
'บ้านพรุจูด' ต้นแบบเพาะลูกหอยนางรม
11 พ.ย. 2557
ทำมาหากิน : 'บ้านพรุจูด' ต้นแบบเพาะลูกหอยนางรม ผลงานวิจัยราชมงคล 'ศรีวิชัย' สู่ชุมชน
ความสำเร็จของงานวิจัยการเพาะขยายพันธุ์หอยนางรมของคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง โดยมี รศ.ดร.สุวัจน์ ธัญรส คณบดีคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย ที่ใช้เวลากว่า 10 ปี ทำการศึกษาทดลองรูปแบบการเพาะขยายพันธุ์หอยนางรม ซึ่งได้รับการสนับสนุนงบประมาณวิจัยจากกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี และสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา ซึ่งปัจจุบันได้คิดค้นเทคนิคและวิธีการในการเพาะและอนุบาลหอยนางรม มีอัตราการรอดตายสูงและมีต้นทุนในการอนุบาลต่ำ เกษตรกรสามารถนำไปปรับใช้ได้ในพื้นที่ เป็นที่ยอมรับทั้งในและต่างประเทศ
นอกจากนี้ ยังสามารถพัฒนาเทคนิคการเพาะพันธุ์หอยนางรมได้ตลอดทั้งปี แม้ไม่ใช่ฤดูกาลสืบพันธุ์ของหอยนางรม ซึ่งจะช่วยสร้างความมั่นใจในการวางแผนการผลิตลูกพันธุ์ในอนาคตด้วยสถานการณ์ปัจจุบันทรัพยากรสัตว์น้ำในธรรมชาติเสื่อมโทรมลง ทั้งด้วยปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม และการใช้ประโยชน์ของชาวประมงอย่างมากมาย ส่งผลให้พันธุ์สัตว์น้ำลดจำนวนลงอย่างรวดเร็วลูกพันธุ์หอยนางรมก็เช่นเดียวกัน
"พบว่าในแต่ละปีมีผลผลิตหอยนางรมขึ้นมาจำหน่ายลดต่ำลง เช่นในพื้นที่ลุ่มน้ำปะเหลียน บริเวณบ้านแหลม ต.วังวน อ.กันตัง จ.ตรัง มีการเก็บหอยนางรมธรรมชาติจากเดิมปีละหลายหมื่นตัว ลดลงเหลือเพียงปีละไม่เกิน 1 หมื่นตัวสร้างความเดือดร้อนต่ออาชีพเก็บหอยนางรมของชาวประมงในพื้นที่"
ทางคณะนักวิจัยที่นำโดย รศ.ดร.สุวัจน์ ธัญรส ได้ลงรับฟังปัญหาในพื้นที่ชายฝั่ง จ.ตรัง อย่างต่อเนื่อง และเล็งเห็นว่าลูกพันธุ์หอยนางรมในธรรมชาติไม่เพียงพอต่อการใช้ประโยชน์ในปัจจุบัน รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของคุณภาพน้ำ มีผลต่อการเจริญเติบโตของลูกหอยนางรมในระยะฟักตัวทำให้มีอัตรารอดน้อยเมื่อเทียบกับในอดีต
รศ.ดร.สุวัจน์ ยอมรับว่า การทดลองขยายลูกพันธุ์หอยนางรมจากระบบโรงเพาะฟักสู่ชาวประมง เป็นทางออกในการดำรงอาชีพการประมงชายฝั่ง งานถ่ายทอดวิชาการและองค์ความรู้การเพาะเลี้ยงหอยนางรมสู่เกษตรกร โดยคณะวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการประมง ได้เลือกกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงปลากระชังบ้านพรุจูด เป็นกลุ่มต้นแบบในการทดลองขยายผลในการนำลูกพันธุ์หอยนางรมขนาดเล็กไปเลี้ยงอนุบาลในพื้นที่ของชุมชน
โดยเริ่มต้นตั้งแต่การอบรมให้ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการอนุบาลลูกหอยนางรมอย่างครบถ้วน ร่วมกันวางแผนกำหนดรูปแบบการเลี้ยง และการเตรียมลูกพันธุ์ให้เกษตรกร ส่วนของเกษตรกรก็มีการจัดเตรียมวัสดุกระชังเพื่อใส่ลูกพันธุ์หอยนางรม การจัดแบ่งหน้าที่ในการดูแลและทำความสะอาดกระชังหอยนางรมอย่างสม่ำเสมอ
ล่าสุด กลุ่มวิสาหกิจชุมชนเลี้ยงปลากระชังบ้านพรุจูด นำโดยนายวรุฒ อัตกลับ เลขานุการกลุ่มวิสาหกิจฯ พร้อมสมาชิก ได้รับมอบลูกพันธุ์หอยนางรม จำนวน 1.2 หมื่นตัว จาก รศ.ดร.สุวัจน์ ธัญรส ไปทดลองเลี้ยงเป็นรุ่นแรก ซึ่งกลุ่มวิสาหกิจฯ ได้แสดงให้เห็นถึงความพร้อมของทีมงานและความตั้งใจจริงในการรับความช่วยเหลือทางวิชาการจากนักวิชาการ ผลผลิตจากการทดลองทั้งหมดจะมอบให้กลุ่มวิสาหกิจฯ ได้นำไปจัดสรรให้สมาชิกตามกฎกติกา
"ปัจจุบันประเทศไทยมีความต้องการลูกพันธุ์หอยไม่ต่ำกว่าปีละ 50 ล้านตัว และลูกพันธุ์หอยในธรรมชาติก็มีไม่เพียงพอต่อความต้องการ โครงการส่งเสริมอาชีพการเพาะเลี้ยงลูกพันธุ์หอยนางรมให้แก่เกษตรกร จึงเป็นอีกหนึ่งอาชีพทางเลือกที่เป็นไปได้ในอนาคต" หัวหน้าทีมวิจัยคนเดินกล่าว
นับเป็นอีกก้าวของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตตรัง ในการนำผลงานวิจัยจากหิ้งสู่ห้างเพื่อชุมชนรอบข้างอย่างยั่งยืน



