ทาสีถนนเขตเมืองเก่าน่าน ขาดส่วนร่วมทำโครงการล้ม | คมชัดลึก

 

                           ช่วงต้นเดือนธันวาคม 2557 ที่ผ่านมา เมืองที่สงบเงียบซ่อนตัวอยู่ท่ามกลางเทือกเขาอย่าง จ.น่าน ก็ร้อนระอุขึ้นมาทันที ภายหลังจากมีกระแสวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักในสังคมออนไลน์และการรวมตัวคัดค้านของชาวเมืองน่านต่อโครงการทาสีถนนในเขตพื้นที่เมืองเก่า ที่มีสำนักงานพื้นที่พิเศษเมืองเก่าน่าน (อพท.6) หรือที่เรียกกันว่า อพท.น่าน สังกัดอยู่ในองค์การบริหารการจัดการพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน หรือ อพท. (องค์การมหาชน) เป็นผู้รับผิดชอบ 

 

                           เหตุเพราะชาวเมืองน่านจำนวนไม่น้อยต่างสงสัยและไม่เข้าใจ รวมถึงไม่ทราบที่มาที่ไปและรายละเอียดของโครงการ ที่จู่ๆ ได้มีคนนำสีมาทาทับถนนกลางเมืองน่านจนทำให้ตื่นตระหนกตกใจไปตามๆ กัน !

 

                           เมื่อคำชี้แจงออกมาไม่ทันท่วงที จนกระแสคันค้านปะทุรุนแรงขึ้น จนมีคำครหาถึงความไม่โปร่งใส รวมถึงคำถามใหญ่จี้ตรงไปยังหน่วยงานที่รับผิดชอบอย่าง อพท.น่านว่า เป็นโครงการสิ้นเปลืองภาษีประชาชนหรือไม่ และด้วยงบประมาณโครงการกว่า 18 ล้านบาท อีกทั้งได้จ้างเหมาบริษัททำงานไปแล้วกว่า 60% ทำให้คงเหลืองบประมาณราว 40% หรือราว 7.2 ล้านบาท แต่การดำเนินงานของโครงการกลับสวนทางกับงบประมาณ เพราะชาวน่านต่างเห็นพ้องว่าวิธีการทาสีเป็นแบบพื้นบ้านเหมือนการทาสีปกติธรรมดาไม่คุ้มค่ากับเงินของโครงการ ทำให้ชาวน่านหลายคนต่างให้ความสำคัญและจับตามองพร้อมร่วมตรวจสอบงบประมาณที่เบิกจ่ายไปแล้วอย่างใกล้ชิด

 

                           งานนี้จึงร้อนไปถึงผู้ว่าราชการจังหวัดน่าน นายกเทศมนตรีเมืองน่าน อพท.น่าน และหลากหลายหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง กระทั่งเมื่อกลางเดือนธันวาคม 2557 ผู้ว่าราชการจังหวัดน่านได้เรียกทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเร่งประชุมหาทางออกและท้ายที่สุดได้สั่งระงับโครงการแล้ว โดยเบื้องต้นทาง อพท.น่านได้ยุติโครงการพร้อมเสนอเตรียมคืนสภาพถนนกลับคืนดังเดิมจึงช่วยลดกระแสคัดค้านลงได้บางส่วน แต่ถึงอย่างไรชาวเมืองน่านจำนวนไม่น้อยต่างจับตาดูการดำเนินงานหลังจากนี้อย่างใกล้ชิดและให้ความสำคัญในประเด็นความไม่โปร่งใสเป็นพิเศษ

 

                           เกี่ยวกับเรื่องนี้ในมุมมองของผู้หลักผู้ใหญ่ที่เป็นที่นับถือของ จ.น่าน อย่าง นพ.คณิต ตันติศิริวิทย์ หัวหน้าศูนย์ประสานงานประชาคม จ.น่าน ได้แสดงทัศนะว่า อพท.น่านมีความตั้งใจดี มีความปรารถนาดีที่จะพัฒนาเมืองเก่าน่านให้น่าสนใจ ดึงดูดนักท่องเที่ยว และที่ผ่านมา อพท.น่านก็ได้ดำเนินงานมาหลายโครงการที่เป็นประโยชน์ต่อเมืองน่าน เช่น โครงการนำสายไฟลงใต้ดิน 

 

                           "แต่สำหรับโครงการทาสีถนนที่มีหลายคนไม่สบายใจและออกมาทักท้วงกันเป็นจำนวนมากนั้น ต้องยอมรับว่า อพท.น่าน มีจุดอ่อนทั้งในเรื่องการประชาสัมพันธ์โครงการ และโดยเฉพาะการมีส่วนร่วมของประชาชน ซึ่งที่ผ่านมา อพท.น่านได้ลงพื้นที่ทำประชาคมเกี่ยวกับโครงการพัฒนาเมืองเก่า แต่ในรายละเอียดเรื่องของการใช้สีทาถนน กลับไม่ได้ลงพื้นที่ทำประชาคมอีกครั้ง ประกอบกับการนำสีมาทาทับถนน ซึ่งคนน่านอาจเห็นว่าเป็นการทาสีในลักษณะไม่เป็นมาตรฐานหรือไม่ ไม่สมเหตุสมผลกับการจ้างงานหรือไม่ เป็นต้น จึงทำให้หลายคนสงสัยและเป็นที่ทักท้วงในที่สุด" นพ.คณิต กล่าวถึงปมที่มาของการคัดค้าน

 

                           ทั้งนี้ การที่คนน่านออกมาทักท้วงโครงการทาสีถนน ก็ถือเป็นเรื่องที่ดีเช่นกัน เพราะแสดงให้เห็นว่าคนน่านรักบ้านเมืองรักพื้นที่ของตนเอง หากมีใครมาทำอะไรผิดสังเกตก็ออกมาทักท้วง ซึ่งถือเป็นความดีงามของพลเมือง ฉะนั้นสิ่งสำคัญคือ การดำเนินงานในทุกโครงการที่มีผลกระทบต่อประชาชน ต้องมีการสอบถามประชาชนในพื้นที่ เพราะการมีส่วนร่วมของประชาชนถือเป็นสิ่งจำเป็นยิ่งทุกๆ เรื่อง หากมีการประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ จะทำให้โครงการนั้นๆ เป็นที่ยอมรับและสามารถดำเนินการไปได้ง่ายและได้ผลออกมาในทางที่ดี

 

                           “ส่วนโครงการทาสีถนนที่เป็นที่ทักท้วงกัน โดยส่วนตัวเห็นว่า หากดำเนินการตามที่ผู้เชี่ยวชาญแนะนำ เช่น เทคนิคการใช้สี มีการผสมสีในยางมะตอยแทนการทาทับ ซึ่งจะไม่ทำให้พื้นถนนลื่นและเป็นอันตราย หรือหากใช้สีที่ไม่ฉูดฉาดเป็นสีในโทนสีที่เหมาะกับเมืองเก่าก็พอรับได้”นพ.คณิต กล่าว

 

                           สำหรับความเห็นของผู้ที่อนุญาตให้ดำเนินการในพื้นที่เมืองเก่าอย่าง นายสุรพล เธียรสูตร นายกเทศมนตรีเมืองน่าน เล่าให้ฟังว่า เมืองเก่าของน่านถือเป็นเมืองเก่าที่มีชีวิต ไม่เหมือนกับเมืองเก่าแหล่งอื่นๆ บ้านเรือนเก่าของคนน่านยังใช้อยู่อาศัยใช้ทำมาหากิน ส่วนวัดเก่าของน่านในพื้นที่เมืองเก่าก็ยังใช้งานอยู่ ฉะนั้นโครงการต่างๆ ที่จัดทำขึ้นในพื้นที่ที่มีความอ่อนไหวอย่างเมืองเก่าน่านควรมีการประชาคมผู้ที่เกี่ยวข้องให้กว้างขวาง มีการสอบถามความคิดเห็นของประชาชน มีกระบวนการสื่อสารที่ดีให้ประชาชนได้วิพากษ์วิจารณ์ ได้ถกเถียง ส่วนหน่วยงานที่ดำเนินงานต้องมีโอกาสได้ชี้แจงข้อดีข้อเสีย อธิบายถึงความมุ่งหมายของโครงการว่าทำเพื่ออะไร อย่างไร ให้ประชาชนได้เข้าใจ จนกระทั่งมีการสังเคราะห์ออกมาแล้วประชาชนส่วนใหญ่เห็นพ้องให้ดำเนินการก็จะทำให้โครงการเป็นที่ยอมรับในวงกว้าง

 

                           โครงการทาสีถนนในพื้นที่เมืองเก่า มีกระแสทักท้วงมาตั้งแต่เริ่มทาสีใหม่ๆ แล้ว แต่ อพท.น่านออกมาชี้แจงช้าเกินไป จนกระทั่งกระแสต่อต้านทางโซเชียลเน็ตเวิร์กกันอย่างกว้างขวาง แต่การต่อต้านในลักษณะนี้เคยมีมาแล้ว เช่น การคัดค้านก่อสร้างเสาสัญญาณโทรศัพท์ที่จะตั้งบริเวณใกล้กับพระธาตุแช่แห้ง ซึ่งสุดท้ายต้องก่อสร้างเสาสัญญาณโทรศัพท์ในพื้นที่ด้านล่างแทน 

 

                           กระแสต่อต้านเช่นนี้มีทั้งเชิงบวกและเชิงลบ โดยเชิงบวกแสดงให้เห็นว่าคนน่านต้องการปกป้องอัตลักษณ์ของตนเอง ซึ่งเป็นกระบวนการของประชาชนที่แสดงให้เห็นถึงความเข้มแข็งของคนน่าน ฉะนั้นเหตุการณ์ดังกล่าวเช่นนี้ก็ถือเป็นบทเรียนที่เป็นประโยชน์ของผู้ที่ดำเนินโครงการและของทุกฝ่าย แต่ก็ยอมรับว่ามีผลกระทบต่อหลายฝ่ายเช่นกัน

 

                           ส่วนโครงการทาสีถนนที่ อพท.น่านเป็นผู้ดำเนินการหลักเป็นผู้จัดซื้อจัดจ้าง ขณะนี้ผู้ว่าราชการจังหวัดน่านได้สั่งระงับโครงการไว้แล้ว และ อพท.น่านได้เสนอที่จะคืนสภาพถนนที่ทาสีไปแล้วกลับสู่สภาพเดิม และอาจมีผลกระทบในเรื่องของการตรวจสอบตามมา แต่โดยส่วนตัวมองว่าหากโครงการมีความปลอดภัย ทางเทศบาลก็อนุญาตให้ใช้พื้นที่ดำเนินการได้ เนื่องจากเทศบาลเมืองน่านได้รับการรับรองจากองค์การอนามัยโลกให้เป็นชุมชนปลอดภัยในระดับสากล และเมื่อสีที่ใช้ทาต่ำกว่ามาตรฐานและหากเกิดฝนตกถนนลื่นก็จะเป็นอันตรายต่อผู้ที่ขับขี่รถในเส้นทางดังกล่าวได้ ก็เป็นเรื่องที่น่ากังวล ส่วนการดำเนินการหลังจากนี้ คงให้ อพท.น่านเป็นผู้ตัดสินใจ

 

                           ขณะที่ นายภิรมย์ เทพสุคนธ์ ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดน่าน ในฐานะประธานที่ปรึกษาพื้นที่พิเศษเมืองเก่าน่าน หรือ อพท.น่าน บอกว่า ที่ผ่านมา อพท.น่านได้ขออนุญาตดำเนินการตามระเบียบขั้นตอนถูกต้องแล้ว แต่ต้องยอมรับว่า อพท.น่านขาดการประชาสัมพันธ์ให้ชาวน่านได้รับรู้โครงการ และเมื่อดำเนินการทาสีถนนไปแล้วก็ทำให้หลายคนตกใจว่าเกิดอะไรขึ้น ถึงมีการทาสีถนนกลางเมืองน่าน อีกอย่างเทคนิคการทาสีค่อนข้างดูไม่น่าเชื่อถือ โดยมีการใช้คนนำแปลงทาสีมาทาทับถนนเหมือนกับทาสีปกติทั่วไป ซึ่งหลายคนอาจจะเข้าใจว่าไม่ได้มาตรฐาน และหากมีเครื่องมือที่ดีมีการใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยอาจจะดูมีมาตรฐานมากกว่าหรือไม่ แต่เมื่อมีการยุติโครงการ ทาง อพท.น่านก็คงเจรจาพูดคุยกับบริษัทรับเหมาว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อ

 

                           ส่วนเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ก็อยากฝากให้ทุกฝ่ายช่วยกันทั้งฝ่ายที่คัดค้านและฝ่ายที่ดำเนินการ หากโครงการอื่นๆ ที่มีผลกระทบต่อประชาชนและหากมีการทำประชาพิจารณ์ก็ขอให้ทุกฝ่ายเข้ามามีส่วนร่วมรับฟังข้อมูลและแลกเปลี่ยนความคิดเห็นร่วมกัน เพื่อป้องกันความขัดแย้งและการขาดข้อมูล 

 

                           "อยากแนะนำ อพท.น่านให้ดำเนินงานช่วยพัฒนาเมืองเก่าน่านต่อไป เหมือนหลายๆ โครงการที่ อพท.น่านดำเนินงานเพื่อเมืองน่านมาโดยตลอด รวมถึงอยากให้คนเมืองน่านเข้ามาช่วยกันเพื่อเมืองน่านของเราเอง" นายภิรมย์ กล่าวตอนท้าย

 

 

 

 

 

------------------------

 

(ทาสีถนนเขตเมืองเก่าน่าน ขาดส่วนร่วมทำโครงการล้ม : โดย...ศุภชัย วิเศษสรรค์)