นกป่าสัปดาห์ละตัว : นกอุ้มบาตร | คมชัดลึก

 

                              กิจกรรมนับประชากร นกปรอดหัวโขน (Red-whiskered Bulbul) ในตัวเมืองเชียงใหม่โดยชมรมอนุรักษ์นกและธรรมชาติล้านนา นำมาซึ่งข้อมูลยืนยันว่านกชนิดนี้มีจำนวนลดลง แสดงถึงปัญหาการบังคับใช้กฎหมายคุ้มครองสัตว์ป่าเมืองไทย ผนวกกับกระแสการนิยมเลี้ยง“นกกรงหัวจุก” ความต้องการที่เพิ่มขึ้นในท้องตลาดจึงส่งผลให้นกจากธรรมชาติถูกจับมากขึ้นไปด้วย แต่นอกจากนกปรอดหัวโขนแล้ว ทางชมรมก็มีกิจกรรมนับประชากรนกชนิดอื่นๆ ร่วมกับอาสาสมัคร เช่น นกอุ้มบาตร (White Wagtail) ซึ่งเป็นนกอพยพนอกฤดูผสมพันธุ์ที่มักเกาะรวมฝูงนอนเป็นจำนวนหลายพันตัวในตัวเมืองเชียงใหม่!

 

                              แม้ทั้งสองชนิดจะเป็นนกที่พบได้เกือบทั่วประเทศ แต่ในภาคกลางและภาคใต้พวกมันห่างไกลคำว่านกเมืองหรือนกสามัญประจำบ้านโดยสิ้นเชิง นกปรอดหัวโขนนั้นชัดเจนว่าถูกจับไปเลี้ยงจนเกือบสูญพันธุ์ไปจากภาคใต้ แต่ในกรณีของนกอุ้มบาตรดูเหมือนว่ามันจะอพยพมาอยู่ทางเหนือเป็นหลัก ยิ่งลงใต้มากเท่าใด มันก็ยิ่งหายากมากขึ้นเท่านั้น อันที่จริงแม้แต่ในที่ราบลุ่มภาคกลางเองมันก็ไม่ใช่นกที่พบเห็นกันได้บ่อยนัก

 

                              นกอุ้มบาตรเป็นนกเด้าลม (wagtails) ที่มีการกระจายพันธุ์กว้างขวางตั้งแต่ยุโรป แอฟริกา เอเชีย ไปจนถึงอลาสก้า เมืองไทยมีรายงานทั้งหมด 5 ชนิดย่อย ลักษณะร่วมของทุกชนิดย่อยคือปื้นสีดำที่อกซึ่งเป็นที่มาของชื่อ“อุ้มบาตร” ส่วนใหญ่ที่พบในไทยคือชนิดย่อย leucopsis ซึ่งมีหน้าสีขาว กระหม่อมและหลังสีดำ เพศเมียมีหลังสีอ่อนกว่าเพศผู้ นกโตไม่เต็มวัยก็จะมีสีอ่อนกว่าเพศเมีย และวัยเด็กมักมีใบหน้าสีเหลืองเรื่อๆ

 

                              ในขณะที่นกเด้าลมชนิดอื่นๆ มีถิ่นอาศัยที่ค่อนข้างเฉพาะเจาะจง เราอาจพบนกอุ้มบาตรเดินกระดกหางขึ้น-ลงไล่จับแมลงกินบนหลังคาบ้าน สนามหญ้า ตามขอบห้วยหนองคลองบึง ตั้งแต่ที่ราบไปจนถึงบนภูเขาสูง 

 

                              เช่นเดียวกับนกเด้าลมและนกเด้าดินอพยพหลายชนิด พวกมันแยกย้ายกันหากินในเวลากลางวัน จะรวมตัวกันเป็นฝูงใหญ่เฉพาะตอนตะวันตกดิน นกอุ้มบาตรจำนวนมากเลือกเกาะนอนตามต้นไม้และสายไฟฟ้าในใจกลางเมือง วันศุกร์ที่ 24 ตุลาคม นี้ ทางชมรมอนุรักษ์นกและธรรมชาติล้านนาจึงนัดอาสาสมัครนับนกในเวลา 6 โมงเย็น ที่ลานน้ำพุประตูท่าแพ จ.เชียงใหม่ ขณะเดียวกันทางชมรมดูนก กฟผ.แม่เมาะ และชมรมดูนกปูนลำปาง ก็จะนับจำนวนนกอุ้มบาตรในตัวเมืองลำปางเช่นกัน ใครสะดวกที่ไหนแนะนำให้ลองไปกันดูครับ!

 

 

 

------------------------

 

นกอุ้มบาตร

 

 

ชื่ออังกฤษ White Wagtail, Pied Wagtail

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ Motacilla alba (Linnaeus, 1758)

 

วงศ์ (Family) Motacillidae (วงศ์นกเด้าลมและนกเด้าดิน)

 

อันดับ (Order) Passeriformes (อันดับนกเกาะคอน)

 

 

------------------------