
นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกกระจ้อยอกเทา
11 ม.ค. 2558
นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกกระจ้อยอกเทา
ฤดูหนาวนี้ยังคงมีนกที่น่าตื่นเต้นทยอยถูกรายงานมาไม่ขาดสายสำหรับ อ.เชียงแสน จ.เชียงราย หากยังจำกันได้ เมื่อเดือนกว่าๆ มานี้เพิ่งมีรายงานนกเป็ดผีชนิดใหม่ในประเทศไทยที่เขตห้ามล่าสัตว์ป่าหนองบงคาย ล่าสุด ก็มีข่าวการพบนกใหม่ต้อนรับปีใหม่ ประเทศไทยมีนกเพิ่มมาอีกชนิดแล้วครับ คราวนี้เป็นนกเขน (robin) ชนิดหนึ่ง ชื่อว่า Firethroat ปรากฏตัวที่พื้นที่อนุรักษ์นกน้ำคำ ซึ่งหมอหม่อง นพ.รังสฤษฎ์ กาญจนะวณิชย์ ประธานชมรมอนุรักษ์นกและธรรมชาติล้านนา ได้ลงทุนลงแรงพัฒนาเป็นแหล่งอาศัยชั้นเยี่ยมของนกทุ่ง-นกน้ำ
แน่นอนว่านี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่มีการพบนกชนิดใหม่ของประเทศในพื้นที่อนุรักษ์นกน้ำคำ ก่อนหน้านี้ก็มีรายงานแรกของ นกกระจิ๊ดชิฟแชฟ (Common Chiffchaff) และ นกกระจ้อยอกลายจุด (Spotted Bush Warbler) เจ้าตัวหลังนี้ในอดีตเคยถูกจัดเป็นชนิดเดียวกับ นกกระจ้อยอกเทา (Baikal Bush Warbler) ซึ่งพบมากที่น้ำคำ ตามปกติแล้วนกกระจ้อยกลุ่มนี้มีอุปนิสัยค่อนข้างลึกลับขี้อาย แต่สำหรับที่นี่ เพียงแค่นั่งรอเงียบๆ อยู่ในซุ้มบังไพร ก็มีโอกาสพบมันเดินออกมาเล่นน้ำแบบโล่งๆ ได้ไม่ยากเลย
นกกระจ้อยอกเทาเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ที่มีประชากรชุกชุมในถิ่นอาศัยที่เหมาะสม โดยเฉพาะตามทุ่งหญ้าทางภาคเหนือ พบได้ทั่วประเทศยกเว้นภาคใต้ แต่ถึงจะมีจำนวนมาก ก็ใช่ว่าจะเห็นตัวกันได้ง่ายๆ นะครับ มันหากินโดยการ “เดิน” มุดไปตามพงหญ้ารกทึบไม่ต่างจากญาติสนิทอย่างนกพงตั๊กแตน (grasshopper warblers) พวกมันไม่ได้ก็เป็นญาติกับ “นกกระจ้อย” กลุ่มอื่นๆ ที่ “กระโดด” หากินแต่อย่างใด
อันที่จริงนกกระจ้อยอกลายจุดไม่ได้มีจุดที่อกเยอะกว่านกกระจ้อยอกเทาเท่าใดนัก ยิ่งกว่านั้น มันมีสีเทาที่อกมากกว่าเจ้ากระจ้อยอกเทาเสียอีก ในชุดขนฤดูผสมพันธุ์อกมันจะเป็นสีเทาล้วนๆ ตัดกับลำตัวสีน้ำตาล ต่างจากนกกระจ้อยอกเทาซึ่งในชุดขนฤดูผสมพันธุ์ก็ยังมีอกสีน้ำตาลอมเทา ไม่ค่อยต่างจากนอกฤดูผสมพันธุ์นัก ที่ชื่อฟังดูไม่ค่อยสมเหตุสมผลนักคงเป็นเพราะ “นกกระจ้อยอกเทา” นั้นถูกตั้งขึ้นในสมัยที่ทั้งสองยังถูกจัดเป็นชนิดเดียวกัน
ใครสนใจจะลองไปตามหานกกระจ้อยอกลายจุดตัวที่สองของประเทศ แนะนำว่าควรพยายามดูลายบั้งที่ก้นและความยาวหาง นกกระจ้อยอกเทามีแต้มสีขาวที่ก้นหนากว่ามาก แถมยังมีหางสั้นกว่าอีกด้วย ทั้งสองชนิดอาจมีลายจุดบนอกหรือไม่มีก็ได้ โดยเฉลี่ยเพศผู้มีจุดสีเข้มกว่าเพศเมีย และนกโตไม่เต็มวัยส่วนใหญ่จะไม่มีจุดเลย
------------------------
นกกระจ้อยอกเทา
ชื่ออังกฤษ Baikal Bush Warbler, Siberian Bush Warbler
ชื่อวิทยาศาสตร์ Locustella davidi (La Touche, 1923)
วงศ์ (Family) Locustellidae (วงศ์นกพงตั๊กแตน)
อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)
------------------------



