
ด้วยรักและห่วงใยป่าหมากล้านต้น
08 ก.พ. 2558
ศิลป์แห่งแผ่นดิน : ด้วยรักและห่วงใยป่าหมากล้านต้น : โดย...ศักดิ์สิริ มีสมสืบ
กลับไปเยือน “ต้นไม้ยักษ์” ณ “ป่าหมากล้านต้น” ที่อำเภอบ้านไร่ อุทัยธานี อีกครั้ง เมื่อ 4 กุมภาพันธ์ที่ผ่านมา “ลุงเบ้” และ “ป้าโก้” จัดกิจกรรมนำเยาวชนในท้องถิ่นจำนวนหนึ่ง มาคารวะต้นเชียง (อายุ 300-400 ปี)
ต้นไม้ยักษ์แห่งป่าหมากล้านต้น พื้นที่ป่าสวนดั้งเดิม ที่อุดมไปด้วยต้นหมาก และไม้อื่นๆ
สภาพเป็นป่าธรรมชาติ มีพืชคลุมดิน ไม้ยืนต้น ไม้เลื้อย มีพืชสมุนไพร...ที่สำคัญคือมีต้นเชียง หรือต้นผึ้ง ที่ยิ่งใหญ่จนตะลึง
เวทีเล็กๆ สำหรับประกอบพิธีเปิด และบรรเลงดนตรี ซุ้มกิจกรรมหลากหลาย เผาข้าวหลาม, ตัดกระดาษ (พวงมะโหนด), ผ้ามัดย้อม, ข้าวเกรียบว่าว และวาดรูป
กลับไปเยือนครั้งนี้รู้สึกใจหาย เมื่อทางเดินเข้าสู่ต้นเชียงยักษ์ สองข้างทางที่เคยร่มรื่นด้วยดงหมาก ดงไม้ ระยะทาง 200 เมตร กลายเป็นทางโล่งๆ ราบเตียนไป 3-4 ไร่ นั่นเพราะเจ้าของที่ดินโค่นป่าหมากบนพื้นที่ของตนเองเสียสิ้น ซึ่งก็ต้องยอมรับเพราะเป็นสิทธิของเขา เขาโค่นไม้ที่มิได้เป็นไม้หวงห้ามบนที่ที่มีเอกสารสิทธิ์ของตนเอง
แต่ผมก็อดใจหายไม่ได้...
มิตรของผมผู้รักป่าหมากล้านต้นเล่าให้ฟังว่า ต้นไทรยักษ์ในป่าหลายต้นมีอันล้มตายลง...เหมือนส่งสัญญาณการล่มสลาย สภาพสังคมที่เปลี่ยนไป
ที่ดินหลายแปลงเปลี่ยนมือจากรุ่นพ่อแม่สู่ลูกหลาน ต้นหมากไม่ใช่พืชที่สร้างมูลค่าอีกต่อไป
จินตนาการได้ว่า “ป่าหมากล้านต้น” แห่งนี้จะถึงกาลอวสาน ภายในไม่เกิน 10 ปีนี้
ลุงเบ้ และป้าโก้ แข็งขันทำงาน ขยันจัดกิจกรรมสร้างจิตสำนึกแก่เด็กและเยาวชน และครั้งนี้ จัดงาน “คืนยิ้มให้ป่าหมาก”
อำเภอบ้านไร่ อยู่บนพื้นที่ที่ร่วมลมหายใจเดียวกับลมหายใจของผืนป่าห้วยขาแข้ง มีภูมิประเทศสวยงาม อากาศที่สบาย วัฒนธรรมหลากหลายจากเชื้อสายชาติพันธุ์และชนเผ่า
“ต้นไม้ต้นหนึ่ง” ที่ยืนหยัดผ่านกาลเวลามาหลายชั่วอายุคน อาจสามารถบ่งบอกถึงทิศทางของความเปลี่ยนแปลงของท้องถิ่น ชาวอำเภอบ้านไร่ส่วนใหญ่ รู้สึกอย่างไรกับการดำรงอยู่ของต้นไม้เก่าแก่และป่าหมากแห่งนี้ จะปล่อยให้ความเปลี่ยนแปลงภายนอกคุกคามด้วยสายตาเช่นไร ชาวบ้านไร่มองเห็นความเชื่อมโยง การสืบทอดส่งผ่านของอดีต ปัจจุบัน และอนาคต จากการดำรงอยู่ของต้นไม้ยักษ์ต้นนี้หรือไม่ หรือหากไม่เห็น หรือเห็นอีกทาง มองต่างไปอีกมุมก็แล้วไป แต่ถ้าหากเห็นความหมายของ “รากเหง้า” ที่มีต้นไม้ใหญ่เป็นเสมือนสัญลักษณ์นี้ ชาวบ้านไร่จะต้องทำอย่างไร
ผมดีใจที่เห็นเด็กๆ พร้อมผู้ใหญ่ใจดี ได้มาอยู่ใต้ร่มเงาของไม้ใหญ่ต้นนี้ มาดื่มซับความรู้สึกแห่งอดีต ด้วยลมหายใจของปัจจุบัน ผมมาที่นี่เป็นครั้งที่ 3 แล้ว มาสอนวาดรูป มาพูดคุย มา ขับขานบนกวีและบทเพลง และคงได้กลับมาเยือนอีก
หวังว่า “ป่าหมากล้านต้น” จะยังดำรงอยู่ ผึ้งหลวงจะกลับมาสร้างรวงรังบนต้นผึ้งอายุสามร้อยปี
ผมจะแต่งเพลงมาขับกล่อมพญาไม้



