ค่าย‘อ่าน เขียน เรียนชีวิต’โรงเรียนเล็กๆเด็กๆของเรา | คมชัดลึก

 

                อำเภออินทร์บุรี จังหวัดสิงห์บุรี เมืองอู่ข้าวอู่น้ำแห่งที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา ติดกับอำเภอสรรพยา จังหวัดชัยนาท สองฝั่งซ้ายขวาของแม่น้ำอุดมด้วยเรือกสวนไร่นา

 

                วัดโพธิ์ศรี วัดเก่าแก่ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๘๔ แต่ก่อนมีโรงเรียนประถมอยู่ในบริเวณวัด จากนั้นเปิดระดับมัธยมตามมา

 

                แต่แล้วสายน้ำกัดเซาะตลิ่งพังทลายในแต่ละปี ทำให้ต้องย้ายโรงเรียนออกห่างฝั่งน้ำ โรงเรียนประถมกลายมาเป็นโรงเรียนอนุบาลอินทร์บุรี โรงเรียนมัธยมเปิดถึง ม.๖ ในนามโรงเรียนศรีวินิตวิทยาคม นามนี้ตั้งขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์ พระครูวินิตศีลกุณ เจ้าอาวาสผู้ให้กำเนิดโรงเรียนในยุคที่ประเทศไทยยัง "บวร"

 

                วัดเล็กๆ โรงเรียนเล็กๆ ที่มีตำนานความผูกพันอันซาบซึ้งตรึงใจ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเคยเสด็จพระราชดำเนินมาผูกพัทธสีมาเมื่อปี พ.ศ.๒๕๑๒ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี เสด็จฯ มาทรงเปิดอาคารเรียน สมเด็จพระสังฆราชฯ เสด็จมาทรงเปิดห้องสมุด

 

                ผมได้รับเชิญให้ไปเป็นวิทยากรในกิจกรรมส่งเสริมการอ่านการเขียน วรรณกรรมและศิลปะ "อ่าน เขียน เรียนชีวิต" ให้ แรงบันดาลใจ ใจบันดาลแรง และแรงบันดาลงาน เขียนร้อยแก้วร้อยกรองสั้นๆ วาดภาพประกอบกันสนุกสนาน

 

                ปัญหาการอ่านการเขียนแม้ปรากฏร่องรอยให้เห็นขณะตรวจผลงานของเด็กๆ แต่เมื่ออ่านความคิดและจินตนาการของเขา ก็รู้สึกมีความหวัง อย่างน้อยเด็กๆ ยังมีความฝัน มีความมุ่งหวัง ยังร่าเริงแจ่มใส ปราชญ์แห่งโลกท่านหนึ่งเคยกล่าวไว้ว่า

 

                "เด็กทุกคนเป็นศิลปิน ขึ้นอยู่กับว่า ใครจะรักษามันไว้ได้เมื่อเติบโตขึ้น"

 

                หน้าที่ของเราต้องช่วยเขารักษาและพัฒนา ครูที่เข้าใจธรรมชาติแห่งศิลปะในตัวมนุษย์ สิ่งที่พระเจ้าประทานมา

 

                การศึกษาที่ถูกต้องถูกทาง ศิลปะนั้นมีคุณดุจศาสนา สามารถขัดเกลาจิตใจมนุษย์ เจียระไนแก้วมณีชีวา นำพามนุษย์หลุดพ้นพันธนาการสู่อิสระ พูดไปเสมือนว่าศิลปะนั้นสูงส่งสุดเอื้อมคว้า ทว่าศิลปะนั้นอยู่ในชีวิตจิตใจ

 

                เรานี่เอง เป็นธรรมชาติของจิตที่รับรู้ความงาม แต่กระนั้น หากการเรียนรู้ศิลปะมุ่งไปผิดทาง ไม่เป็นไปเพื่อความสุข ความเป็นอิสระ ไม่เป็นไปเพื่อการค้นพบตัวตน แต่เป็นไปโดยการครอบงำของนิยามความงามที่ตายตัว

 

                การเรียนการสอนศิลปะนั้นมีมิติกว้างลึกไกลกว่าขอบเขตของทักษะ ไม่ใช่เพียงวิธี แต่ศิลปะนั้นคือวิถีเลยทีเดียว ในวัยเยาว์ครั้งยังเป็นนักเรียนศิลปะ เพาะช่าง ผมเคยทะนงหลงตนว่าเป็นยอดฝีมือทางวาดรูปคนหนึ่ง ครั้นเอาผลงานที่ชนะการประกวดไปให้อาจารย์ท่านหนึ่งดูหวังว่าจะได้รับคำชมเชย ท่านกลับบอกว่าภาพแบบนี้มันเป็นภาพของคนอื่น เป็นผลของการเรียนรู้ทักษะเท่านั้น ไม่มีตัวตนของผู้สร้างอยู่ในตัวงานเลย แล้วท่านก็สอนให้เราเรียนรู้ที่จะเข้าใจตนเองผ่านการเรียนศิลปะ

 

                ท่านให้เราอ่านหนังสือให้หลากหลาย เรียนรู้ศิลปะหลายแขนง ละเอียดต่อการมอง การฟัง การดมกลิ่น ลิ้มรส

 

                ที่สำคัญคือสอนให้เราเรียนรู้ชีวิต อ่านความรู้สึกนึกคิดของตนเอง

 

                ผมได้ไปพบเด็กๆ และเยาวชนทุกหนทุกแห่ง รวมทั้งล่าสุด เด็กๆ ที่โรงเรียน "ศรีวินิตวิทยาคม" เด็กที่ไหนก็เหมือนกัน วัยของเขาเป็นวัยสร้างสรรค์ มองโลกแจ่มใส่ พร้อมรับสิ่งต่างๆ แต่ปัญหาก็คือความสัมพันธ์ระหว่างเขากับสิ่งรอบตัว ระบบการศึกษาที่แข็งทื่อไร้ชีวิตจิตใจ บางขณะเราอาจโหยหาอดีตครั้งประเทศชาติยัง "บวร" บ้าน วัด โรงเรียน เป็นหนึ่งเดียวกัน ทว่าปัจจุบัน บ้านก็แตกอย่างที่เห็น วัดก็หลงไปทางวัตถุ โรงเรียนก็กลายเป็นเพียงที่ควบคุมเด็กๆ ไว้ในรั้ว

 

                แววตาของเด็กๆ ยังแจ่มใส เสียงหัวเราะยังกังวาน ผู้ใหญ่ที่ส่ายหน้าระอาเขา ว่าเขามีปัญหาสารพันนั่นนี่ เป็นผู้ใหญ่ที่สิ้นหวัง หมดพลัง ไร้ชีวิต

 

                ขอบคุณโรงเรียนศรีวินิตวิทยาคมที่เชิญชวน ขอบคุณเด็กชายหญิงโรงเรียนอนุบาลอินทร์บุรี (ชั้นป.๖) หนุ่มน้อยสาวน้อย ม.๑-ม.๖ สามเณรสิบสามรูปแห่งโรงเรียนพระปริยัติธรรมวัดโพธิ์ศรี ท่านอาจารย์ วรรณศรี หาระคุณ อดีต ผอ.โรงเรียนชยานุกิจวิทยา ผู้ประสานงานกิจกรรม ผู้หลักผู้ใหญ่ผู้ผูกพันกับโรงเรียนอันเป็นที่รัก ท่าน ผอ.วิชาญ การะเกตุ และคุณครูทุกท่าน

 

                เขียนถึงด้วยความประทับใจครับ โรงเรียนเล็กๆ แห่งอำเภอเล็กๆ ความสุขเล็กๆ กิจกรรมเล็กๆ ความงอกงามเล็กๆ เด็กๆ ของเรา