน นักวิชาการส่งเสริมการเกษตรปฏิบัติการ จากสำนักงานเกษตรจังหวัดสมุทรสงคราม ตามคำบัญชาของท่านเกษตรจังหวัด "ดร.รุจิพัชร บุญจริง" ในการพาตระเวนชมสวนผลไม้ชื่อดังของจังหวัด

 

                             หลังรองท้องด้วยกาแฟยามเช้าที่สำนักงานเกษตรจังหวัดแล้ว จากนั้นทั้งหมดก็มุ่งหน้าไปสู่พื้นที่เป้าหมายทันที โดยจุดแรกเป็นสวนส้มโออินทรีย์ของ คุณอำนาจ สังขกุล ประธานศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพผลิตสินค้าเกษตรและส้มโอ ประจำอำเภออัมพวาใน ต.บางนางลี่ สวนแห่งนี้ตั้งอยู่บนเนื้อที่ 5 ไร่เศษ นอกจากเป็นสวนส้มโอที่สร้างรายได้หลักให้แก่เจ้าของสวนแล้ว ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ดูงานของนิสิต นักศึกษาและประชาชนทั่วไปที่สนใจในกระบวนการผลิตส้มโออินทรีย์แบบครบวงจรอีกด้วย

 

                             “สวัสดีครับทุกท่าน ยินดีต้อนรับครับ” เสียงทักทายจากเจ้าของสวนแว่วดังมาแต่ไกลยืนคอยต้อนรับพวกเรา ก่อนพานำชมภายในสวนที่เต็มไปด้วยต้นส้มโอพันธุ์ขาวใหญ่ที่เพิ่งเก็บเกี่ยวผลผลิตลอตใหญ่ไปจำหน่ายในงานเทศกาลส้มโอแม่กลองที่ทางจังหวัดจัดขึ้นเมื่อกลางเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ภารกิจในชีวิตประจำวันของเขา นอกจากดูแลสวนส้มโอแล้วยังเป็นวิทยากรให้แก่คณะที่มาศึกษาดูงานการจัดการสวนส้มโออินทรีย์อยู่เป็นประจำ อีกทั้งยังเป็นสถานที่ฝึกงานของนักศึกษาจากสถาบันการศึกษาต่างๆ ล่าสุดมีนิสิตจากจุฬาฯ ที่เข้ามาศึกษาเรียนรู้การจัดการสวนส้มโอระบบอินทรีย์

 

                             “ในสวนเรามีฐานเรียนรู้ทั้งหมด 4 ฐานได้รับการสนับสนุนข้อมูลและงบประมาณจากสำนักงานเกษตรจังหวัด ฐานแรกเป็นฐานดิน เราจะทำการตรวจวิเคราะห์ดินที่เหมาะกับการปลูกส้มโอ แล้วก็จะมีการทำปุ๋ยหมัก โดยใช้ปลาหมัก โดยใช้ปลาเป็ดปลาไก่มาหมักแล้วใส่ลงไปที่โคนต้นในอัตราส่วนผสม 1 ต่อ 1 แต่ก่อนใช้ขี้เกลือทะเล พอใส่ไปแล้วปรากฏว่าผลส้มออกกินไม่ได้เลย เค็ม”

 

                             เจ้าของสวนส้มโอคนเดิมเผย พร้อมชี้ให้ดูถังหมักน้ำปลาขนาด 200 ลิตร พร้อมแนะวิธีการกำจัดโรคและแมลงศัตรูพืชนั้นโดยใช้กากมะพร้าวจุดไฟเผาเพื่อให้เกิดควันไล่แมลงแทนการฉีดพ่นด้วยสารเคมี ซึ่งปัญหาของส้มโอที่พบส่วนใหญ่จะเป็นโรคแทงเก้อ มีจุดดำที่เปลือก ไม่มีปัญหาเนื้อใน แต่ทำให้รูปลักษณ์ไม่สวยขายไม่ได้ราคา ส่วนฐานที่สองคือการตัดแต่งกิ่ง เนื่องจากส้มโอให้ผลผลิตตลอดทั้งปี ฉะนั้นจึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องมีการตัดแต่งกิ่งเพื่อเตรียมพร้อมการให้ผลผลิตในฤดูต่อไป สำหรับฐานที่สามและสี่นั้นจะเป็นเรื่องของการทำบัญชีครัวเรือนและการตลาด  

 

                             “ส้มโอในสวนจะให้ผลผลิตปีละ 3-4 ครั้งระยะเวลาตั้งแต่ออกดอกจนถึงเก็บเกี่ยวจะใช้เวลา ประมาณ 7 เดือนหรือ 250-270 วัน โดยผลผลิตจะทยอยออกตลอดทั้งปี แต่ที่ให้ผลผลิตมากที่สุดอยู่ในช่วงเดือนเมษายน”

 

                             เจ้าของสวนคนเดิมยอมรับว่า ปัจจุบันราคาส้มโอดีขึ้นมาก จากเมื่อก่อนกิโลกรัมละ 15-20 บาท ปัจจุบันอยู่ 45-50 บาท ซึ่งเป็นราคาที่ซื้อขายหน้าสวน โดยสวนของตนเองนั้นมีรายได้จากการจำหน่ายผลผลิตในแต่ละปีเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 6-7 แสนบาท เมื่อหักต้นทุนแล้วจะมีรายได้สุทธิอยู่ที่ประมาณ 5 แสนบาท

 

                             “เฉลี่ยอยู่ที่ไร่ละแสน เพราะไม่ต้องลงทุนอะไรมากแค่หมั่นดูแลให้ดีเท่านั้นก็พอ ส้มโอจะเริ่มให้ผลผลิตในปีที่ 3 หลังจากปลูกและจะให้ผลผลิตสูงสุดในปีที่ 6-7 จากนั้นผลผลิตจะเริ่มลดลง แต่ถ้าดูแลรักษาดีๆ จะให้ผลผลิตจนถึง 15-20 ปี แล้วโค่นทิ้งเพื่อปลูกใหม่” อำนาจ เผยข้อมูล

 

                             หลังใช้เวลาเดินสำรวจสวนส้มโออยู่พักใหญ่จะนั้นก็มุ่งหน้าไปยังสวนลิ้นจี่ครูอี๊ด "สุธีรา ควรศิริ" อยู่ที่ ต.แควอ้อม อ.อัมพวา ซึ่งปลูกลิ้นจี่พันธุ์ "ค่อม" บนเนื้อที่ 4 ไร่ มากว่า 30 ปี ปัจจุบันลิ้นจี่สวนแห่งนี้มีลำต้นที่สูงใหญ่ ทำให้ครูอี๊ดจึงจำเป็นต้องปรับแต่งลำต้นใหม่ โดยการตัดยอดเพื่อให้เป็นทรงพุ่มเตี้ยเพื่อให้ง่ายต่อการเก็บเกี่ยวและดูแลป้องกันโรคแมลง 

 

                             “ปีนี้สวนป้าคงไม่มีลิ้นจี่ให้กินกัน เพราะเพิ่งตัดแต่งทรงพุ่งเตี้ยไปเมื่อต้นปีนี่เอง คงต้องรอปีหน้าโดยนะ ส่วนลิ้นจี่แม่กลองปีนี้อาจออกล่านิดนึงประมาณปลายเมษายน เพราะส่วนใหญ่เพิ่งจะติดผล” เจ้าของสวนอารมณ์ดี กล่าวทิ้งท้ายก่อนอำลา พร้อมเชิญชวนให้มาลองลิ้มรสลิ้นจี่พันธุ์ค่อมในฤดูกาลหน้ากัน

 

 

 

 

 

-------------------------

 

(ท่องโลกเกษตร : เยือน 'แม่กลอง' ดูของดีเมืองเวนิส ชมชิม 'ส้มโออินทรีย์-ลิ้นจี่พันธุ์ค่อม' : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)