ยกเลิก'ศูนย์คุณธรรม'ก่อนปฏิรูปคุณธรรมจริยธรรมชาติ | คมชัดลึก

              หนึ่งในรากฐานของการปฏิรูปประเทศนั่นคือการปฏิรูปคุณธรรมจริยธรรมของคนไทยก่อน วันนี้ “สิน สื่อสวน” ผู้อำนวยการศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน) ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ได้ออกมาเปิดเผยถึงแนวทางการนำไปสู่การปฏิรูปคุณธรรมจริยธรรมของประเทศก่อนจะมีการเลือกตั้งว่า การดำเนินงานของศูนย์คุณธรรมในปี 2558 นี้ ประการแรก ได้เข้าไปเป็นเลขานุการของคณะกรรมการปฏิรูปคุณธรรมจริยธรรมและธรรมาภิบาลแห่งชาติ มี นพ.พลเดช ปิ่นประทีป เป็นประธาน มี ศ.กิตติคุณ ดร.เทียนฉาย กีระนันทน์ ประธานสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) เป็นที่ปรึกษา ทางศูนย์คุณธรรมได้สนับสนุนข้อมูล เอกสารคุณธรรมจริยธรรมต่างๆ ในการประชุมไปแล้วหลายครั้ง
    
              สำหรับสาระสำคัญแนวทางการปฏิรูปคุณธรรมจริยธรรมของชาติ ของคณะกรรมการปฏิรูปคุณธรรมฯ อาทิ การตั้งสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติมีรายละเอียด คือ 1.การจัดตั้งสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ ให้เป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ โดยมีอำนาจหน้าที่กำหนดมาตรฐานคุณธรรม จริยธรรมของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ผู้บริหารระดับสูง กรรมการในองค์กรตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ ผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูง ผู้บริหารระดับสูงในระบบราชการ รัฐวิสาหกิจองค์การมหาชนและองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ นักการเมืองท้องถิ่น องค์กรธุรกิจที่เป็นคู่สัญญากับรัฐ รวมถึงตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่บุคคลในหน่วยงานดังกล่าวให้เป็นไปตามมาตรฐานคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลขององค์กร
    
              2.ร่าง พ.ร.บ.สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ พ.ศ..... โดยมี 3 กลไกหลักคือ 1.คณะกรรมการ ประกอบด้วย ประธานกรรมการ 1 คน และกรรมการอื่นอีก 4 คน ซึ่งพระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้งตามคำแนะนำของวุฒิสภา จากบุคคลผู้เป็นแบบอย่างและได้รับความเชื่อถือทรงไว้ซึ่งคุณธรรมจริยธรรมความรู้ ความสามารถเป็นที่ประจักษ์ในการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และธรรมาภิบาล โดยคณะกรรมการมีหน้าที่สำคัญ คือ กำหนดมาตรฐานจริยธรรม คุณธรรม ธรรมาภิบาล กำกับและสอบทานให้เป็นไปตามมาตรฐานคุณธรรม จริยธรรมและธรรมาภิบาลและเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ กรณีที่มีผู้ฝ่าฝืนหรือกระทำผิดตามมาตรฐาน กรรมการชุดนี้จะได้รับค่าตอบแทนและผลประโยชน์เฉพาะเบี้ยประชุมและค่าใช้จ่ายที่จำเป็นโดยไม่มีค่าตอบแทนรายเดือน 2.ที่ประชุมสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ ประกอบด้วยผู้แทนเครือข่ายของภาคประชาสังคม, เอกชน, องค์กรภาครัฐ ไม่น้อยกว่า 55 คน โดยต้องไม่มีคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามตามที่กฎหมายกำหนด
    
              “3.ในร่าง พ.ร.บ.สมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ มีสาระสำคัญคือให้มีการยกเลิกระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการส่งเสริมคุณธรรม พ.ศ. 2550 ยกเลิกพระราชกฤษฎีกาจัดตั้งศูนย์คุณธรรรม แล้วจัดตั้งสำนักงานเลขาธิการคณะกรรมการสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ ที่จะสนับสนุนการทำงานของคณะกรรมการสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติแทน ไม่เน้นเรื่องตัวสำนักงานเลขาฯ ที่มีอำนาจใหญ่โต แต่จะทำงานคล้ายเป็นสำนักงานช่วยสนับสนุนการทำงานของคณะกรรมการสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติให้บรรลุเป้าหมาย เช่น การกำหนดมาตรฐานคุณธรรมจริยธรรมของนักการเมือง ผู้บริหารที่เกี่ยวข้อง มีการรายงานสถานการณ์ที่เกิดขึ้นหากมีผู้ละเมิดข้อกำหนดที่วางไว้ ไม่ใช่ประเด็นทางกฎหมาย แต่เป็นประเด็นทางสังคมเพื่อรายงานต่อสาธารณะรับทราบ "
    
              ล่าสุดที่ประชุม สปช. เมื่อวันที่ 6 มกราคม 2558 มีมติเห็นชอบให้จัดตั้งสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติด้วยคะแนน 203 ต่อ 7 เสียง งดออกเสียง 10 เสียง โดย ศ.กิตติคุณ ดร.เทียนฉาย ระบุว่า จะตั้งกรรมการขึ้นมา 1 ชุด โดยมีตัวแทนจากคณะกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องและตัวแทนจากคณะกรรมการกฤษฎีกา เข้าร่วม เพื่อร่วมกันร่างพระราชบัญญัติสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติให้เสร็จสิ้นโดยเร็ว โดยให้มีเนื้อหาที่ครอบคลุมและชัดเจน ก่อนส่งต่อไปยังคณะรัฐมนตรีต่อไป
    
              ส่วนภารกิจของศูนย์คุณธรรมเดิม สิน บอกว่า จะไม่ทิ้งไป แต่ยังคงไว้ใน 3 ภารกิจคือ 1.การส่งเสริมเครือข่ายด้านคุณธรรมความดี 2.การบริหารจัดการองค์ความรู้ นวัตกรรม วิชาการด้านคุณธรรม และ 3.การจัดสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติทุกปีเพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนของทุกภาคส่วน ซึ่งหากข้อเสนอได้รับความเห็นชอบจาก สปช. ทางศูนย์คุณธรรม จะต้องเตรียมแผนพัฒนางานมากขึ้น การเชื่อมโยงเครือข่าย รวมไปถึงการถ่ายโอนองค์กรจากภายใต้กำกับ วธ. ไปอยู่ภายใต้กำกับขององค์กรอิสระต่อไป โดยน่าจะใช้เวลาอีกสักระยะหนึ่ง
    
              “หากทุกอย่างเป็นไปตามที่วางไว้ ศูนย์คุณธรรมจะถูกยกเลิก แล้วไปเป็นสำนักงานเลขาธิการคณะกรรมการสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติแทน โครงสร้างจะใหญ่ขึ้น ดูแลงานเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ยังจะมีการศึกษารายงานด้านคุณธรรมจริยธรรม และธรรมมาภิบาลในระยะเปลี่ยนผ่าน แต่ประเด็นใหญ่จึงไม่ใช่การผลักดันศูนย์คุณธรรมให้ใหญ่ขึ้น ที่ประชุมคณะกรรมการได้พูดชัดเจนว่าเรื่องสำคัญของประเทศ คือ การสร้างโมเดลการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกภาคส่วนออกมาเป็นสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ ไม่ใช่การรวมอำนาจแบบเดิมๆ โดยคุณธรรมเรื่องแรกๆ ที่จะผลักดันให้เห็นผลคือ ความชื่อสัตย์ ไม่ทุจริตคอร์รัปชั่น กล้าเผชิญกับความจริง เป็นหลักเพราะเกี่ยวข้องกับการปฏิรูปประเทศโดยตรง ซึ่ง ศ.กิตติคุณ ดร.เทียนฉาย บอกว่า ก่อนเลือกตั้งจะต้องทำให้คนเข้าใจเรื่องนี้ จะได้เลือกนักการเมืองที่ดีเข้ามาบริหารประเทศ”
    
              ประการที่สอง ในช่วงเดือนมีนาคม ทางศูนย์คุณธรรมจะจัดงานสมัชชาคุณธรรมแห่งชาติ เชิญทุกภาคส่วน ทุกหน่วยงาน ทุกเครือข่ายมาประชุมปรึกษาหารือแนวทางปฏิรูปคุณธรรมจริยธรรมให้สอดคล้องกัน