
นกมุ่นรกสีน้ำตาล
08 ก.พ. 2558
นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกมุ่นรกสีน้ำตาล
สัปดาห์ก่อนได้แนะนำให้รู้จักกับ “นกเหนือ” สีสันสวยงามกันไปแล้ว สัปดาห์นี้ขอเปลี่ยนบรรยากาศมาพาไปรู้จักกับ “นกใต้” กันบ้างครับ มีนกใต้หลายชนิดสีสวยสดสะดุดตาเช่นกัน แต่ผู้เขียนขอพาไปรู้จักกับนกสีตุ่นๆ ที่มีชื่อว่า นกมุ่นรกสีน้ำตาล (Brown Fulvetta) ซึ่งก็เป็นนกตัวเล็กสีน้ำตาลๆ หัวมีสีอมเทาหน่อยๆ ลักษณะเด่นนอกจากนี้สารภาพว่านึกไม่ออกจริงๆ แทบจะเรียกได้ว่ามันไม่มีจุดเด่นอะไรเลย!
แต่อย่าเพิ่งเบือนหน้าหนีกันนะครับ เห็นสีสันดูไร้จืดชืดแบบนี้ เจ้านกตัวเล็กที่มีหัวโตไม่สมส่วนชนิดนี้ก็มีความน่าสนใจอยู่หลายประการเลยทีเดียว
เช่นเดียวกับนกมุ่นรกอีกหลายชนิด นกมุ่นรกสีน้ำตาลสามารถถูกมองได้ว่า leader species ของ bird wave หรือพูดให้เข้าใจง่ายๆ ว่า “ผู้นำฝูง” ของฝูงนกที่หากินปะปนกันหลายชนิด อันที่จริงนกมุ่นรกสีน้ำตาลนั้น ชอบอาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูงแบบชนิดเดียว (monospecific flock) อยู่แล้ว จากข้อมูลของ H.E. McClure ในมาเลเซีย เมื่อปี พ.ศ.2510 พบว่า ฝูงหนึ่งมีนกมุ่นรกสีน้ำตาลโดยเฉลี่ยมากกว่า 7 ตัวเลยทีเดียว
เสียงร้องที่มีทั้งเป็นท่วงทำนองไพเราะและทั้งแบบเซ็งแซ่ ดึงดูดให้นกชนิดอื่นๆ ตามมาหากินสมทบเพื่อติดสอยห้อยตามไปด้วย บ้างก็เพื่อกระจายความเสี่ยงในการถูกล่า บ้างก็เพื่อที่จะสามารถหาอาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น (อาจโฉบจับแมลงที่หนีจากการมุดหากินตามพุ่มรกๆ ของนกมุ่นรก หรือตามฝูงมาเพื่อจะได้หากินในจุดที่แมลงยังไม่ถูกฝูงนกมุ่นรกจับกินไปหมดแล้ว) แต่ส่วนใหญ่ก็ทั้งสองสาเหตุนั่นแหละครับ
นกที่ยังโตไม่เต็มวัยมีโคนปากสีเหลือง และมีม่านตาสีน้ำตาลเข้มแทนที่จะเป็นสีเทา เช่นเดียวกับ นกมุ่นรกตาขาว (Brown-cheeked Fulvetta) ซึ่งมีเชื้อสายใกล้ชิดกันและมีถิ่นอาศัยทับซ้อนในป่าทางภาคใต้ตอนบน จำแนกชนิดได้จากลำตัวด้านบนที่สีอ่อนกว่าและท้องไม่ขาวเท่านกมุ่นรกสีน้ำตาล แต่นกมุ่นรกตาขาวอาศัยอยู่ตามป่าระดับเชิงเขา ในขณะที่นกมุ่นรกสีน้ำตาลมักอยู่ตามป่าที่ราบต่ำ ส่วนใหญ่ไม่เกิน 300 เมตรจากระดับน้ำทะเล
ถิ่นอาศัยดั้งเดิมของนกมุ่นรกสีน้ำตาลยังคงถูกทำลายอย่างต่อเนื่อง โดยส่วนใหญ่กลายสภาพเป็นสวนยางพาราและสวนปาล์มน้ำมัน ทำให้มันถูกจัดให้อยู่ในสถานภาพใกล้ถูกคุกคาม (near-threatened) ในบัญชีแดงของสหภาพเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติ
-----------------------
นกมุ่นรกสีน้ำตาล
ชื่ออังกฤษ Brown Fulvetta, Malaysian Fulvetta
ชื่อวิทยาศาสตร์ Alcippe brunneicauda (Salvadori, 1879)
วงศ์ (Family) Leiothrichidae (วงศ์นกกะรางและนกหางรำ)
อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)
-----------------------



