
เติมพลังแห่งรัก...ด้วยชาดอกไม้หลากสี
13 ก.พ. 2558
ดูแลสุขภาพ : เติมพลังแห่งรัก...ด้วยชาดอกไม้หลากสี
ฉบับที่แล้วได้ทราบสรรพคุณชาดอกไม้ของวันจันทร์-วันพุธ ที่ศูนย์การเรียนรู้การดูแลสุขภาพภาคประชาชน ด้านการแพทย์แผนไทยอภัยภูเบศร นำมาเสนอในเดือนแห่งความรักกันไปแล้ว ในฉบับนี้มาดูของวันที่เหลือ คือ วันพฤหัสบดี-วันอาทิตย์
วันพฤหัสบดี จิบชาดอกคำฝอย...สีแสด บำรุงโลหิต
ดอกคำฝอย หรือกลีบที่เหลืออยู่ที่ผล มีรสหวาน สรรพคุณ ใช้บำรุงโลหิตระดู แก้น้ำเหลืองเสีย แก้แสบร้อนตามผิวหนัง บำรุงโลหิต บำรุงหัวใจ บำรุงประสาท ขับระดู แก้ดีพิการ โรคผิวหนัง ฟอกโลหิต ลดไขมันในเส้นเลือด ป้องกันไขมันอุดตัน เกสร ใช้บำรุงโลหิตประจำเดือนของสตรี เมล็ด เป็นยาขับเสมหะ แก้โรคผิวหนัง ทาแก้บวม ขับโลหิตประจำเดือน ใช้ตำพอกหัวเหน่า แก้ปวดมดลูกหลังจากการคลอดบุตร น้ำมันจากเมล็ด ประกอบด้วยกรดไขมันที่ไม่อิ่มตัว สามารถใช้ทาแก้อัมพาต และขัดตามข้อต่างๆ นอกจากนี้ ดอกแก่ สามารถใช้เป็นสีผสมอาหารที่ต้องการให้เป็นสีเหลืองได้อีกด้วย
วิธีและปริมาณที่ใช้
ชาดอกคำฝอย ช่วยเสริมสุขภาพ ช่วยลดไขมันในเส้นเลือด โดยใช้ดอกแห้ง 2 หยิบมือ (2.5 กรัม) ชงน้ำร้อนครึ่งแก้ว ดื่มเป็นเครื่องดื่มได้
วันศุกร์ จิบชาดอกอัญชัน...สีฟ้า ชุ่มชื่น
ดอกอัญชัน มีสรรพคุณที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว เพราะมีสารที่ชื่อว่า “แอนโทไซยานิน” (Anthocyanin) ซึ่งมีหน้าที่ไปช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของโลหิต ทำให้เลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ได้ดีมากขึ้น เช่น ไปเลี้ยงบริเวณรากผม ช่วยทำให้ผมดกดำ เงางาม ไปเลี้ยงบริเวณดวงตา ช่วยบำรุงสายตา หรือไปเลี้ยงบริเวณปลายนิ้วมือ ช่วยแก้อาการเหน็บชา และที่สำคัญ สารนี้ยังช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดเส้นเลือดอุดตันได้อีกด้วย ส่วนเมล็ด มีสรรพคุณเป็นยาระบาย ราก ช่วยบำรุงตา แก้ตาฟาง ตาแฉะ ใช้ถูฟันแก้ปวดฟัน ปรุงเป็นยาขับปัสสาวะ และสามารถนำรากมาถูกับน้ำฝนใช้หยอดหูและหยอดตาได้
นอกจากนี้ ดอกอัญชันสีน้ำเงิน สามารถใช้เป็นสีแต่งอาหาร ขนม โดยใช้กลีบดอกสดตำ เติมน้ำเล็กน้อย กรองด้วยผ้าขาวบาง คั้นเอาแต่น้ำ จะได้น้ำสีน้ำเงิน (Anthocyanin) ใช้เป็น indicator แทน lithmus ถ้าเติมน้ำมะนาวลงไปเล็กน้อย จะกลายเป็นสีม่วง ใช้แต่งสีอาหารตามต้องการ
วันเสาร์ สีม่วง จิบชาดอกเอนอ้า...บำรุงกำลัง
ดอกเอนอ้า มีชื่ออื่นๆ คือ อ้าหลวง, โคลงเคลง, กะเร, มะเร, สาเหร่, เหมร, เบร้, พญารากขาว ราก มีรสขม เป็นยาดับพิษไข้ บำรุงธาตุ เจริญอาหาร บำรุงกำลัง แก้อ่อนเพลีย ชูกำลัง บำรุงตับไต ใช้ฝนทาแผลทั้งแผลสดและไฟลามทุ่ง ฝนกับน้ำซาวข้าวอมรักษาแผลในปาก (ร้อนใน) ดอก (ถ้าดอกขาวจะดีมาก) ใช้ตำกับมะนาวหรือสารส้มแก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อย เป็นยาระงับประสาทและห้ามเลือดในคนที่เป็นริดสีดวงทวาร นอกจากนี้สามารถใช้เอนอ้าทั้งห้า หรือส่วนใดส่วนหนึ่ง ต้มกินสำหรับแม่อยู่กำกินผิด (อาการผิดสำแดงจากการกินของแสลงของผู้หญิงหลังคลอด) ทั้งยังสามารถใช้ในรายที่มีการตกเลือดมากผิดปกติ
ตำรับยาบำรุงร่างกาย บำรุงกำลัง
ใช้รากเอนอ้าสดหรือแห้ง พอประมาณ ต้มกินต่างน้ำ โดยกินขณะอุ่นๆ จะได้รสชาติที่ดีกว่า หรือใช้รากแห้งดองเหล้ากินก็ได้
วันอาทิตย์ สีแดง จิบชา...ชบา บำรุงผิวพรรณ
ในคัมภีร์อายุรเวท พูดถึงสรรพคุณของดอกชบาว่า ช่วยฟอกโลหิต บำรุงจิตใจให้แช่มชื่น บำรุงผิวพรรณ นอกจากนี้ยังช่วยรักษาและบรรเทาโรคเกี่ยวกับไต โรคเกี่ยวกับระบบสืบพันธุ์ของผู้หญิง เช่น เสียเลือดประจำเดือนมากเกินไป ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ รวมทั้งปัญหาเรื่องระดูขาว ไม่เพียงแต่ดอกชบาเท่านั้นที่ใช้เป็นยาดีของอินเดีย ส่วนอื่นๆ ของชบายังใช้เป็นยารักษาโรคได้ด้วย เช่น เปลือกต้น ใช้รักษาโรคผิวหนังที่เกิดจากเชื้อรา ใบ ใช้แก้แผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก บำรุงผม ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ



