ท่อง 'เวียงกาหลง' สัมผัสถิ่นกาขาว | คมชัดลึก

 

                          การจัดประกวดหมู่บ้านโอท็อปเพื่อการท่องเที่ยว (โอท็อป วิลเลจ แชมเปี้ยน) หรือ "หมู่บ้านโอวีซี" โดยกรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ไม่เพียงร่วมส่งเสริมและกระตุ้นการท่องเที่ยวในพื้นที่เป้าหมายเท่านั้น แต่ยังเป็นการสร้างงานสร้างรายได้ให้คนในชุมชน พร้อมเรียนรู้ขั้นตอนการผลิตสินค้าอย่างครบวงจร

 

                          "ท่องโลกเกษตร" ตามคณะผู้บริหารกรมพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย นำโดยรองอธิบดี "พิรุณ น้อยศิริ" ตระเวนดูหมู่บ้านโอท็อปเพื่อการท่องเที่ยวใน จ.เชียงราย ที่หมู่บ้านเวียงกาหลง ต.เวียงกาหลง อ.เวียงป่าเป้า ซึ่งเป็น 1 ใน 8 หมู่บ้านที่ชนะการประกวดประดับประเทศ ประจำปี 2557 เพื่อส่งเสริมและกระตุ้นให้ชุมชนตื่นตัวในการพัฒนาทรัพยากรและภูมิปัญญาท้องถิ่น ให้เกิดเป็นสินค้าเพื่อจำหน่ายให้แก่นักท่องเที่ยวและสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน  

 

                          ทันทีที่นกเหล็กแตะรันเวย์สนามบินแม่ฟ้าหลวง ทั้งหมดก็ขึ้นรถตู้เพื่อมุ่งหน้าไปยัง อ.แม่สาย เพื่อดูงานแกะสลักพระพุทธรูปจากหินในลุ่มน้ำโขงของกลุ่มแกะสลักหินสวยงามในต.เวียงพางคำ ได้ชื่อว่าเป็นสุดยอดงานหินโอท็อปของแม่สาย ที่มี สัมพันธุ์ วงศ์ธรรม เป็นประธานกลุ่ม หลังรับฟังประวัติความเป็นมาของกลุ่ม จากนั้นก็เดินชมขั้นการผลิต ตั้งแต่การออกแบบ วาดโครง แกะสลัก ขัดเคลือบสีและตกแต่งผลิตภัณฑ์ให้สวยงาม

 

                          "ในชุมชนของเรามีแนวคิดที่จะคัดเลือกวัตถุดิบ คือ หินแม่น้ำโขงและหินสวยงามในแต่ละท้องถิ่นเพื่อนำมาสร้างสรรค์มาแปรรูปให้เป็นผลิตภัณฑ์ของตำบลมานานแล้ว แต่ไม่เคยมีใครรวมตัวเป็นกลุ่มได้เสียที จนกระทั่งเมื่อปี 2545 เกิดการรวมตัวของช่างแกะสลักหินกว่า 25 คน โดยใช้ชื่อว่ากลุ่มผลิตภัณฑ์แกะสลักหินสวยงามตำบลเวียงพางคำ"

 

                          สัมพันธุ์ วงศ์ธรรม เล่าระหว่างนำเยี่ยมชมขั้นตอนจนกระทั่งปี 2547 กลุ่มได้เข้าสมัครเป็นสมาชิกโอท็อปของกรมการพัฒนาชุมชนและส่งผลิตภัณฑ์เข้าคัดสรร ซึ่งปีแรกก็สามารถได้รับรางวัลผลิตภัณฑ์ระดับ 3 ดาว ในปี 2550 สามารถยกระดับคว้าดาวมาได้อีกหนึ่งดวงคือ รางวัลผลิตภัณฑ์ระดับ 4 ดาวและในปี 2553 ได้รับรางวัลผลิตภัณฑ์ระดับ 3 ดาว จากนั้นกรมการพัฒนาชุมชนได้แนะนำให้เข้าร่วมงานโอท็อปมาโดยตลอดทุกปี ซึ่งเป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลายและได้เริ่มแสดงสินค้าออกบูธตามจังหวัดต่างๆ และกลุ่มได้รับคณะกรุ๊ปทัวร์ให้เข้ามาศึกษาดูงานอย่างต่อเนื่อง

 

                          จากนั้นก็แวะไปดูงานของกลุ่มแกะสลักหินหยกเวียงพางคำ โดยมี สุกิจ สิทธิวัง ประธานกลุ่ม ซึ่งอยู่ไม่ห่างจากกลุ่มเดิมมากนัก ตั้งอยู่บ้านป่าเหมือด ต.เวียงพางคำ ซึ่งกลุ่มนี้ได้ก่อตั้งเมื่อปี 2537 โดยการรวบรวมช่างแกะสลักในท้องถิ่นที่มีฝีมือดี มีเอกลักษณ์เป็นของตัวเองที่สืบทอดมาแต่บรรพบุรุษมาทำงาน ต่อมากลุ่มได้มีการพัฒนาผลิตภัณฑ์เข้าสู่ธุรกิจโอท็อปจนได้รับคัดสรรสุดยอดผลิตภัณฑ์ระดับ 4 ดาว

 

                          "พระพุทธรูปที่แกะสลักจะใช้หินเขียวจากลุ่มน้ำโขง มีความเชื่อว่า "หินจากแม่น้ำโขงเป็นหินพญานาคจะช่วยส่งเสริมให้มีพุทธานุภาพมากยิ่งขึ้น" สุกิจ เผยข้อมูล พร้อมย้ำว่าจะพัฒนาผลิตภัณฑ์ด้วยการลงรักปิดทองเพิ่มเติมเพื่อจะส่งเข้าประกวดในระดับ 5 ดาวต่อไป 

 

                          หลังตระเวนดูงานแกะสลักสุดยอดผลิตภัณฑ์เลื่องชื่อของอ.แม่สายแล้ว วันรุ่งขึ้นมุ่งหน้าสู่หมู่บ้านเวียงกาหลง ต.เวียงกาหลง อ.เวียป่าเป้า ซึ่งเป็น 1 ใน 8 หมู่บ้านที่ได้รับคัดเลือกให้เป็นหมู่บ้านโอท็อปเพื่อการท่องเที่ยวประจำปี 2557 ใช้เวลาเดินทางประมาณ 2 ชั่งโมงเศษจากตัวเมืองเชียงรายสู่พื้นที่เป้าหมาย

 

                           เวียงกาหลง นอกจากเป็นแหล่งโบราณคดีที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ เพราะขุดค้นพบเตาเผาและชิ้นส่วนภาชนะต่างๆ ในสมัยโบราณอยู่ทั่วไป อีกทั้งมีแนวคูน้ำคันดินที่หลงเหลืออยู่บางส่วนที่แสดงให้เห็นถึงความเจริญรุ่งเรืองและยิ่งใหญ่ในอดีตแล้ว ยังเป็นแหล่งปลูกชากาขาวอินทรีย์แห่งแรกและแห่งเดียวในเมืองไทย ผลิตโดยชมรมสมุนไพร-อาหารเวียงกาหลง 

 

                          "สำหรับชากาขาวที่ปลูกในวัดเวียงกาหลง มีอยู่ประมาณ 2 งาน ต้นพันธุ์ดั้งเดิมนั้น อาม่านำมาจากเมืองจีน ปัจจุบันก็ได้ขยายพื้นที่ปลูกไปยังชาวบ้านรอบวัด โดยผลผลิตที่ได้รับชมรมจะรับซื้อแล้วนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์เป็นชาชงสำเร็จรูป"

 

                          อรัญญา พินิจ ผู้ประสานงานชมรมสมุนไพร-อาหารเวียงกาหลง กล่าวถึงผลิตภัณฑ์ชากาขาว ซึ่งเป็นชาสมุนไพรเพื่อสุขภาพที่มีสรรพคุณทางยามากมาย ซึ่งขณะนี้ชมรมได้รับซื้อผลผลิตจากชาวบ้านกิโลกรัมละ 300 บาทนำมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์สำเร็จรูปเพื่อจำหน่ายแก่ผู้บริโภค โดยชาที่ปลูกนั้นจะเป็นชาอินทรีย์ 100% 

 

                          จากนั้นทั้งหมดเดินทางต่อไปยังบ้านสล่าทัน ธิจิตตัง แหล่งผลิตเครื่องปั้นดินเผาลวดลายกาหลงที่แสดงถึงคติความเชื่อ ความศรัทธาในพุทธศาสนา ตำนานเรื่องเล่าและดินดำที่ใช้เป็นดินเฉพาะที่เวียงกาหลง ทำให้ผลิตภัณฑ์มีน้ำหนักเบา เนื้อบาง และมีการใช้สีเขียนใต้เคลือบและเคลือบทับด้วยเคลือบสีเขียวไข่กา กระบวนการผลิตเครื่องเคลือบเวียงกาหลง โดยมีจุดเด่นอยู่ที่กรรมวิธีการผลิต ปั้น เผา ลวดลายคงเอกลักษณ์ไว้ แต่แฝงคติธรรมคำสอน  

 

                          นับเป็นอีกความสำเร็จของหมู่บ้านเวียงกาหลงอันเป็นผลมาจากการร่วมแรงร่วมใจของคนในชุมชน จนได้รับรางวัลชนะเลิศหมู่บ้านโอท็อปเพื่อการท่องเที่ยว ประจำปี 2557 ที่พร้อมต้อนรับผู้มาเยือน สนใจผลิตภัณฑ์และเยี่ยมชมวิถีเวียงกาหลงสอบถามรายละเอียดได้ที่สำนักงานพัฒนาชุมชนอำเภอเวียงป่าเป้าโทร.0-5378-1507 ในวันและเวลาราชการ

 

 

 

 

 

 

-----------------------

 

(ท่องโลกเกษตร : ท่อง 'เวียงกาหลง' สัมผัสถิ่นกาขาว แวะดูแหล่งปลูกชา 'หมู่บ้านโอท็อป' : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)