รวมกลุ่มจัดการผลผลิตเกษตร สู่ความสำเร็จ 'สหกรณ์ฯแม่จัน' | คมชัดลึก

 

                               การรวมตัวกันเพื่อช่วยเหลือซึ่งกันและกันจะสร้างความเข้มแข็งและทําให้เกษตรกรไทยอยู่รอดได้ หากเป็นไปในรูปแบบของสหกรณ์ เพราะจะทําให้เกษตรกรมีศักยภาพและมีอํานาจต่อรองกับพ่อค้าคนกลางมากขึ้น ทั้งยังช่วยแก้ปัญหาในชุมชนนั้นได้อย่างยั่งยืน 

 

                               สหกรณ์การเกษตรแม่จัน ก็เป็นอีกหนึ่งสหกรณ์ที่เกิดขึ้นจากชาวบ้านในชุมชน ที่ส่วนใหญ่เป็นเกษตรกรที่ปลูกถั่วเหลือง ข้าวโพด และผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวเพื่อการจำหน่าย แต่ต้องประสบปัญหาไม่มีตลาดรองรับ ถูกพ่อค้าคนกลางกดราคา อีกทั้งไม่มีเงินทุนในการประกอบอาชีพ จึงทําให้เกษตรกรเหล่านี้รวมตัวกันจัดตั้งสหกรณ์ขึ้นมา เพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าว ในรูปแบบของสหกรณ์หาทุน  

 

                               “ปัญหาเกิดจากเมื่อก่อนชาวบ้านมีอาชีพปลูกข้าวโพด ถั่วเหลือง และเมล็ดพันธุ์ข้าวเมื่อรวบรวมผลผลิตแล้วไม่มีที่ขาย ไม่มีเงินทุน และโดนกดราคาจากพ่อค้าคนกลาง จึงได้รวมตัวกันจัดตั้งสหกรณ์เพื่อแก้ไขปัญหา ตอนแรกที่เข้ามามีสมาชิกอยู่ 800 ราย ซึ่งแรกๆ การจัดตั้งสหกรณ์นั้น สมาชิกยังไม่ค่อยเข้าใจในหลักการ คิดว่าสหกรณ์เป็นเพียงแหล่งให้เงินกู้อย่างเดียวก็มากู้กันมากมาย เมื่อถึงเวลาก็ไม่มีชําระ ตอนนั้นก็มีปัญหาพอสมควร" 

 

                               สมนึก เยาว์ธานี ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรแม่จัน ย้อนอดีตให้ฟังว่า หลังสหกรณ์ได้รับการจดทะเบียนในประเภทสหกรณ์การเกษตร เมื่อกว่า 40 ปีที่แล้ว จึงขอความร่วมมือให้สมาชิกนําผลผลิตมารวมกัน แล้วมาขายให้สหกรณ์ โดยสหกรณ์รวบรวมผลผลิตไปจำหน่าย เมื่อได้เงินมาก็จะนํามาจ่ายให้สมาชิกทันที ทําให้สินค้าไม่ล้นตลาดและไม่ต้องผ่านพ่อค้าคนกลาง ทําให้เกษตรกรเหล่านั้นเริ่มเข้าใจถึงคําว่าสหกรณ์ได้อย่างลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น จนทําให้สหกรณ์แห่งนี้ได้รับรางวัลพระราชทานสหกรณ์ดีเด่น ประเภทสหกรณ์การเกษตร ประจําปี 2528 จากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

 

                               “ขณะนี้สหกรณ์มีทุนดําเนินงานทั้งหมดประมาณ 435 ล้านบาท นอกจากภารกิจหลักในการรับฝากเงินสมาชิก ให้สินเชื่อ ให้เช่าลานตากและให้บริการห้องประชุมที่ทันสมัยแล้ว ยังมีการส่งเสริมด้านอาชีพแก่สมาชิกเพื่อเป็นรายได้เสริมแก่สมาชิกอีกด้วย"

 

                               ผู้จัดการสหกรณ์คนเดิม เปิดเผยต่อว่า ปัจจุบันมีอยู่จํานวน 28 กลุ่ม เพื่อทําอาชีพตามที่ตัวเองถนัด อาทิ กลุ่มแปรรูปพืชผลทางการเกษตร ได้แก่ น้ำพริกตาแดง ข้าวหอมมะลิบรรจุถุง ฯลฯ ตลอดจนกลุ่มผลิตกระเป๋าผ้าหลากรูปแบบ โดยมีตลาดหลักอยู่ที่เชียงรายและจังหวัดใกล้เคียง นอกจากจะส่งเสริมให้สมาชิกผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวดีมีคุณภาพ ส่งเสริมอาชีพต่างๆ แล้วนั้น สหกรณ์ก็ยังเข้าไปแนะนําและส่งเสริมให้สมาชิกเลี้ยงหมู เลี้ยงไก่ และปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษ โดยตอนนี้มีสมาชิกปลูกผักปลอดสารพิษกันทั้งหมู่บ้าน  

 

                               “เราให้ความรู้และให้เขาเข้าใจ เพื่อเขาจะได้นําหลักการสหกรณ์ไปช่วยเหลือตนเองและช่วยเหลือสมาชิกและคนอื่นๆ ในชุมชนของตนเอง ทําให้ในวันนี้สหกรณ์มีสมาชิก 5,000 กว่าราย ซึ่งความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น สมาชิกมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น สามารถส่งลูกให้เรียนจนจบปริญญาตรี สามารถรักษาพื้นที่ทํากิน ผืนนาไว้เป็นของตนเองได้ มีความสุขได้อย่างพอเพียงและมีเงินปันผลให้ทุกปี อย่างปีนี้สหกรณ์ก็จ่ายเงินปันผลให้สมาชิกร้อยละ 6” 

 

                               สมนึก ย้ำด้วยว่า หลักการสหกรณ์นั้น สามารถแก้ปัญหาต่างๆ ในชีวิตได้จริง หากสมาชิกมีความเข้าใจและร่วมแรงร่วมใจกัน นําไปใช้ให้เกิดประโยชน์ และความร่วมมือร่วมใจ ช่วยเหลือซึ่งกันและกันของสมาชิกนั้น จะนําพาสหกรณ์ไปสู่ความเข้มแข็งมั่นคง ซึ่งจะย้อนกลับไปยังสมาชิก ทําให้สมาชิกทุกคนมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความสุขได้อย่างยั่งยืนตลอดไป 

 

                               สหกรณ์การเกษตรแม่จัน จํากัด ต.แม่จัน อ.แม่จัน จ.เชียงราย นับเป็นอีกสถาบันเกษตรกรที่ประสบความสำเร็จในการบริหารจัดการและเป็นตัวอย่างให้แก่สหกรณ์การเกษตรอื่นๆ นำไปประยุกต์การดำเนินการในเชิงธุรกิจต่อไป

 

 

 

 

 

 

--------------------------

 

(ทำมาหากิน : รวมกลุ่มจัดการผลผลิตเกษตร สู่ความสำเร็จ 'สหกรณ์ฯแม่จัน' : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)