
นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกสติ๊นท์นิ้วยาว
30 พ.ย. 2557
นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกสติ๊นท์นิ้วยาว
หากใครกำลังเปิดอ่านคอลัมน์ในหนังสือพิมพ์ฉบับวันอาทิตย์ แล้วยังไม่ได้ตัดสินใจว่าวันนี้จะไปดูนกที่ไหน ขอแจ้งให้ทราบว่าวันนี้เป็นวันสุดท้ายสำหรับงาน “รับลม ชมนก พระอาทิตย์ตก ณ แหลมผักเบี้ย” ซึ่งจัดขึ้นเป็นปีที่ 2 แล้ว ใครไม่ทันดูนกช่วงเช้าก็ไม่จำเป็นต้องเสียดาย เพราะนกน้ำนกชายเลนนั้นสามารถดูได้ตลอดทั้งวัน ยามพวกมันพักผ่อนมันก็มักจะยืนหลับอยู่ตามคันนาโล่งๆ ให้ส่องดูได้ทุกเมื่อ ทิวทัศน์ยามเย็นที่มีเงาตะวันขณะลาลับฟ้าสาดสะท้อนบนพื้นน้ำในนาเกลือเป็นภาพที่งดงามอย่าบอกใคร แถมยังมีนกน้ำนกชายเลนทยอยบินรวมฝูงกลับจุดพักผ่านวิวสวยๆ (นกน้ำพวกนี้ไม่ได้กลับ “รัง” นะครับ เพราะส่วนใหญ่เป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์)
งานนี้จัดที่โครงการศึกษาวิจัยและพัฒนาสิ่งแวดล้อมแหลมผักเบี้ยอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.เพชรบุรี โดยมีนิทรรศการเกี่ยวกับนกจากทางสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (BCST) พร้อมกิจกรรมให้ความรู้เรื่องนกแก่บุคคลทุกเพศทุกวัย นกชายเลนที่พบได้ในโครงการแหลมผักเบี้ยส่วนใหญ่เป็นชนิดที่หากินในแหล่งน้ำจืดหรือน้ำกร่อยเป็นหลัก ชนิดที่มักเดินหากินตามหาดริมทะเลจะไม่ค่อยพบในโครงการนอกจากยามพักผ่อน หนึ่งในชนิดที่หากไปดูนกที่นี่เป็นต้องเจอ (เกือบ) ทุกครั้ง แถมยังเจอได้ (เกือบ) ตลอดทั้งปีคือ นกสติ๊นท์นิ้วยาว (Long-toed Stint) ซึ่งถือเป็นนกชายเลนอพยพที่ “มาเร็ว-กลับช้า” โดยตัวแรกจะอพยพมาถึงเมืองไทยราวๆ กลางเดือนกรกฎาคม ส่วนตัวท้ายๆ ก็จะเจอได้ถึงกลางเดือนพฤษภาคม
นกสติ๊นท์ (stints) เป็นชื่อทับศัพท์ที่ใช้เรียกรวมๆ สำหรับนกชายเลนขนาดเล็ก (ทางฝั่งอเมริกาเรียกว่า peeps ซึ่งเจ้าสติ๊นท์นิ้วยาวมี “คู่เหมือน” ที่ชื่อว่า Least Sandpiper) ทุกชนิดที่มีปากและขาค่อนข้างสั้น ทรวดทรงและลวดลายสีสันแตกต่างกันไปในแต่ละชนิด นกสติ๊นท์นิ้วยาวมีสัดส่วนโดยรวมเพรียวบางกว่านกสติ๊นท์ชนิดอื่นๆ หัวค่อนข้างเล็ก คอและขายาว ลำตัวด้านบนสีน้ำตาล มีลวดลายเด่นชัดในทุกชุดขน ในช่วงฤดูผสมพันธุ์จะดูสะดุดตามากขึ้นเพราะเป็นสีออกน้ำตาลแดง
ลักษณะภายนอกที่ได้กล่าวถึงไปนั้นโดดเด่นเป็นเอกลักษณ์พอที่นักดูนกส่วนใหญ่จะจำแนกชนิดมันจากนกสติ๊นท์อื่นๆ ได้ง่าย แต่สำหรับเมืองไทย ชนิดที่อาจสร้างความสับสนมากที่สุดน่าจะเป็นชนิดที่นานๆ จะบินหลงมาทีอย่าง นกชายเลนกระหม่อมแดง (Sharp-tailed Sandpiper) ซึ่งตัวใหญ่กว่านกสติ๊นท์พอสมควร แต่บางครั้งก็ประเมินขนาดได้ยาก โดยเฉพาะยามที่ไม่มีนกชายเลนชนิดอื่นหากินอยู่ใกล้ๆ ให้เปรียบเทียบขนาด
----------------------------
นกสติ๊นท์นิ้วยาว
ชื่ออังกฤษ Long-toed Stint
ชื่อวิทยาศาสตร์ Calidris subminuta (Middendorff, 1853)
วงศ์ (Family) Scolopacidae (วงศ์นกอีก๋อย นกชายเลน และนกปากซ่อม)
อันดับ (Order) Charadriiformes (อันดับนกชายเลนและนกนางนวล)
----------------------------



