วิปัสสนา เยียวยาโรคซึมเศร้า | คมชัดลึก

 

                            "เวลากายป่วยเราจะกลัว ความกลัวนี้เองคือเป็นการป่วยใจ แต่การปฏิบัติธรรม ทำให้เราเห็นว่า กาย และใจ เป็นคนละส่วนกัน " 

 

 

                            กลัวไหม โรคซึมเศร้า ?

 

                            หลังจากข่าวใหญ่โตของดาราชื่อดังก้องโลกอัตวินิบาตกรรมในเดือนที่แล้ว เราจึงชวนพญ.พรทิพย์ ภูวบัณฑิตสิน อาจารย์หมอผิวหนัง โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ซึ่งเป็นลูกศิษย์สายหลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ มาอธิบายให้ฟังกันหน่อยว่า วิปัสสนา ทั้งป้องกัน และรักษาโรคซึมเศร้าได้หรือไม่ อย่างไร 

 

                            อาจารย์หมอพรทิพย์อธิบายว่า การซึมเศร้าเป็นโรคชนิดหนึ่ง อารมณ์แปรเปลี่ยนรวดเร็ว บางครั้งพูดมาก บางครั้งก็เศร้าแบบรุนแรง ควรให้จิตแพทย์ดูแล คือ ควรไปหาจิตแพทย์ แต่ถ้าเป็นซึมเศร้าธรรมดา แบบไม่สบายใจ ไปปฏิบัติธรรมก็ช่วยได้ เห็นเหตุอาการซึมเศร้า แล้วก็ออกจากอาการซึมเศร้าได้ โรคก็ไม่สามารถทำร้ายตัวเราได้ 

 

                            "โรคซึมเศร้า อย่างหนึ่งมาจากกรรมพันธุ์ แต่ต้องมีปัจจัยภายนอกหลายอย่างที่เป็นตัวกระตุ้นทำให้อาการของโรคทางพันธุกรรมนี้แสดงออกมา โรคซึมเศร้าเป็นโรคเพราะในสมองมีสารบางอย่าง ซึ่งบกพร่องไป จึงเกิดอาการ จิตแพทย์จะให้ยาเพื่อไปกระตุ้น หรือไปเพิ่มสารตัวนั้นในสมองให้ทำงาน ให้อาการซึมเศร้าลดลง หมอคิดว่า ถ้าเป็นโรคซึมเศร้าแล้วปฏิบัติธรรมไปด้วยก็น่าจะช่วยกันได้ แต่ปัญหาของโรคซึมเศร้าคือ ผู้เป็นจะไม่รู้ตัว โดยเฉพาะคนไทย ไม่ชอบไปหาจิตแพทย์ เพราะกลัวว่าคนจะหาว่าเราเป็นโรคบ้า  จริงๆ ไม่ใช่ เป็นเพราะขาดสารบางอย่างในสมองเท่านั้นเอง ถ้าไปหาจิตแพทย์ เขาก็จะพอรู้ว่า คนนี้เศร้าแบบไหน รุนแรงหรือเปล่า เพราะการจะฆ่าตัวตาย เป็นอารมณ์ชั่ววูบเท่านั้นเอง และถ้าเป็นโรคซึมเศร้าแล้ว เวลาเป็นมันตามความคิดไม่ทันหรอก เพราะขาดสารตัวนั้นที่ทำให้เกิดความซึมเศร้ามากจนตัดสินใจกะทันหัน

 

                            "อย่างไรก็ตาม ถ้าคิดว่ามีอาการของโรคซึมเศร้า ควรไปหาจิตแพทย์สักนิดและถามว่า จะไปปฏิบัติธรรมได้ไหม ถ้าจิตแพทย์บอกว่า ไปได้ ก็ไป แต่ถ้าซึมเศร้ามากๆ ก็ต้องรักษาด้วยยา จริงๆ เราควรต้องยอมรับจิตแพทย์ จะเป็นหรือไม่ ไปปรึกษาดูว่า อาการของเราเป็นอย่างนี้ จะเป็นหรือเปล่า หรือถ้าเป็นแล้วหมอก็ช่วยรักษา และถามหมอเลยว่าจะไปปฏิบัติธรรมได้ไหม ถ้าหมอให้ไปก็ไป กินยาไปด้วย แต่บางทีไปปฏิบัติธรรมแล้วลืมกินยา คุณหมออาจให้รักษาให้ดีขึ้นก่อนค่อยไป" 

 

                            อาจารย์หมอบอกว่า ให้มองว่าโรคนี้เป็นปกติ อาจเกิดกับใครก็ได้ ?

 

                            "อย่าคิดว่า ต้องเป็นคนบ้าแล้วค่อยไปหาจิตแพทย์ เป็นหรือไม่เป็น มีอาการไปปรึกษาหมอได้ หมอจะก็มีการทดสอบ มีการแนะนำ และมีการรักษา อย่างชาวญี่ปุ่นนี้ ฆ่าตัวตายกันเยอะมาก เพราะเป็นกรรมพันธุ์อยู่ พอเจอกับเหตุการณ์อะไรก็รับไม่ได้ คือร่างกาย มีพันธุกรรมเป็นตัวกำหนด ถ้าสภาวะแวดล้อมมีการแข่งขันมาก เกิดความเครียด ก็ไปกระตุ้นให้เกิดอาการนี้ขึ้นมาได้" 

 

                            พันธุกรรมคือโรคกรรม หรือเปล่าคะ อาจารย์หมอ ? 

 

                            "กรรมมีสองแบบคือ พันธุกรรม หรือ กรรมใหม่ หมอเคยพาคนไข้ที่เป็นโรคสะเก็ดเงินไปปฏิบัติธรรม คือโรคสะเก็ดเงิน เกี่ยวกับผิวหนังที่ถลอก คนเป็นก็จะรู้สึกอาย ไม่สบายใจ ยิ่งไม่สบายใจก็ยิ่งทำให้ผิวหนังเลวลงอีก พอไปปฏิบัติก็ดีขึ้น เขาเข้าใจเลยว่า จริงๆ เขาไม่ได้เป็นอะไร แต่เป็นแค่ที่ผิวหนังเท่านั้น แล้วเขาก็อยู่ได้โดยไม่ต้องใช้ยาเท่าไหร่ จากนั้นก็ดีขึ้นมามากเลย แค่โรคอยู่ร่วมกับเราเท่านั้น เพราะโรคสะเก็ดเงินเป็นปัญหาทางใจมาก ถ้าไม่ปฏิบัติธรรม แต่ถ้าปฏิบัติแล้วก็จะเข้าใจ จิตใจดี ร่างกายก็จะดีขึ้น"

 

                            นั่นคือ สภาวะของกายป่วย ใจไม่ป่วย ?

 

                            "จริงๆ แล้วคนเราป่วยทางใจอยู่ทั้งนั้น ตั้งแต่เกิดมา ไม่รู้อะไร พอใส่ภาษาสมมุติเข้าไปเยอะๆ ก็เกิดอาการป่วยได้ เพราะเราจะมีความคาดหวัง เมื่อเราเกิดในดินแดนพระพุทธศาสนาก็อย่าเสียโอกาสไปปฏิบัติธรรม ไปเรียนวิปัสสนา ไปเรียนภาษาใจ ที่เราเรียนกันอยู่ทางโลก เป็นภาษาสมมุติทั้งหมด แล้วเราก็ไปคาดหวัง แต่พอเรามาเรียนพุทธศาสนา คือมาเรียนความจริง ถ้าเราไม่ได้ป่วยอะไรเลยก็ยิ่งต้องไป ไปสร้างภูมิต้านทาน  พอมีอะไรมาก็จะแก้ปัญหาได้ดี"

 

                            ทำให้เข้าใจเลยว่า คนเราป่วย เพราะคิดมาก นี่เอง ? 

 

 

 

 

 

---------------------------------

 

(คอฟฟี่เบรค : วิปัสสนา เยียวยาโรคซึมเศร้า : โดย...มนสิกุล โอวาทเภสัชช์)