'การเรียนรู้แห่งชีวิต HOME' | คมชัดลึก

 

 

          การปฏิรูปการศึกษาให้สำเร็จต้องอาศัยพลังสร้างสรรค์จากแนวทางต่างๆ ครู อาจารย์มีบทบาทมากครับ แต่ภาระการศึกษาก็มิได้ยึดติดแต่เพียงการศึกษาในห้องเรียน  การศึกษาที่พัฒนาแล้วหมายถึงการเรียนรู้รอบทิศ 360 องศา การเรียนรู้ 24ชั่วโมงเชิงสร้างสรรค์ การเรียนรู้จากสภาพแวดล้อมรอบทิศ ทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียน โลกใบนี้คือบ้านหลังใหญ่ในการเรียนรู้ การศึกษาที่ดีมีคุณภาพ ควรสามารถวางแผนได้จากห้องเรียน ออกสู่นอกห้องเรียน และดูแลให้เกิดการเรียนรู้อย่างมีระบบไปด้วยกัน การประสานเชื่อมโยงกิจกรรมให้สอดคล้องกันตามวัตถุประสงค์ จะสามารถสร้างสรรค์ให้เด็ก และเยาวชนมีคุณภาพได้ ให้การเรียนรู้เป็นวิธีแบบธรรมชาติ การเรียนรู้ที่บ่มเพาะด้วยทัศนคติ  

 

          หลักสำคัญอยู่ที่การสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ ให้เขาอยากเรียนรู้และตระหนักอยากเรียนรู้อย่างซาบซึ้ง ดีกว่าวิธียัดเยียดความรู้ และบรรจบจากการอยากรู้ ผสานกับผู้สอนที่มีความสุขจากการถ่ายทอด โดยใช้เครื่องมือ คือสภาพแวดล้อมรอบทิศ คือโลก บ่มเพาะเหมือนต้นไม้ที่ต้องการดินดี ปุ๋ยดี แร่ธาตุดี อากาศ แสง น้ำ สภาพแวดล้อม บ่มให้มีคุณภาพ แปลว่าทุกปัจจัยรายล้อม สร้างคน  ถ้าบริบทจากปัจจัยต่างๆดี ก็งอกงาม ผล งดงาม จากสภาพแวดล้อมนั่นเอง ในห้องเรียนทำหน้าที่ได้ส่วนหนึ่งครับ แต่การบ่มเพาะเกิดจาก ประสบการณ์รอบทิศ นั่นจึงชี้ชวนให้คิดว่า การเรียนรู้คุณภาพจึงต้องวางแผนรอบทิศร่วมกัน ผมมีไอเดียสร้างสรรค์ หลักสูตรแห่งการเรียนรู้อย่างสร้างสรรค์ครับ หลักสูตรบ่มเพาะประสบการณ์ เพื่อสร้างคนคุณภาพอย่างมีอัตลักษณ์ ด้วยแนวคิด H  O  M   E   

         

          HOME บ้าน แหล่งที่บ่มเพาะให้ที่พักที่รักในความหมายที่เราเรียนรู้ที่สำคัญที่สุด โดยผมได้แยกแยะให้เห็นถึงสาระ ของ HOME ดังนี้ 

          1. H  เป็นตัวแทนของ home บ้าน  จุดเริ่มต้นของการเรียนรู้ ที่สำคัญ เราเรียนรู้จากบ้านมากมาย ประสบการณ์การใช้ชีวิตในบ้านถือว่าดีที่สุด เราเรียนรู้ตั้งแต่การนอน หลับ ฝัน ตื่น ทำกิจกรรมร่วมกันในครอบครัว เมื่อบ้านมีคุณภาพ คนในชาติก็มีคุณภาพ และเมื่อบ้านเป็นส่วนสำคัญในการบ่มเพาะคน หน้าที่แห่งการเรียนรู้เชิงสร้างสรรค์ในบ้านจึงมีส่วนในการสร้างคน มากที่สุด

 

          2.O คือ organization  office องค์กร สำนักงาน ประสบการณ์ในการฝึกอาชีพ เป็นแหล่งสร้างแรงบันดาลใจ ที่มีบทบาทมากต่อการบ่มเพาะเสมือนจริง ตั้งแต่เยาว์วัย ความร่วมมือระหว่างองค์กรต่อสถาบันการศึกษามีส่วนสำคัญมากต่อการเรียนรู้แนวใหม่ กิจกรรมที่ควรสนับสนุน เช่น การออกแบบเครือข่ายสหกิจ ความร่วมมือ การฝึกวิชาชีพ การออกแบบหลักสูตรร่วมแบบบูรณาการ การให้ทุนการศึกษาการให้ทุน 1องค์กร 1โรงเรียน หรือความร่วมมือ 1องค์กร 1ห้องเรียน การออกแบบความร่วมในโครงการCSR ขององค์กร โดยวางแผนการใช้งบต่อการพัฒนาการศึกษาให้มีบทบาทมากขึ้น 

 

          3. M มีสองสื่อความหมาย คือ media สื่อต่างๆในสังคม อีกความหมายคือ man มนุษย์ คนในสื่อสารmedia  ครอบคลุมถึง สื่อทุกประเภท สื่อออนไลน์ โทรทัศน์ วิทยุ สื่อสิ่งพิมพ์  สื่อแนวใหม่   ถ้าเราสามารถประยุกต์ สื่อ ให้มีผลต่อการพัฒนาการเรียนรู้  การคัดสรรและสร้างสรรค์สื่อการเรียนรู้แนวใหม่ ให้ผู้เรียนรู้สามารถใช้ปัญญาในการเลือกรับสื่อที่มีคุณภาพ ในขณะที่ห้องเรียนจะต้องทำหน้าที่สร้างสรรค์สื่อเรียนรู้แนวใหม่แก่ผู้เรียน ผู้สอนผู้ถ่ายทอดควรประยุกต์ให้ทันสมัย ให้น่าสนใจ ในแนวคิด creative experience learning อีกทั้งถ้าสามารถบูรณาการ องค์ความรู้ ไปพร้อมกับสื่อต่างๆ ภายใต้ร่ม หรือโจทย์เดียวกัน ในเชิงปฏิบัติอาจใช้สื่อแนวใหม่ในการหาข้อมูลในประเด็นร่วมกัน อาจคัดสรรสื่อมาใช้ในการเป็นเครื่องมือสร้างบรรยากาศในห้องเรียน การชี้แนะในการนำสื่อมาเป็นประโยชน์ ต่อการเรียนรู้ และสร้างสรรค์นวัตกรรมแนวใหม่ 

 

          M อีกด้าน คือ man มนุษย์ คน ทุกคนในสังคมต่างช่วยกันบ่มเพาะประสบการณ์ซึ่งกันและกัน แรงบันดาลใจดีดีเกิดจาก คน ต้นแบบ สื่อสาระจากแรงบันดาลใจคือพลังยิ่งใหญ่ต่อการเรียนรู้ที่ดีที่สุดอย่างหนึ่ง

 

          4. E โดยประกอบด้วย environment สิ่งแวดล้อม สภาพแวดล้อม คือการสร้างสรรค์สภาพแวดล้อมในการเรียนรู้ให้มีคุณภาพเหมาะสมกับวิชา ส่งเสริมวิชา การออกแบบบรรยากาศแห่งการเรียนรู้ให้เกิดความสุขในการเรียน การสอน ให้เกิดแรงจูงใจในการเรียนรู้ การออกแบบห้องเรียนแนวใหม่ การออกแบบห้องสมุดแนวใหม่  การสร้างสรรค์สภาพแวดล้อมแนวใหม่ ในการเรียนรู้ตลอดชีวิต   E  สุดท้ายคือ education คือการศึกษาในระบบ แต่สังเกตดีดีว่าเป็นตัวสุดท้ายในการกล่าวถึง โยงให้เห็นว่าเรื่องการศึกษาเป็นการมองภาพรวม ส่วนการศึกษาในระบบก็ต้องเปลี่ยนแปลงให้เหมาะสมกับคนแต่ละยุค แต่จะต้องมีการปฏิรูปกันอย่างจริงจัง education center สถานศึกษา ห้องเรียนที่ต้องมีการออกแบบ แบบเรียนที่ต้องพัฒนา สาระในแต่ละวิชาองค์ความรู้ควรมีการพัฒนา โดยใช้แกนกลางแห่งความคิดสร้างสรรค์สร้างคนต้นแบบอย่างมีปัญญา

 

          จากสาระ 4 กลุ่ม แนวคิด HOME คือการมองการศึกษาเป็นร่มใหญ่ คือบ้านแห่งการเรียนรู้ โลกคือบ้านใหญ่ให้เราเรียนรู้ การเรียนรู้แห่งชีวิต การพัฒนาการศึกษาเชิงปฏิวัติ 360 องศา ส่วนหนึ่งของแรงบันดาลใจแห่งประเทศไทย

 

.......................................

(หมายเหตุ 'การเรียนรู้แห่งชีวิต HOME' : คอลัมน์ อยู่สบาย โดย... ผศ.เอกพงษ์ ตรีตรง)