"ปัจจุบันเทคโนโลยีล้ำหน้า คนสมัยใหม่ไม่ได้ให้ความสำคัญกับภูมิปัญญาแต่ท้องถิ่น กลุ่มของเราจึงได้ยื่นมือเข้าไปช่วยสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นการทำเตยปาหนันระหว่างผู้สูงอายุ ลดช่วงว่างระหว่างวัยแล้ว ได้รู้จักความรักสามัคคี ร่วมมือกันในการทำสิ่งนี้ เพื่อที่จะให้เกิดประโยชน์ของหมู่บ้านแล้วก็โรงเรียน" ดารารัตน์ หมีนหวัง หรือ ใหม่ นักเรียนชั้น ม.6/1 โรงเรียนคลองลานประชานุสรณ์ จ.กระบี่ ประธานกลุ่มวัยใสใส่ใจเตยปาหนัน กล่าว
กลุ่มวัยใสใส่ใจเตยปาหนัน ทำโครงงานคุณธรรมเรื่อง "เติมเต็มสร้างพลัง สืบสานเครื่องจักสานเตยปาหนัน เฉลิมพระเกียติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (Project Work of Co-operation to Inherit of Handicraft form Pandanus to Celebrate in Honor of His majesty the king)" นำมาจัดแสดงในโอกาสที่ นายชลธิศ สุรัสวดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง เยี่ยมชมเครือข่ายอนุรักษ์พิทักษ์ป่าชายเลน และผลิตภัณฑ์ขึ้นชื่อของชุมชนอำเภอเกาะลันตา จ.กระบี่
ใหม่ เล่าว่า โรงเรียนคลองลานประชานุสรณ์ ตั้งอยู่ที่ ต.คลองยาง อ.เกาะลันตา จ.กระบี่ ซึ่งนักเรียนส่วนใหญ่นับถือศาสนาอิสลาม มีสภาพสังคมความเป็นอยู่แบบมุสลิม มีการถ่ายทอดและสืบสานภูมิปัญญาเครื่องจักสานเตยปาหนันแบบรุ่นต่อรุ่น ซึ่งชาวบ้านได้นำใบเตยปาหนันมาจักสานเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่เป็นเอกลักษณ์ มีความละเอียด ประณีต สวยงาม เป็นสินค้าหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (โอท็อป) ของ อ.เกาะลันตา ที่ทำรายได้ให้แก่ชาวบ้าน ถือเป็นงานศิลปะที่มีคุณค่า ในการใช้สอยและประกอบอาชีพมาตั้งแต่สมัยโบราณ ปัจจุบันผู้สืบสานภูมิปัญญาน้อยลง ผู้เฒ่าจักสานไม่สามารถเดินทางไปตัดเตยปาหนันเองได้คนเดียว
กลุ่มวัยใสใส่ใจเตยปาหนัน จึงได้ร่วมกันจัดทำโครงงานคุณธรรมขึ้นมา โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง พระบรมราโชวาทว่า "วัฒนธรรมย่อมเป็นประโยชน์ในการดำเนินชีวิตของแต่ละคน เรามีวัฒนธรรมของชาติไทยเป็นสมบัติ เราควรจะยินดีอย่างยิ่งและช่วยกันส่งเสริมรักษาไว้เพื่อความเจริญก้าวหน้าของประเทศ" หลักธรรมอิทธิบท 4 พื้นฐานแห่งความสำเร็จ การทำกิจกรรมจิตอาสาเตยปาหนัน ซึ่งมีแกนนำทั้งหมด 5 คน โดยกลุ่มนักเรียนจะเป็นผู้ตัดใบเตยปาหนันแล้วนำมามอบให้แก่ผู้สูงอายุ เพื่อที่จะได้ทำเป็นเส้นเตย ในการตัดใบเตยจะต้องใช้มีดพร้าที่มีความคม ใบเตยที่เหมาะสมนั้นจะต้องเลือกใบเตยตั้งแต่ประมาณชั้นใบที่ 4 นับจากโคนต้นขึ้นไปและไม่เอายอดอ่อนๆ จากนั้นจึงฟันมีดพร้าลงไปเฉียงๆ ให้ติดหัวอ่อน การที่ไม่ตัดที่โคนต้นนั้น ไม่เพียงแต่ได้ใบที่เหมาะสมเท่านั้น แต่ยังเพื่อให้หัวอ่อนแตกหน่อภายหลังเพื่อให้มีใบเตยเกิดขึ้นมาต่อเนื่อง ซึ่งเตยปาหนันจะมีลักษณะคล้ายเตยหอมแต่มีขนาดที่ใหญ่กว่า ใบหนากว่า และมีหนามที่ใบ
หลังจากนั้นกลุ่มนักเรียน ได้นำเส้นเตยที่ได้มาทำเป็นผลิตภัณฑ์ ทำเป็นพวงกุญแจ นำไปจัดจำหน่าย แล้วนำเงินที่ได้มา มอบให้ผู้สูงอายุ หรือนำไปซื้อสิ่งของจำเป็นมามอบให้ เป็นการทำให้เกิดคุณธรรมในการอยู่ร่วมกันและสืบสานวัฒนธรรมเป็นภูมิคุ้มกันในการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป นอกจากจะมีแกนนำ 5 คนในการทำกิจกรรมแล้ว ยังมีนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4-6 ได้เข้าร่วมกิจกรรมด้วย อย่างที่บ้านแต่ละคน ก็จะมีกลุ่มแม่บ้าน ใครมีความรู้อะไร ก็สามารถเสนอแนะ เพื่อที่จะได้พัฒนาไปเรื่อยๆ
"นอกจากจะเป็นการพัฒนาตัวเอง ใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ เรียนรู้การใช้ชีวิตร่วมกันระหว่างผู้สูงอายุแล้ว ยังเป็นการลดช่วงว่างระหว่างวัย การสำนึกรักบ้านเกิด หันมาเห็นความสำคัญของวัฒนธรรมท้องถิ่นให้มากขึ้น" ประธานกลุ่มวัยใสใส่ใจเตยปาหนัน กล่าว
ครูพัชราภรณ์ ค้ามาก สอนรายวิชาสังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรมช่วงชั้นที่ 4 ที่ปรึกษาโครงงานคุณธรรม ได้เล่าให้ฟังว่า นักเรียนได้เป็นผู้เสนอมาว่าควรจะทำในเรื่องของเตยปาหนันซึ่งถือเป็นของที่มีในชุมชนอยู่แล้ว มีการบูรณาการเรียนการสอนที่เกี่ยวข้องกับเตยปาหนันในทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ ซึ่งจากการประกวดโครงงานคุณธรรมในกลุ่ม จ.กระบี่ ที่ผ่านมา ได้รับรางวัลรองชนะเลิศอันดับที่ 2 โดยก่อนหน้าที่จะทำโครงงานคุณธรรมนั้น ตั้งแต่ปี 2547 ได้มีการจัดกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของเตยปาหนันเรื่อยมา เคยออกบูธจัดกิจกรรมในงานศิลปหัตถกรรมนักเรียนระดับชาติ ตั้งแต่ปีการศึกษา 2549-2556 ซึ่งในปีการศึกษา 2555 ได้รับรางวัลบูธดีเด่นในด้านผลิตภัณฑ์จากนักเรียนอีกด้วย สนใจโครงงานคุณธรรมสอบถามได้ที่ โทร.0-7565-2517 www.pn.school.com
